Badanie CRP (białko c-reaktywne)
Material: Krew Kod ICD-9: I81 Symbol: CRP

Badanie CRP (białko c-reaktywne)

Material: Krew Kod ICD-9: I81 Symbol: CRP
CRP, czyli białko C-reaktywne, to jeden z najbardziej czułych markerów zapalenia wykorzystywanych w diagnostyce laboratoryjnej. Jego poziom we krwi zmienia się dynamicznie, reaguje na infekcje, urazy i inne procesy zapalne zachodzące w organizmie.
BLIK Visa Mastercard Apple Pay Google Pay

Od 20 lat badamy Twoją krew.

4.7 / 5

200 000+ zadowolonych Pacjentów
Badanie w pigułce

Krótki opis badania

Białko C-reaktywne jest produkowane przez wątrobę pod wpływem cytokin zapalnych w przebiegu infekcji bakteryjnej, martwicy tkanek (uraz, zawał), ostrych i przewlekłych stanów zapalnych, chorób zakaźnych czy nowotworów. Jest to najczęściej oznaczany marker ostrej fazy. Badanie stężenia CRP we krwi wykonuje się po to, by diagnozować i monitorować stan pacjenta ze stanem zapalnym.

Czas oczekiwania na wynik

Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.

Jak odebrać wynik badania

1. Na koncie my.synevo. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
2. Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
3. W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Przygotowanie do badania

Aby wyniki badań laboratoryjnych krwi były wiarygodne ważne jest prawidłowe przygotowanie pacjenta. Pamiętaj o tym, by:

  • krew należy oddać na czczo – czyli po 8–12 godzinach przerwy od ostatniego posiłku. W tym czasie możesz pić jedynie niewielką ilość wody (najlepiej niegazowanej).
  • dzień przed badaniem unikać tłustych i obfitych potraw oraz spożycia alkoholu – mogą wpłynąć na oceniony parametr biochemiczny
  • zglosić się do Punktu Pobrań w godzinach rannych – w dniu badania udać się do Punktu najlepiej między (7:00–10:00)
  • należy odpocząć ok. 15 minut przed pobraniem – stres i wysiłek mogą wpływać niekorzystnie na wyniki badania laboratoryjnego.

Poinformuj (personel medyczny, lekarza) jeśli przyjmujesz leki na różne schorzenia. Kontakt z lekarzem pozwoli Ci zdecydować czy możesz odłożyć poranną dawkę leku.

Pamiętaj, by nigdy nie odstawiać leków bez konsultacji ze specjalistą.

Czym jest CRP (białko C-reaktywne)?

Białko C-reaktywne – jest to najsilniej reagujące białko ostrej fazy i najbardziej podstawowy marker stanu zapalnego. Grupa białek silnie reagujących ostrej fazy cechuje się kilkudziesięciokrotnym lub ponad stukrotnym wzrostem stężenia w odpowiedzi na odczyn zapalny.

Rola białka C-reaktywnego w organizmie

Cechą charakterystyczną parametru jest wiązanie różnych ligandów w reakcjach zależnych lub niezależnych od obecności jonów wapnia. Występowanie w środowisku jonów wapnia gwarantuje wiązanie CRP do fosfocholiny wchodzącej w skład fosfolipidów wielu błon biologicznych czy polisacharydów bakteryjnych. Białko to może zatem:

  • aktywować układ dopełniacza – gdy białko C-reaktywne wiąże się z cząsteczką C1q, inicjuje naturalne mechanizmy obronne organizmu.
  • promować fagocytozę – ułatwia pochłanianie patogenów przez komórki układu immumologicznego.
  • rozpoznawać i eliminować martwe komórki.
  • regulować odpowiedź zapalną.

Co oznacza podwyższone stężenie? Wzrost stężenia we krwi tego parametru może nastąpić już po około 2 godzinach od wystąpienia infekcji czy urazu. W ciągu 48 godzin może wzrosnąć nawet 100 krotnie. Należy podkreślić, że białko ma także możliwość szybkiego powrotu do wartości wyjściowych w sytuacji, w której stan zapalny ustaje, a odczyn zapalny nie ulega rozszerzeniu stężenie białka CRP (po ok. 1 dobie) ulega stopniowemu obniżeniu.

Kiedy należy wykonać badanie?

Badanie warto wykonać w sytuacji, w której podejrzewa się u pacjenta toczący się stan zapalny. Jest to m.in:

  • podejrzenie infekcji bateryjnej, wirusowej lub grzybiczej (stężenie powyżej 100 mg/L są w 80-85% związane z infekcjami bakteryjnymi),
  • diagnostyka chorób autoimmunologicznych (takich jak RZS, toczeń),
  • choroby układu pokarmowego np. ostre zapalenie trzustki, czy wyrostek robaczkowy,
  • monitoring chorób przewlekłych,
  • kontrola leczenia chorób zapalnych.

To proste oznaczenie często jako pierwsze podpowiada, co dzieje się w organizmie – im wcześniej je wykonasz, tym łatwiej wdrożyć skuteczne leczenie.

Jak przebiega badanie?

Badanie polega na pobraniu niewielkiej ilości krwi z żyły w zgięciu łokcia – tak jak przy standardowych badaniach krwi.

Pobranie odbywa się w Punkcie Pobrań Synevo. Następnie próbka trafia do laboratorium diagnostycznego, gdzie jest analizowana przez doświadczony personel medyczny. Ty nie musisz robić nic więcej – resztą zajmują się specjaliści.

CRP – normy (wartości referencyjne)

Normy CRP zależą od laboratorium, metody oznaczenia oraz cech badanej populacji (wiek, płeć, stan zdrowia), dlatego zawsze trzeba je interpretować w odniesieniu do zakresu referencyjnego podanego na wyniku.

Interpretacja wyniku zawsze powinna być przeprowadzona przez lekarza, który wyniki badania zestawi z Twoimi dolegliwościami.

Przyczyny niskiego poziomu CRP we krwi

Stężenie białka CRP (białka C-reaktywnego) mieszczące się w zakresie wartości referencyjnych jest zjawiskiem pożądanym i wskazuje najczęściej na brak znaczącego, aktywnego stanu zapalnego w organizmie. Zazwyczaj niepokoić powinna sytuacja, gdy u pacjenta wynik badania poziomu CRP znajduje się powyżej zakresów referencyjnych.

Objawy niskiego stężenia białka CRP

Niski poziom wskazuje na brak stanu zapalnego. Jest to pożądany wynik.

Przyczyny wysokiego poziomu białka CRP

Co oznacza dla pacjenta, gdy CRP jest podwyższone tzn. powyżej normy?

Białko to może wzrosnąć, gdy w organizmie zachodzą:

  • infekcje bakteryjnewirusowe (np. grypa), grzybicze i pasożytnicze,
  • choroby autoimmunologiczne (toczeń) i zapalne (reumatoidalne zapalenie stawów),
  • nowotwory,
  • urazy i zabiegi chirurgiczne,
  • choroby sercowo-naczyniowe (obserwuje się wzrost stężenia u pacjenta z zawałem serca, a także z miażdżycą),
  • czynniki metaboliczne (otyłość, cukrzyca typu 2) i styl życia (palenie tytoniu).

Objawy podwyższonego CRP

Gdy CRP przekracza zakres referencyjny, u pacjenta najczęściej rozwija się stan zapalny lub infekcyjny. Badanie wykonuje się, gdy pacjent doświadcza symptomów takich jak np.:

  • ból i obrzęk tkanek,
  • osłabienie, zmęczenie, gorączka
  • objawy miejscowe infekcji (np. symptomy zapalenia płuc, infekcji układu moczowego).

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

O czym mówi wynik badania poziomu CRP?

Białko CRP to najczęściej oznaczany marker ostrej fazy (co znaczy, że jego stężenie w osoczu zmienia się w odpowiedzi na reakcje zapalną w organizmie). Jest czułym wskaźnikiem rozwijającego się stanu zapalnego na tle infekcji lub martwicy.

Wynik powinien niepokoić, gdy występuje wysokie stężenie CRP – wzrost CRP powyżej 10 mg/l powinien być uznawane za patognomoniczne dla stanu zapalnego, natomiast stężenia powyżej 100 mg/l są w 80-85% związane z infekcją bakteryjną.

Stężenie CRP od 10 do 100 mg/l jest typowe dla lokalnych procesów zapalnych, a od 100 do 1000 mg/l sugeruje rozległy stan zapalny.

Czy w chorobach sercowo-naczyniowych występuje wzrost poziomu CRP w surowicy?

Poziom CRP często jest uznawany za niezależny marker ryzyka sercowo-naczyniowego –oznaczenie (zwłaszcza testem CRP wysokiej czułości -hsCRP) umożliwia rozpoznanie przewlekłego zapalenia w naczyniach i mięśniu sercowym. Są to wytyczne ESC 2025.

Czy stężenie CRP w ciąży jest fizjologicznie wyższe?

W ciąży obserwuje się wyższe stężenie, zwłaszcza w drugim i trzecim trymestrze. Jest to element adaptacji immunologicznej organizmu.

Bibliografia:

  • Magdalena Boncler, Bogusława Luzak, Cezary Watała. Znaczenie białka C-reaktywnego w patofi zjologii miażdżycy. Postepy Hig Med Dosw. (online), 2006; 60: 538-546 www.phmd.pl e-ISSN 1732-2693.
  • European Society of Cardiology, Cardiovascular Health Check at ESC Congress 2025
  • Bogdan Solnica, Aldona Dembińska-Kieć, Jerzy W. Naskalski. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, wydanie 5.

Powiązane badania

Sprawdź
Kup online
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź