Jakie badania krwi na zaburzenia lękowe?
- Zespół Synevo
- Przeczytasz w 3 minut
Przewlekły lęk, napięcie, kołatanie serca, bezsenność – objawy te potrafią skutecznie utrudniać codzienne życie. Zanim jednak zostanie postawiona diagnoza psychiatryczna, warto wykluczyć somatyczne przyczyny tych dolegliwości.
Niedobory witamin, zaburzenia tarczycy czy podwyższony kortyzol mogą dawać objawy przypomiające zaburzenia lękowe. Sprawdź, jakie badania krwi warto wykonać.
Czy zaburzenia lękowe mogą mieć podłoże somatyczne?
Kołatanie serca, nadmierne pocenie się, trudności z koncentracją czy napady lęku panicznego mogą mieć różne przyczyny. Często są związane z przewlekłym stresem lub zaburzeniami lękowymi, ale podobne objawy mogą pojawić się w przebiegu niektórych chorób somatycznych np. nadczynność tarczycy, hipoglikemii, niedoboru magnezu lub deregulacji kortyzolu.
Kortyzol – jego znaczenie dla dobrostanu psychicznego
Kortyzol to podstawowy hormon osi HPA (podwzgórze–przysadka–nadnercza). W sytuacjach zagrożenia jego poziom gwałtownie rośnie, mobilizując organizm do działania.
Przewlekle podwyższony kortyzol koreluje z somatycznym wymiarem depresji (zmęczenie, bezsenność, kołatanie serca), oraz objawami poznawczo-afektywnymi.
Aktualny przegląd z 2025 roku (The Cortisol Axis and Psychiatric Disorders) wskazuje, że nieprawidłowości wydzielania kortyzolu mogą współwystępować z zaburzeniami psychicznymi.
Tarczyca a lęk – TSH, fT3, fT4
Tarczyca to jeden z najczęściej pomijanych winowajców objawów przypominających zaburzenia lękowe.
Nadczynność tarczycy powoduje przyspieszoną pracę serca, drżenie rąk, nadmierną potliwość, niepokój i bezsenność.
Z kolei niedoczynność tarczycy może wywoływać przygnębienie, zmęczenie i spowolnienie myślenia, które bywa mylone z zaburzeniami nastroju.
Podstawowym badaniem oceniającym funkcję tarczycy jest TSH (tyreotropina). Jeśli jego wynik wykaże nieprawidłowości, zaleca się uzupełniające oznaczenia fT3 i fT4 (wolnych hormonów tarczycy).
W przypadku podejrzenia autoimmunologicznego podłoża choroby (choroba Hashimoto, Gravesa-Basedowa) uzupełnia się diagnostykę o anty-TPO, anty-TG i anty-TSHR.
Niedobory witamin i minerałów
Układ nerwowy jest wyjątkowo wrażliwy na dostępność kluczowych mikroelementów, ponieważ są one niezbędne do syntezy neuroprzekaźników, regulacji neuroplastyczności i ochrony przed stresem oksydacyjnym. Warto zbadać:
- Magnez – jego niedobór może wiązać się z drażliwością, problemami ze snem, skurczami mięśni i lękiem.
- Witamina D – wpływa na nastrój i funkcje neurotransmiterów. Jej niedobór koreluje z podwyższonym ryzykiem depresji i stanów lękowych.
- Witamina B12 – jej niedobór prowadzi do nadmiernej pobudliwości, problemów z koncentracją i objawów neurologicznych.
- Ferrytyna – żelazo jest kofaktorem syntezy serotoniny i dopaminy; niedobór ferrytyny, która odpowiada za magazynowanie żelaza, może dawać objawy takie jak zmęczenie, drażliwość czy pogorszenie koncentracji przy prawidłowej morfologii (tj. bez anemii).
Morfologia i podstawowe badania krwi – od czego zacząć?
Morfologia krwi z rozmazem to pierwsze badanie, które zleca lekarz podejrzewający somatyczne podłoże dolegliwości psychicznych. Daje szybki wgląd w ogólny stan zdrowia.
Do podstawowego panelu badań hematologicznych warto dołączyć:
- glukozę na czczo (hipoglikemia może wywoływać napady lęku i drżenie),
- CRP (marker stanu zapalnego, przewlekłe zapalenie nasila objawy depresyjne i lękowe),
- elektrolity - sód, potas, wapń (zaburzenia elektrolitowe mogą wywoływać objawy lękowe i neurologiczne).
Pakiet badań dla zestresowanych – kompleksowa diagnostyka w jednym miejscu
Zamiast wykonywać każde badanie osobno, warto skorzystać z gotowego zestawu badań laboratoryjnych. Pakiet dla zestresowanych zawiera w jednym zestawie kluczowe parametry. To idealne rozwiązanie dla osób, które chcą sprawdzić, czy ich symptomy mają podłoże somatyczne.
Badania krwi to cenny punkt wyjścia, ale nie zastępują rozmowy ze specjalistą. Jeśli objawy lęku, napięcia lub bezsenności utrzymują się mimo prawidłowych wyników – sięgnij po pomoc psychologa lub psychiatry, by dobrać optymalne leczenie farmakologiczne lub działania terapeutyczne.
Bibliografia
- George MY, Abdel Mageed SS, Mansour DE, Fawzi SF. The cortisol axis and psychiatric disorders: an updated review. Pharmacol Rep. 2025;77(6):1573–1599.
- Iob E, Kirschbaum C, Steptoe A. Persistent depressive symptoms, HPA-axis hyperactivity, and inflammation: the role of cognitive-affective and somatic symptoms. Mol Psychiatry. 2020;25(5):1130–1140.
- mp.pl. Kortyzol – co to, badanie, norma. Dostępne na: https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/99731,kortyzol
- Penckofer S. et al. Vitamin D and Depression: Where is all the Sunshine? Issues Ment Health Nurs. 2010; 31(6): 385–393.
Polecane badania
