Badanie glukozy
Material: Krew Symbol: GLU-O

Badanie glukozy

Material: Krew Symbol: GLU-O
Badanie glukozy to jedno z najczęściej wykonywanych badań krwi w diagnostyce cukrzycy i stanów przedcukrzycowych. Pozwala ocenić gospodarkę węglowodanową, dobrać leczenie i monitorować efekty terapii.
BLIK Visa Mastercard Apple Pay Google Pay

Od 20 lat badamy Twoją krew.

4.7 / 5

200 000+ zadowolonych Pacjentów
Badanie w pigułce

Krótki opis badania

Badanie poziomu glukozy we krwi to podstawowe narzędzie w diagnostyce cukrzycy. Pomaga wykryć nieprawidłowości zanim pojawią się wyraźne objawy: od hipoglikemii, przez stan przedcukrzycowy (nieprawidłową glikemię na czczo i/lub nieprawidłową tolerancję glukozy), aż po cukrzycę. Wynik wykorzystuje się też do kontroli skuteczności leczenia i oceny, jak organizm radzi sobie z gospodarką węglowodanową na co dzień.

Czas oczekiwania na wynik

Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.

Jak odebrać wynik badania?

  1. Na koncie my.synevo. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
  2. Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
  3. W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Jak przygotować się do badania glukozy we krwi?

Przygotowanie do badania poziomów cukru we krwi zależy od rodzaju badania oraz tego, co lekarz chce zbadać. Badanie może być przeprowadzone:

  • na pusty żołądek (po co najmniej 8 godzinach abstynencji od spożycia kalorii),
  • bez specjalnego przygotowania – próbka jest pobierana 2 godziny po posiłku,
  • bez specjalnego przygotowania – pacjent wskazuje, ile czasu minęło od ostatniego posiłku.

Czym jest glukoza?

Glukoza jest niezbędnym źródłem energii, która utrzymuje aktywność komórek ludzkiego ciała. Rozkład glukozy na potrzeby metabolizmu odbywa się w procesie przetwarzania glukozy (glikolizy) w docelowej komórce, w celu dostarczenia niezbędnej do jej funkcjonowania energii. Dwoma hormonami, które bezpośrednio regulują poziom glukozy we krwi, są glukagon i insulina. Glukagon przyspiesza konwersję (przemianę) glikogenu do glukozy, a tym samym podnosi poziom cukru we krwi. Inne hormony odgrywające ważną rolę w metabolizmie glukozy to: hormon adrenokortykotropowy (ACTH), glukokortykoidy, adrenalina, tyroksyna. Wszystkie te hormony podnoszą poziom glukozy we krwi, a tylko insulina ją obniża.

2026 02 06 CENY parasol mobile 768x432

Rola glukozy w organizmie

Glukoza to podstawowe „paliwo” dla organizmu, dzięki któremu komórki mogą pracować bez przerwy. Jej rozkład zachodzi bezpośrednio w komórce podczas glikolizy, czyli procesu, który przekształca glukozę w energię potrzebną do prawidłowego działania tkanek i narządów.

Kiedy warto wykonywać badanie poziomu glukozy na czczo?

Oznaczenia poziomu glukozy u osób dorosłych bez ewidentnych objawów jest zalecane w przypadku nadwagi lub otyłości oraz u osób z jednym lub kilkoma czynnikami ryzyka cukrzycy takimi jak:

  • krewni pierwszego stopnia z cukrzycą;
  • historia cukrzycy ciążowej lub duża masa urodzeniowa poprzedniego dziecka (> 4000 g);
  • nadciśnienie tętnicze;
  • niski poziom cholesterolu HDL lub podwyższony poziom triglicerydów;
  • kobiety z zespołem policystycznych jajników (PCOS);
  • historia chorób sercowo-naczyniowych;
  • nieprawidłowa tolerancja glukozy we wcześniejszych testach;
  • inne stany kliniczne związane z opornością na insulinę (np. acanthosis nigricans).

W przypadku braku tych kryteriów badanie na cukrzycę powinno się zacząć przeprowadzać regularnie w wieku 45 lat w ramach podstawowej profilaktyki zdrowotnej. Po uzyskaniu normalnych wyników badań przesiewowych badanie warto powtarzać co najmniej co 3 lata (lub częściej, jeśli istnieją czynniki ryzyka).

Badanie glukozy na czczo jest wskazane w przypadku wystąpienia subiektywnych objawów mogących wskazywać na rozwój cukrzycy. Charakterystyczne symptomy to m.in.:

  • wielomocz,
  • wzmożone pragnienie,
  • niewyjaśniona utrata masy ciała.

Kryteria American Diabetes Association (ADA) do diagnozowania cukrzycy obejmują także przypadkowe wartości glukozy:

  • poziom cukru we krwi na czczo> = 125 mg / dl (> = 6,99 mmol/ l);
  • poziom cukru we krwi> = 200 mg / dl po 2 godzinach od spożycia 75 g glukozy (w ramach doustnego testu tolerancji glukozy).

Jak przebiega badanie?

W celu oznaczenia glukozy personel Punktu Pobrań pobiera próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego pacjenta.

Stężenie glukozy we krwi – normy

Normy glukozy stanowią ogólne zalecenia i mogą się różnić w zależności od indywidualnych czynników pacjenta oraz laboratorium wykonującego badanie.

  • na czczo (przed posiłkiem): 70-99 mg/dl.
  • 2 godziny po posiłku: poniżej 140 mg/dl.

Jeśli Twój wynik Cię niepokoi, skonsultuj go z lekarzem.

Z czego wynika zbyt niskie stężenie glukozy?

Obniżone poziomy glukozy we krwi obserwuje się w chorobach takich jak:

  • insulinoma (guz wydzielający insulinę),
  • guzy poza trzustką (np. wątrobiak),
  • Choroba Addisona,
  • niedoczynność przysadki,
  • zespoły złego wchłaniania,
  • ostra martwica wątroby (zapalenie wątroby, zatrucie),
  • wcześniaki u matek chorych na cukrzycę,
  • niedobory enzymów (np. galaktozemia),
  • przedawkowanie insuliny,
  • reaktywna hipoglikemia (hiperinsulinizm, zaburzenia endokrynologiczne),
  • poposiłkowa hipoglikemia (po operacji żołądkowo-jelitowej, dziedzicznej nietolerancji fruktozy, przy galaktozemii).

Objawy niskiego stężenia we krwi

Objawy różnią się w zależności od konkretnej przyczyny zaburzenia, które powoduje, że glukoza jest „zbyt niska”.

Przyczyny podwyższonego poziomu glukozy we krwi

Wysokie stężenie glukozy we krwi pojawia się w chorobach takich jak:

  • cukrzyca,
  • Choroba Cushinga,
  • akromegalia/gigantyzm,
  • guz chromochłonny,
  • gruczolak przysadki (wydzielający hormon wzrostu),
  • hemochromatoza,
  • ostre/przewlekłe zapalenie trzustki,
  • nowotwór trzustki,
  • guz wydzielający glukagon,
  • przewlekła choroba nerek,
  • zaawansowana choroba wątroby,
  • niedobór witaminy B1 (encefalopatia Wernickego),
  • ostry stres emocjonalny lub fizyczny (zawał mięśnia sercowego, udar, drgawki).

Podwyższona glukoza to znak, że warto pogłębić diagnostykę zaburzeń glikemii. W takich przypadkach często wykonywane są m.in.: doustny test obciążenia glukozą, hemoglobina glikowana, badanie insliny i wskaźników insulinooporności (np. HOMA-IR).

Objawy wysokiego stężenia glukozy

Tutaj również objawy są uzależnione od konkretnej jednostki chorobowej, która powoduje hiperglikemię.

Jeśli przyczyną zbyt wysokiego stężenia glukozy na czczo jest cukrzyca, mogą pojawić się:

  • wzmożone pragnienie (polidypsja);
  • częste oddawanie moczu (poliuria), także w nocy;
  • zwiększony apetyt, a jednocześnie spadek masy ciała;
  • przewlekłe zmęczenie, osłabienie, senność;
  • nawracające infekcje (np. dróg moczowych, skóry, błon śluzowych);
  • wolne gojenie się ran, skłonność do powstawania owrzodzeń;
  • suchość skóry, świąd (zwłaszcza okolicy narządów płciowych);
  • zaburzenia widzenia (zamglone widzenie).

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Jak często należy wykonywać pomiar stężenia glukozy we krwi?

To, jak często warto badać glukozę, zależy głównie od Twojego zdrowia i ryzyka cukrzycy. Jeśli nie masz rozpoznanej cukrzycy ani istotnych czynników ryzyka, wystarczy oznaczyć poziom glukozy raz w roku.

Na czym polega badanie glukozy przygodnej?

Pomiar glikemii przygodnej polega na oznaczeniu glukozy we krwi w dowolnym momencie dnia, niezależnie od ostatniego posiłku. Wykonuje się je najczęściej, gdy pacjent zgłasza objawy charakterystyczne dla zaburzeń glikemii.

Jaka jest zależność między insuliną a glukozą?

Glukoza to cukier prosty, który jest głównym źródłem energii dla organizmu. Po posiłku jej stężenie we krwi rośnie, co jest sygnałem dla trzustki, żeby wydzielić insulinę – hormon powstający w trzustce. Insulina „otwiera” komórkom (szczególnie mięśniom i tkance tłuszczowej) dostęp do glukozy, zmniejszając jej stężenie we krwi.

Jeśli komórki słabiej reagują na insulinę (insulinooporność), organizm musi produkować jej więcej, aby utrzymać prawidłową glikemię. Z czasem trzustka może nie nadążać z wydzielaniem insuliny – wtedy rośnie poziom glukozy we krwi i pojawia się stan przedcukrzycowy lub cukrzyca typu 2.

Bibliografia:

  1. A. Dembińska-Kieć, Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, Wrocław 2017.
Sprawdź
Kup online
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź