Badanie potasu

Odpowiednie przygotowanie do badania potasu zwiększa prawdopodobieństwo wiarygodnych wyników. Pamiętaj o podstawowych zasadach.

• Przyjdź na czczo – nie jedz przez 8–12 godzin przed badaniem. Możesz pić tylko wodę.
• Unikaj: alkoholu (dzień wcześniej), kawy, herbaty i słodzonych napojów (przed wizytą).
• Nie forsuj się – intensywny wysiłek i stres mogą wpłynąć na wynik.
• Leki – nie odstawiaj ich bez konsultacji z lekarzem.
• Masz wątpliwości? Skonsultuj wynik z lekarzem prowadzącym.

Dokładny zakres referencyjny zależy od laboratorium i wykorzystywanego przez nie metody analitycznej.

Niektóre źródła wskazują, że dla osób dorosłych optymalny jest zakres 3.5-5.0 mmol/L.

Wynik skonsultuj z lekarzem – badania krwi wraz z wywiadem medycznym zapewnią najbardziej rzetelną interpretacje.

Cena badanie potasu waha się od od 17,00 do 38,00 zł, w zależności od punktu pobrań.

Potas (K) to pierwiastek chemiczny, który jest kluczowy z perspektywy utrzymania równowagi wodno-elektrolitowej przez organizm. Jest kationem występującym w organizmie w największych ilościach – jego całkowita zawartość wynosi około 4000 mmol.

Jego stężenie we krwi jest ważne z perspektywy funkcjonowania całego organizmu, dlatego warto badać go regularnie w ramach cyklicznych badań profilaktycznych.

Potas jest ​niezbędny dla pracy komórek, przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, prawidłowego rytmu serca oraz utrzymania ciśnienia, gospodarki wodno-elektrolitowej i równowagi kwasowo-zasadowej. Nawet niewielkie wahania jego stężenia poza komórką mogą wywoływać groźne arytmie.

Nerki usuwają większość potasu z organizmu i regulują jego stężenie, powiązane z gospodarką sodową i kontrolą ciśnienia. Pierwiastek ten wpływa też na metabolizm – uczestniczy w syntezie białek, magazynowaniu glikogenu i działaniu insuliny, dlatego jego niedobór może pogarszać tolerancję glukozy i sprzyjać nadciśnieniu.

Kiedy należy wykonać badanie poziomu potasu we krwi?

Badanie zleca się zarówno w ramach profilaktyki, jak i przy kontrolowaniu chorób przewlekłych, m.in. cukrzycy, niewydolności nerek, chorób sercowo-naczyniowych. Oznaczenie potasu jest także wskazane w przypadku osób niedożywionych i przyjmujących diuretyki.

Test warto wykonać także wtedy, gdy pojawiają się objawy mogące świadczyć o zaburzeniach gospodarki elektrolitowej, takie jak: kołatania lub nieregularny rytm serca, przewlekłe zmęczenie i osłabienie, nudności, biegunka lub zaparcia, drętwienie, mrowienie czy problemy z poruszaniem kończyn.

Personel Punktu Pobrań pobiera próbkę krwi ze zgięcia łokciowego pacjenta, po czym wysyła ją do laboratorium, gdzie materiał analizowany jest przez diagnostów laboratoryjnych.

Przyczyny hipokaliemii (niedostatecznego stężenia) to:

• stosowanie leków moczopędnych (tiazydy, diuretyki pętlowe),
• długotrwała biegunka,
• nasilone wymioty,
• niedobór potasu w diecie,
• niedobór magnezu,
• nadmierna utrata potasu z potem,
• pierwotny lub wtórny hiperaldosteronizm,
• zespół Cushinga lub duże dawki glikokortykosteroidów,
• dieta wysokosodowa,
• leki i substancje wpływające na gospodarkę potasową (insulina, katecholaminy, niektóre antybiotyki, preparaty z lukrecją),
• nerkowe kwasice cewkowe,
• zespoły genetyczne, m.in. Barttera i Liddle’a.

Niskie stężenie najczęściej wywołuje dolegliwości ze strony mięśni i serca, a ryzyko groźnych powikłań rośnie wraz ze spadkiem jego poziomu. Główne objawy to:

• osłabienie, zmęczenie, mniejsza tolerancja na wysiłek,
• skurcze i bóle mięśni (w skrajnych przypadkach wiotkość mięśni),
• kołatanie i nieregularna praca serca,
• zwiększona skłonność do arytmii,
• zaparcia, wzdęcia,
• wielomocz i częstomocz,
• mrowienie i drętwienie kończyn (parestezje).

Do najważniejszych przyczyn nadmiaru należą:

• niewydolność nerek,
• zmniejszona objętość krwi krążącej (np. na skutek odwodnienia),
• zaburzenia wydzielania potasu związane z układem hormonalnym i transportem jonów (np. choroba Addisona),
• wzmożona reabsorpcja chlorków (np. w zespole Gordona).

Z tego względu jeśli wynik badania przekroczy górną granicę normy, koniecznie udaj się do lekarza.

Hiperkaliemia może długo nie dawać wyraźnych sygnałów, ale gdy objawy już się pojawiają, zwykle świadczą o poważnym zaburzeniu. Warto reagować szybko, bo wysokie stężenie bezpośrednio wpływa na mięśnie i serce.

Najczęściej pojawiające się objawy to:

• postępujące osłabienie mięśni, które może przechodzić w porażenie wiotkie,
• trudności z oddychaniem, gdy zajęte zostaną mięśnie oddechowe,
• zmiany w zapisie EKG: wysokie, spiczaste załamki T, poszerzone QRS, spowolnione przewodzenie przedsionkowo-komorowe,
• groźne zaburzenia rytmu serca, w ciężkich przypadkach: asystolia lub migotanie komór,
• rozwój kwasicy metabolicznej wynikającej z utrudnionego wydalania jonów wodorowych.

Tego typu dolegliwości zawsze wymagają pilnej konsultacji lekarskiej – nie zaniedbuj swoich symptomów.

• Badanie poziomu sodu
• Morfologia krwi
• Kreatynina + eGFR
• Glukoza
• Magnez