Badanie TSH (hormon tyreotropowy)
Material: Krew Kod ICD-9: L69 Symbol: TSH

Badanie TSH (hormon tyreotropowy)

Material: Krew Kod ICD-9: L69 Symbol: TSH
TSH to jedno z pierwszych badań, które zleca się w celu oceny pracy tarczycy. Wykonuje się je w diagnostyce niedoczynności i nadczynności tarczycy oraz choroby Hashimoto.
-35% z kodem BL35 do 22.07.2026

Od 20 lat badamy Twoją krew.

4.7 / 5

200 000+ zadowolonych Pacjentów
Badanie w pigułce

Krótki opis badania

Pomiar TSH jest podstawowym testem przesiewowym wykorzystywanym w ocenie funkcji tarczycy. Oznaczenie stężenia TSH we krwi może pomóc w diagnostyce ważnych z perspektywy codziennego funkcjonowania zaburzeń czynności tarczycy, takich jak niedoczynność i nadczynność.

Czas oczekiwania na wynik

Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.

Jak odebrać wynik badania

1. Na koncie my.synevo. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
2. Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
3. W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Przygotowanie do badania

By prawidłowo przygotować się do badania TSH należy stosować się do kilku podstawowych zasad:

  • Pobranie krwi nie musi być wykonane na czczo.
  • Wykonywanie oznaczenia poziomu TSH jest najczęściej wykonywane w godzinach porannych.
  • Przy regularnym powtarzaniu badania ważne jest, by robić je zawsze o tej samej porze, ponieważ stężenie TSH zależy od rytmu dobowego.
  • Przed badaniem unikaj intensywnej aktywności fizycznej i sytuacji stresowych.

Należy pamiętać, że na poziom TSH we krwi wpływają m.in. również:

  • wiek pacjenta (wyższe stężenia są u dzieci, nieco inne wartości referencyjne są dla seniorów),
  • płeć (jest fizjologicznie wyższe u kobiet),
  • stan odżywienia, podaż jodu,
  • pojemność białek transportujących hormony tarczycy,
  • niektóre leki, palenie tytoniu,
  • współistnienie ciężkich chorób ogólnoustrojowych.

Czynniki te należy uwzględnić przy interpretacji wyników.

Jaką rolę w organizmie pełni hormon tyreotropowy?

TSH jest wydzielany przez przysadkę mózgową i działa na tarczycę, stymulując produkcję tyroksyny (T4) i trójjodotyroniny (T3).

Hormony tarczycy, których poziom zależy od TSH, wpływają na:

  • przemianę materii białek, tłuszczów i węglowodanów,
  • wytwarzanie energii,
  • temperaturę ciała,
  • rytm serca,
  • nastrój,
  • płodność,
  • rozwój układu nerwowego.

Jaka jest zależność między wynikiem TSH a poziomem hormonów tarczycy fT3 i fT4?

Dzięki mechanizmowi sprzężenia zwrotnego dodatniego i ujemnego TSH pomaga utrzymać stabilny poziom hormonów tarczycy i tym samym homeostazę metaboliczną całego organizmu.

TSH pobudza tarczycę do produkcji fT4 i fT3, a ich wysoki poziom hamuje wydzielanie TSH, natomiast niski poziom fT4/fT3 powoduje wzrost TSH.

Kiedy warto wykonać badanie TSH we krwi?

Przy prawidłowym działaniu osi hormonalnej podwzgórze-przysadka-tarczyca wynik TSH mieszczący się w zakresie wartości prawidłowych odzwierciedla prawidłowe funkcjonowanie tarczycy.

Oznaczenie TSH warto wykonać:

  • przy podejrzeniu niedoczynności lub nadczynności tarczycy,
  • w grupach ryzyka (m.in. obciążenie rodzinne, choroby autoimmunologiczne) przy planowaniu ciąży,
  • w przypadku przewlekłych, trudnych do wyjaśnienia objawów ogólnych.

Izolowane badanie stężenia TSH w surowicy nie umożliwia pełnej oceny czynności tarczycy. Jest występujące jako pojedynczy test jedynie wówczas gdy wynik jest prawidłowy, a pacjent nie ma klinicznych objawów choroby gruczołu tarczowego.


2026 02 06 CENY parasol mobile 768x432

Jak przebiega badanie krwi?

Badanie wykonywane jest z krwi żylnej do próbówki pobranej „na skrzep”. Po oddzieleniu skrzepu pozostaje surowica, która jest materiałem zalecanym do oznaczenia hormonów tarczycy czy TSH. Następnie pobrana próbka trafia do laboratorium, gdzie wykwalifikowany personel medyczny wykonuje analizy laboratoryjne.

  1. Pracownik Punktu Pobrań pobiera krew z żyły łokciowej.
  2. Próbka wysyłana jest później do laboratorium diagnostycznego.

Normy TSH (wartości referencyjne)

TSH to badanie, którego wynik jest często zależny jest od indywidualnych cech pacjenta. Przyczyny odchyleń od normy oceniane są poprzez rozpatrzenie czynników takich jak: pora dnia, wiek, płeć, styl życia czy ciąża. 

Zakresy referencyjne mogą się także różnić między laboratoriami ze względu na stosowanie różnych metod analitycznych.

Interpretacja poziomu tyreotropiny we krwi pacjenta zawsze powinna być zadaniem lekarza – on zdecyduje, czy skierować pacjenta na dalsze badania diagnostyczne.

Przyczyny niskiego TSH

Niski poziom TSH sugeruje nadczynność tarczycy.

Nadczynność pierwotna:

  • choroba Gravesa-Basedowa,
  • gruczolak toksyczny,
  • nadczynność sprowokowana,
  • nadczynność towarzysząca innym, chorobom tarczycy: zapaleniom, nowotworom.

Nadczynność wtórna:

  • gruczolak przysadki (nadmierne wydzielanie TSH).

Inne przyczyny TSH poniżej normy to m.in.:

  • ostre i ciężkie przewlekłe choroby,
  • ostre zespoły psychiatryczne,
  • stany niedoborów żywieniowych,
  • podeszły wiek,
  • stosowanie leków i hormonów, (np. przewlekłe leczenie amidaronem).

Niskie stężenie tyreotropiny – objawy

Do charakterystycznych objawów nadczynności zaliczymy:

  • wzmożona potliwość i uderzenia gorąca,
  • uczucie niepokoju, drażliwość, rozdrażnienie,
  • wahania nastroju,
  • drżenie rąk,
  • utrata masy ciała mimo wzmożonego łaknienia,
  • biegunka,
  • przyśpieszona akcja serca (tachykardia),
  • problemy z koncentracją,
  • bezsenność.

WysokieTSH – możliwe przyczyny

Wzrost TSH może wskazywać na niedoczynność tarczycy. Ta dzieli się na pierwotną i wtórną – różnią się one przyczynami.

Niedoczynność pierwotna:

  • uszkodzenie gruczołu tarczowego

Niedoczynność wtórna:

  • pochodzenia przysadkowego (np. guzy przysadki, stany po operacji przysadki)
  • pochodzenia podwzgórzowego (guzy, urazy)

Poza tym wysoki poziom TSH może wynikać z:

  • zespołów oporności na hormony tarczycy,
  • marskości wątroby,
  • chorób psychicznych,
  • okresu zdrowienia po ciężkich chorobach,
  • fizjologicznie u noworodków bezpośrednio po urodzeniu,
  • pierwszego okresu leczenia amidaronem (niedoczynność tarczycy indukowana amidaronem).

Objawy podwyższonego TSH

Objawy, które mogą wskazać na niedoczynność tarczycy to m.in:

  • sucha, blada, łuszcząca się skóra,
  • nadmierne wypadanie, przesuszenie i łamliwość włosów,
  • gorsza kondycja paznokci
  • depresja i zaburzenia nastroju,
  • trudności ze skupieniem uwagi, zaburzenia pamięci, mgła mózgowa,
  • zaparcia,
  • bradykardia – spowolnione tętno,
  • obrzęki twarzy i dłoni,
  • bóle mięśni i stawów,
  • spadek libido.

U kobiet zmiany w zakresie TSH mogą być wiązane z problemami ginekologicznymi, takimi jak:

  • nieregularne cykle menstruacyjne lub całkowity zanik okresu,
  • zaburzenia płodności,
  • komplikacje ciąży (w tym poronienia i przedwczesne porody).

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy oznaczenie stężenia TSH we krwi wystarczy do diagnostyki zaburzeń tarczycy?

Oprócz sprawdzenia wartości TSH w celu kompleksowej diagnozy zaburzeń tarczycy warto wykonać badania uzupełniające, do których należą:

  • Ocena wolnych hormonów tarczycy fT3 i fT4 – pomagają one uzyskać pełny obraz funkcji tarczycy i pozwalają wyeliminować wpływ stężenia białek transportujących na wynik.
  • przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej TPO (aTPO)
  • przeciwciała przeciwko Tyreoglobulinie (aTg)
  • przeciwciała przeciwko receptorow TSH (TRAb)
  • USG tarczycy – pozwala na ocenę struktury i wielkości gruczołu.

Dopiero taka kombinacja badań pozwala na pełną diagnostykę – wynik w granicach wartości referencyjnej nie wyklucza bowiem chorób tarczycy.

Czy badanie poziomu TSH w ciąży jest niezbędne?

Zaleca się jego wykonanie u każdej kobiety planującej ciążę oraz rutynowo w I trymestrze. Prawidłowa funkcja tarczycy matki jest kluczowa dla rozwoju mózgu i układu nerwowego płodu. Nieleczona nadczynność lub niedoczynność tarczycy zwiększa ryzyko poronień, nadciśnienia ciążowego, przedwczesnego porodu oraz zaburzeń rozwoju dziecka

Czym jest choroba Hashimoto?

Choroba Hashimoto to przewlekłe zapalenie tarczycy o podłożu autoimmunologicznym. Układ odpornościowy błędnie rozpoznaje komórki tarczycy jako obce i stopniowo je niszczy. W efekcie gruczoł wytwarza coraz mniej hormonów, co prowadzi do niedoczynności tarczycy. Hashimoto jest najczęstszą chorobą autoimmunologiczną tarczycy. Wczesne rozpoznanie i leczenie pozwalają skutecznie kontrolować jej przebieg i normalnie funkcjonować na co dzień.

Bibliografia:

  • Bogdan Solnica, Aldona Dembinńska-Kieć, Jerzy W. Naskalski. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, wydanie 5.
Sprawdź
Kup online
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź