Czy wiesz, że insulinooporność to jedno z najczęstszych zaburzeń metabolicznych w Polsce? Szacuje się, że nawet co trzeci Polak może mierzyć się z tym problemem. Insulinooporność rozwija się po cichu, przez długi czas może nie dawać niepokojących objawów. Wczesne rozpoznanie pozwala na wdrożenie działań, które pozwolą opóźnić lub zatrzymać rozwój cukrzycy typu 2. Jednym z cennych narzędzi w diagnostyce insulinooporności jest wskaźnik HOMA-IR. W artykule omawiamy, jakich informacji może dostarczyć.

Insulinooporność to sytuacja, w której komórki wykazują obniżoną wrażliwość na insulinę – hormon, który odpowiada za regulację poziomu glukozy we krwi. Glikemia może być przez pewien czas pozostawać w normie – w odpowiedzi na malejącą wrażliwość tkanek na insulinę trzustka zaczyna produkować jej więcej, by utrzymać glukozę w normie.
W pewnym momencie trzustka nie jest już w stanie produkować wystarczającej ilości insuliny, aby skompensować malejącą wrażliwość komórek. Wówczas stężenie glukozy we krwi zaczyna rosnąć, co w rezultacie może prowadzić do stanu przedcukrzycowego lub nawet cukrzycy typu 2.
Wskaźnik HOMA (ang. Homeostasis Model Assessment) to matematyczny model służący do orientacyjnej oceny insulinooporności oraz funkcji komórek beta trzustki odpowiedzialnych za produkcję insuliny. Najczęściej stosowaną odmianą jest HOMA-IR – wylicza się go na podstawie wyników dwóch badań krwi:glukozy i insuliny. Wykorzystuje się wówczas wzór:
HOMA-IR = (glukoza na czczo [mmol/L] × insulina na czczo [µU/mL]) / 22,5
HOMA-IR = (glukoza na czczo [mg/dl] × insulina na czczo [µU/mL]) / 405
Lekarz interpretuje wynik uwzględniając m.in. wiek pacjenta. Nie ma jednej normy, dlatego wizyta w gabinecie staje się niezbędna dla rzetelnej oceny sytuacji. Co do zasady jednak im wyższa wartość wskaźnika HOMA-IR, tym większe ryzyko insulinooporności. Wynik pozwala ocenić, czy istnieją wskazania do dalszej diagnostyki i innych działań zapobiegawczych w kontekście rozwoju cukrzycy typu 2.

Warto podejść do tego tematu na poważnie – według danych NFZ w latach 1980–2014 stale wzrastała liczba dorosłych osób chorych na cukrzycę. W 2014 roku chorych było prawie 3 miliony Polaków. Ministerstwo Zdrowia szacuje, że w 2030 roku populacja „cukrzyków” może sięgnąć nawet 4,2 miliona chorych. Wiele osób przez wiele lat nie wie o swojej chorobie. Jedna wizyta w Punkcie Pobrań i gabinecie lekarskim pozwoli rozwiać Twoje wątpliwości. Udaj się na badania stężenia glukozy i insuliny i sprawdź, czy znajdujesz się w grupie ryzyka.