Wskaźnik HOMA-IR – jak „obliczyć” insulinooporność?

Sabina Sobolewska 07 lipca 2026 (Aktualizacja: 28 lipca 2026) Przeczytasz w 2 minut
Wskaźnik HOMA-IR – jak „obliczyć” insulinooporność?
Spis treści

Czy wiesz, że insulinooporność to jedno z najczęstszych zaburzeń metabolicznych w Polsce? Szacuje się, że nawet co trzeci Polak może mierzyć się z tym problemem. Insulinooporność rozwija się po cichu, przez długi czas może nie dawać niepokojących objawów. Wczesne rozpoznanie pozwala na wdrożenie działań, które pozwolą opóźnić lub zatrzymać rozwój cukrzycy typu 2. Jednym z cennych narzędzi w diagnostyce insulinooporności jest wskaźnik HOMA-IR. W artykule omawiamy, jakich informacji może dostarczyć.

do czego sluzy wskaznic homa ir

Czym jest insulinooporność?

Insulinooporność to sytuacja, w której komórki wykazują obniżoną wrażliwość na insulinę – hormon, który odpowiada za regulację poziomu glukozy we krwi. Glikemia może być przez pewien czas pozostawać w normie – w odpowiedzi na malejącą wrażliwość tkanek na insulinę trzustka zaczyna produkować jej więcej, by utrzymać glukozę w normie.

W pewnym momencie trzustka nie jest już w stanie produkować wystarczającej ilości insuliny, aby skompensować malejącą wrażliwość komórek. Wówczas stężenie glukozy we krwi zaczyna rosnąć, co w rezultacie może prowadzić do stanu przedcukrzycowego lub nawet cukrzycy typu 2.

aplikacja mysynevo sprawdź wyniki

Wskaźnik HOMA – ocena insulinooporności

Wskaźnik HOMA (ang. Homeostasis Model Assessment) to matematyczny model służący do orientacyjnej oceny insulinooporności oraz funkcji komórek beta trzustki odpowiedzialnych za produkcję insuliny. Najczęściej stosowaną odmianą jest HOMA-IR – wylicza się go na podstawie wyników dwóch badań krwi:glukozy insuliny. Wykorzystuje się wówczas wzór:

HOMA-IR = (glukoza na czczo [mmol/L] × insulina na czczo [µU/mL]) / 22,5

HOMA-IR = (glukoza na czczo [mg/dl] × insulina na czczo [µU/mL]) / 405

Lekarz interpretuje wynik uwzględniając m.in. wiek pacjenta. Nie ma jednej normy, dlatego wizyta w gabinecie staje się niezbędna dla rzetelnej oceny sytuacji. Co do zasady jednak im wyższa wartość wskaźnika HOMA-IR, tym większe ryzyko insulinooporności. Wynik pozwala ocenić, czy istnieją wskazania do dalszej diagnostyki i innych działań zapobiegawczych w kontekście rozwoju cukrzycy typu 2.

insulinoopornosc kluczowe informacje

Cukrzyca w liczbach

Warto podejść do tego tematu na poważnie – według danych NFZ w latach 1980–2014 stale wzrastała liczba dorosłych osób chorych na cukrzycę. W 2014 roku chorych było prawie 3 miliony Polaków. Ministerstwo Zdrowia szacuje, że w 2030 roku populacja „cukrzyków” może sięgnąć nawet 4,2 miliona chorych. Wiele osób przez wiele lat nie wie o swojej chorobie. Jedna wizyta w Punkcie Pobrań i gabinecie lekarskim pozwoli rozwiać Twoje wątpliwości. Udaj się na badania stężenia glukozy i insuliny i sprawdź, czy znajdujesz się w grupie ryzyka. 

Powiązane artykuły

Sabina Sobolewska
Autor
Sabina Sobolewska
Pracownik laboratorium Synevo
Absolwentka Wydziału Farmaceutycznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Na co dzień pracuje w Synevo, gdzie zajmuje się analizą i interpretacją wyników badań laboratoryjnych. Pasjonuje ją edukacja zdrowotna i popularyzacja świadomej profilaktyki opartej na wynikach badań.

Bibliografia

  1. Ministerstwo Zdrowia / Narodowy Fundusz Zdrowia. NFZ o zdrowiu. Cukrzyca, Dostępny w: https://ezdrowie.gov.pl/portal/home/badania-i-dane/zdrowe-dane/raporty/nfz-o-zdrowiu-cukrzyca. 
  1. Kiełczykowska A. Czeka nas dynamiczny wzrost zachorowań na cukrzycę, Dostępny w: https://diabetyk.org.pl/czeka-nas-dynamiczny-wzrost-zachorowan-na-cukrzyce/. 

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...