Badanie kreatyniny
Material: Krew Kod ICD-9: M37 Symbol: KREA

Badanie kreatyniny

Material: Krew Kod ICD-9: M37 Symbol: KREA
Badanie poziomu kreatyniny + eGFR we krwi to jedno z prostszych, a zarazem kluczowych badań, które pozwala ocenić, jak dobrze działają Twoje nerki. Oznaczenie kreatyniny warto wykonać zwłaszcza wtedy, gdy podejrzewasz problemy z nerkami, masz nadciśnienie tętnicze, cukrzycę, objawy odwodnienia, albo po prostu chcesz sprawdzić swój stan zdrowia.
BLIK Visa Mastercard Apple Pay Google Pay

Od 20 lat badamy Twoją krew.

4.7 / 5

200 000+ zadowolonych Pacjentów
Badanie w pigułce

Krótki opis badania

Pomiar stężenia kreatyniny we krwi pozwala ocenić zdolność nerek do filtrowania i usuwania z organizmu produktów przemiany materii. Badanie skierowane jest do osób z podejrzeniem chorób nerek, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą lub odwodnieniem. Jest absolutnie kluczowe w diagnostyce i monitorowaniu funkcji nerek.

Czas oczekiwania na wynik

Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.

Jak odebrać wynik badania?

  1. Na koncie my.synevo. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
  2. Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
  3. W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Jak się przygotować do badania poziomu kreatyniny we krwi?

Do badania poziomu kreatyniny w surowicy należy przygotować się w następujący sposób:

  • Pobranie krwi należy odbyć na czczo, w godzinach porannych, najlepiej po upływie 8–12 godzin od ostatniego posiłku.
  • W dniu poprzedzającym badanie unikaj dużego wysiłku fizycznego i używek.
  • Poinformuj personel o przyjmowanych lekach, suplementach i środkach moczopędnych – mogą wpływać na wynik.
  • Przed badaniem wypij niewielką ilość wody.

Lepsze przygotowanie, bardziej wiarygodny wynik. Warto o to zadbać, by zminimalizować ryzyko wystąpienia błędów przedanalitycznych.

Czym jest kreatynina?

Kreatynina powstaje w mięśniach przez nieenzymatyczne i nieodwracalne odszczepienie cząsteczki wody z fosfokreatyny i kreatyny. Wydalana jest głównie przez nerki, dlatego jej poziom we krwi jest wskaźnikiem filtracji kłębuszkowej (eGFR – oczyszczania osocza z endogennej kreatyniny) i pośrednio – wydolności nerek. W przypadkach uszkodzenia tego narządu obserwuje się wzrost stężenia kreatyniny w surowicy. Jego poziom zależy od trzech parametrów:

  1. tempa wydalania kreatyniny z moczem,
  2. szybkości jej wytwarzania w mięśniach szkieletowych,
  3. całkowitej objętości wody ustrojowej.

Rola kreatyniny w organizmie

Kreatynina to organiczny związek chemiczny. Sama w sobie nie bierze udziału w przemianach metabolicznych, ale jej obecność w surowicy dostarcza istotnych informacji na temat stanu zdrowia, m.in.:

  • skuteczności filtracji nerkowej,
  • wpływu chorób przewlekłych (np. cukrzycy, nadciśnienia) na nerki,
  • efektów leczenia nefropatii i zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej.

Zbyt wysokie stężenie kreatyniny może prowadzić do uszkodzenia nerek, które oznacza spadek zdolności do oczyszczania krwi, co niesie za sobą poważne konsekwencje dla stanu zdrowia.

Kiedy należy wykonać badanie stężenia kreatyniny w surowicy krwi?

Badanie kreatyniny służy głównie ustalenie funkcji nerek i układu moczowego. Kreatynina jest markerem pracy tego narządu – jest niemal całkowicie wydalana przez nerki, dlatego nieprawidłowy poziom często odzwierciedla ich stan.

  • Przy objawach takich jak obrzęki, nadciśnienie, zmęczenie, zmniejszona ilość oddawanego moczu, zmiana jego barwy.
  • W chorobach przewlekłych: cukrzycy, nadciśnieniu, niewydolności serca.
  • Kontrolnie u osób stosujących leki nefrotoksyczne (np. NLPZ, antybiotyki aminoglikozydowe).

Regularne badanie to prosty sposób, by zawczasu wychwycić zaburzenia pracy nerek. Dbaj o nie – codziennie filtrują Twoje zdrowie.

Jak przebiega badanie?

Oznaczenie poziomu kreatyniny polega na pobraniu próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego w Punkcie Pobrań.

Materiał trafia następnie do laboratorium, gdzie pod okiem diagnosty wykonywany jest pomiar stężenia kreatyniny metodą biochemiczną (np. metodą Jaffego).

Normy (wartości referencyjne)

Normy stężenia kreatyniny mogą się różnić w zależności od laboratorium wykonującego badanie i masy mięśniowej pacjenta. Często za optymalne stężenie we krwi u osób dorosłych (z uwzględnieniem różnic ze względu na płeć) uznaje się kreatyninę na poziomie:

  • Kobiety: 0,5-0,9 mg/dL (44-80 µmol/L)
  • Mężczyźni: 0,7-1,2 mg/dL (62-106 µmol/L)

Wartość kreatyniny w surowicy podlega jednak wpływowi wielu czynników fizjologicznych i patologicznych. Przykładowo:

  • jej poziom zależy od masy mięśniowej danej osoby i składu ciała – sportowcy i mężczyźni mają średnio wyższy poziom kreatyniny, ponieważ powstaje ona głównie w mięśniach.
  • z wiekiem fizjologicznie następuje utrata masy mięśniowej, więc „prawidłowy poziom” kreatyniny może maskować upośledzenie czynności nerek u osób starszych.
  • u osób poniżej 14 roku życia „normy” kreatyniny są niższe.

Przyczyny odchyleń mogą być różne, dlatego uzyskany wynik badania należy skonsultować z lekarzem. Wynik medyczny i specjalistyczna wiedza pozwolą na prawidłową ocenić, dlaczego kreatynina we krwi jest poza normą.

Przyczyny niskiego poziomu

Niski poziom może wiele powiedzieć o ogólnym stanie zdrowia badanego. Obniżenie stężenia bywa sygnałem sytuacji takich jak:

  • Niedobór masy mięśniowej, wyniszczenie organizmu, dieta ubogobiałkowa.
  • Ciąża (fizjologiczne obniżenie poziomu).
  • Nadmierne nawodnienie.
  • Choroby wątroby – mogą prowadzić do zmniejszonej syntezy kreatyny, co przekłada się na jej niższy poziom we krwi.

Objawy niskiej kreatyniny

Obniżona kreatynina sama w sobie rzadko powoduje bezpośrednie objawy. Źródło dolegliwości z nią związanych często wynikają z podstawowej przyczyny.

Do najczęstszych symptomów należą:

  • osłabienie i zmęczenie,
  • utrata masy mięśniowej,
  • w przypadku chorób wątroby: żółtaczka, wodobrzusze, obrzęki.

Przyczyny podwyższonej kreatyniny

Zbyt wysoki poziom parametru to ważny wskaźnik kondycji całego organizmu. Wskazuje najczęściej na:

  • Niewydolność nerek (ostra lub przewlekła – PChN).
  • Odwodnienie (powoduje zmniejszenie przepływu krwi).
  • Zwiększoną masę mięśniową, intensywny wysiłek fizyczny, wysokie spożycie białka i mięsa.
  • Uraz mięśni, rabdomiolizę (rozkład mięśni), oparzenia.
  • Stosowanie leków nefrotoksycznych.

Objawy wysokiego poziomu

Symptomy podwyższonej kreatyniny często są tożsame z uremią (nagromadzeniem toksyn mocznikowych) i dysfunkcją pracy nerek:

Objawy wczesne umiarkowanego podwyższenia:

  • osłabienie,
  • mniejszy apetyt,
  • nudności i wymioty
  • zaburzenia smaku
  • zmniejszona produkcja moczu

Objawy zaawansowane (przy znacznym podwyższeniu stężenia we krwi) odzwierciedlają mocznicę, czyli zespół symptomów odczuwanych przez pacjentów w schyłkowym stadium niewydolności narządu. Są to:

  • świąd skóry,
  • duszności,
  • mrowienie, drętwienie, obrzęki
  • zaburzenia świadomości, tzw. „splątanie”
  • zapalenie błony śluzowej jamy ustnej,
  • w skrajnych przypadkach drgawki, a nawet śpiączka.

Objawy mocznicowe rozwijają się w sytuacji, gdy kreatynina przekracza 5-10 mg/dL lub azot mocznikowy przekracza 150 mg/dL.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czemu należy wykonać badanie kreatyniny przed rezonansem magnetycznym?

Poziom kreatyniny może wskazywać na to, czy nerki „poradzą sobie” z przefiltrowaniem i wydaleniem środku kontrastowego, który podaje się pacjentom przed badaniem obrazowym przy użyciu rezonansu.

Dlaczego warto badać stężenie kreatyniny we krwi przed tomografią?

Przed wykonaniem tomografii komputerowej z kontrastem warto zbadać kreatyninę z krwi. Badanie to pozwala sprawdzić, czy organizm bezpiecznie zdoła usunąć kontrast po badaniu. Dzięki temu lekarz może ocenić ryzyko ewentualnych powikłań i dobrać najbezpieczniejszy sposób przeprowadzenia TG.

O czym świadczy poziom kreatyniny?

Wynik kreatyniny świadczy przede wszystkim o wydolności nerek, ponieważ jest to substancja powstająca w wyniku naturalnych przemian metabolicznych mięśni i usuwana z organizmu niemal wyłącznie przez nerki. Gdy ich funkcja ulega pogorszeniu, związek gromadzi się we krwi, a jej podwyższone stężenie może wskazywać na obniżoną filtrację kłębuszkową. Dlatego oznaczenie kreatyniny, często interpretowane łącznie z eGFR, stanowi podstawowe i powszechnie stosowane narzędzie w diagnostyce chorób nerkowych.

Czym grozi niski poziom kreatyniny w surowicy?

Zbyt niski poziom kreatyniny we krwi często wiąże się z mniejszą masą mięśniową. To może być efekt naturalnego procesu starzenia, długotrwałego unieruchomienia, niedożywienia czy chorób przewlekłych. Może też negatywnie wpływać na odporność.

W jakich sytuacjach warto zrobić badanie kreatyniny w moczu?

Umożliwia to dokładniejszą ocenę pracy narządu – zwłaszcza przy podejrzeniu uszkodzenia, chorobach przewlekłych lub w ramach bardziej zaawansowanej diagnostyki (np. klirens kreatyniny). Ocena moczu jest także wskazana u osób z czynnikami ryzyka (cukrzyca, nadciśnienie, otyłość, zespół metaboliczny, rodzinna historia chorób).

Bibliografia:

  1. Jak przygotować się do tomografii komputerowej z kontrastem, materiał informacyjny dla pacjentów, Szpital Miejski w Miastku.
  2. Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej, Kreatynina i eGFR – znaczenie badania, materiał edukacyjny w ramach programu „Moje Zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej w POZ”
Sprawdź
Kup online
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź