Morfologia krwi + rozmaz

Material: Krew Kod ICD-9: C55 Symbol: MORF-5R

Morfologia krwi + rozmaz

Material: Krew Kod ICD-9: C55 Symbol: MORF-5R

Morfologia krwi z rozmazem to jedno z najważniejszych badań podstawowych. Pozwala nie tylko policzyć krwinki czerwone, białe i płytki, ale też ocenić ich kształt i jakość. Rozmaz dostarcza znacznie więcej informacji niż sama liczba. Badanie pomaga wcześnie wykryć niedokrwistość, choroby hematologiczne, infekcje i stany zapalne, a także stanowi punkt wyjścia do dalszej diagnostyki i monitorowania leczenia.

Od 20 lat badamy Twoją krew.

4.7 / 5

200 000+ zadowolonych Pacjentów

Badanie w pigułce

Krótki opis badania

Morfologia krwi z rozmazem to jedno z najważniejszych, podstawowych badań krwi, które umożliwia nie tylko policzenie krwinek czerwonych, białych i płytek, ale też ocenę ich kształtu i jakości. Dzięki temu badanie pomaga wcześnie wykryć m.in. niedokrwistość i choroby hematologiczne oraz stanowi punkt wyjścia do dalszej diagnostyki i monitorowania leczenia, może też wskazywać na infekcje i stany zapalne.

Jak odebrać wynik?

Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Przygotowanie do badania

Podstawowe zasady przygotowania do badania:

Na badanie przyjdź na czczo, zachowaj 8-12 godzin od ostatniego posiłku.
Unikaj wysiłku fizycznego: nie trenuj intensywnie wieczorem przed badaniem ani tuż przed pobraniem.
Poinformuj personel medyczny o przyjmowanych lekach i suplementach.

Badania, które wchodzą w skład pakietu

Morfologia krwi
Rozmaz mikroskopowy

Na czym polega morfologia krwi z rozmazem?

Morfologia z rozmazem to badanie, które łączy klasyczną morfologię krwi z dodatkowymi czynnościami pozwalającymi dokładnie ocenić liczbę, wygląd i wzajemne proporcje krwinek czerwonych, białych oraz płytek krwi. Dzięki temu test daje szerszy i bardziej precyzyjny obraz układu krwiotwórczego niż sama automatyczna morfologia wykonywana przez analizator.

Rozmaz mikroskopowy krwi obwodowej wykonuje się jako badanie uzupełniające pełną morfologię krwi, zwykle wtedy, gdy w wyniku automatycznym pojawiają się nieprawidłowości lub komunikaty alarmowe (np. podejrzenie obecności komórek atypowych).

W takiej sytuacji wskazany jest ręczny rozmaz krwi, aby potwierdzić lub doprecyzować charakter zaburzeń widocznych w podstawowym wyniku.

Jeżeli poszczególne wskaźniki morfologii (np. liczba leukocytów, erytrocytów, płytek lub parametry czerwonokrwinkowe) przyjmują wartości patologiczne, wykraczające poza zakres norm, manualny rozmaz morfologii krwi obwodowej staje się kolejnym krokiem diagnostycznym.

Jakich informacji dostarcza badanie morfologii krwi z rozmazem?

W ramach rozmazu analizuje się wielkość, kształt, barwliwość i inne cechy jakościowe krwinek czerwonych, białych oraz płytek krwi, zwracając uwagę m.in. na obecność młodych form komórek, komórek atypowych czy agregatów płytek.

Dodatkowo możliwe jest określenie tzw. profilu krwinek białych, czyli procentowego udziału poszczególnych populacji leukocytów (neutrofili, limfocytów, monocytów, eozynofili i bazofili).

Uzyskane w ramach rozmazu informacje pomagają nie tylko potwierdzić, że wynik automatycznej morfologii jest wiarygodny, ale też wskazać potencjalną przyczynę zaburzeń, np. niedokrwistość, infekcję, chorobę zapalną, zaburzenie funkcji szpiku kostnego czy chorobę hematologiczną (m.in. białaczkę).

Z tego powodu morfologia z rozmazem ma szerokie zastosowanie zarówno w diagnostyce (ustalanie rozpoznania), jak i w monitorowaniu przebiegu leczenia oraz rokowania w wielu schorzeniach krwi i chorobach ogólnoustrojowych.

Kto powinien wykonać badanie morfologii z rozmazem?

Rozmaz krwi obwodowej lekarz zleca najczęściej wtedy, gdy pacjent zgłasza objawy mogące świadczyć o chorobach krwi lub zaburzeniach krzepnięcia:

żółtaczkę niewiadomego pochodzenia,
niewyjaśnioną anemię (niskie stężenie hemoglobiny i liczba czerwonych krwinek),
skłonność do łatwego tworzenia się siniaków,
tendencję do długotrwałych, obfitych krwawień,
powiększone węzły chłonne,
utrzymujące się objawy grypopodobne,
nagłą, niezamierzoną utratę masy ciała,
nawracające infekcje,
niewyjaśnione wysypki skórne,
bóle kości i stawów.

U osób z rozpoznanymi chorobami hematologicznymi (np. białaczki, chłoniaki) lub nowotworowymi rozrostami krwi rozmaz krwi powinien być wykonywany regularnie w celu monitorowania skuteczności leczenia i przebiegu choroby.

Jak przebiega badanie krwi z rozmazem?

Pierwszym etapem jest pobranie próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego przez pracownika Punktu Pobrań.

Analiza mikroskopowa polega na naniesieniu kropli krwi na szkiełko podstawowe, jej równomiernym rozprowadzeniu („rozmazaniu”), wybarwieniu odpowiednim barwnikiem, a następnie szczegółowej ocenie preparatu pod mikroskopem przez diagnostę laboratoryjnego.

Prawidłowy rozmaz krwi oznacza, że krwinki występują w odpowiedniej liczbie, mają właściwy stopień dojrzałości, prawidłowe rozmiary, kształt i zabarwienie, a w obrazie mikroskopowym nie widać patologicznych wtrętów ani nieprawidłowości jądra czy cytoplazmy.

Jest to badanie złożone, obejmujące wiele parametrów, dla których zakresy referencyjne zależą od płci, wieku oraz sytuacji klinicznej pacjenta, a także od norm danego laboratorium. Z tego powodu wynik rozmazu krwi powinien być zawsze interpretowany przez doświadczonego diagnostę laboratoryjnego lub lekarza, w oparciu o pełen obraz kliniczny.

Możliwe przyczyny odchyleń od normy

Krwinki czerwone (erytrocyty)

W prawidłowej morfologii z rozmazem krwinki czerwone są pozbawione jądra, mają kształt dwuwklęsłego dysku, a ich głównym składnikiem jest hemoglobina. W rozmazie ocenia się m.in.:

Wielkość erytrocytów

anizocytoza – zróżnicowanie wielkości krwinek, którą można określić jako:
- normocytozę – prawidłową wielkość krwinek,
- mikrocytozę – przewagę zbyt małych krwinek,
- makrocytozę – przewagę zbyt dużych krwinek.

Kształt erytrocytów

poikilocytoza – obecność krwinek o różnych, nieprawidłowych kształtach, np.: krwinki tarczowate, sierpowate, sferocyty (okrągłe), owalocyty (owalne) i inne.

Zabarwienie

anizochromia – zróżnicowanie wybarwienia krwinek, określane jako:
- normochromia – krwinki barwiące się prawidłowo,
- hipochromia – krwinki niedobarwliwe,
- hiperchromia – krwinki nadmiernie wybarwione.

Wtręty i młode formy

patologiczne wtręty (ciałka Howella‑Jolly’ego, pierścienie Cabota, ciałka Pappenheimera, nakrapianie zasadochłonne, pasożyty),
młodsze postaci erytrocytów – retikulocyty, erytroblasty (ale dokładne zliczenie retikulocytów wymaga dodatkowego barwienia).

Wykrycie nieprawidłowych erytrocytów może świadczyć o niedokrwistości (np. z niedoboru żelaza), zaburzeniach pracy szpiku kostnego, hemolizie (rozpadzie krwinek czerwonych) lub wrodzonych chorobach układu czerwonokrwinkowego, takich jak sferocytoza, anemia sierpowata czy talasemie.

Krwinki białe (leukocyty)

W prawidłowym rozmazie krwi białe krwinki występują głównie jako: neutrofile, eozynofile, monocyty i limfocyty, a pojedynczo także bazofile. Nieprawidłowości mogą dotyczyć:

Obecności młodych form leukocytów

neutrofile z jądrem pałeczkowatym,
metamielocyty, mielocyty, promielocyty, blasty.

Budowy jądra komórkowego

np. hipersegmentacja jądra neutrofili.

Cytoplazmy

ziarnistości toksyczne, wodniczki, pałeczki Auera, ciałka Döhlego.

Takie zmiany mogą występować w zakażeniach bakteryjnych i wirusowych, chorobach zapalnych, białaczkach, chłoniakach oraz w zaburzeniach czynności szpiku kostnego. Zmiana odsetka poszczególnych leukocytów bywa pomocna w określeniu przyczyny:

wzrost neutrofili – zwykle sugeruje zakażenie bakteryjne,
wzrost limfocytów – częściej w infekcjach wirusowych,
wzrost eozynofili – może wskazywać na choroby pasożytnicze lub alergiczne.

Płytki krwi (trombocyty)

Płytki krwi są bezjądrzastymi elementami morfotycznymi odpowiedzialnymi za hemostazę i proces krzepnięcia krwi. W rozmazie ocenia się przede wszystkim:

Wielkość i kształt płytek

obecność dużych, nieprawidłowych form,
obecność agregatów,

Nieprawidłowości w obrębie płytek mogą towarzyszyć m.in. nadczynności śledziony (hipersplenizmowi), marskości wątroby, chorobom nowotworowym, stanom zapalnym, włóknieniu szpiku, przewlekłym białaczkom szpikowym, idiopatycznej plamicy małopłytkowej oraz wrodzonym zaburzeniom, takim jak trombastenia Glanzmanna.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Co oznacza „rozmaz automatyczny”, a co „rozmaz ręczny (mikroskopowy)”?

Rozmaz automatyczny to część standardowej morfologii krwi, przez zautomatyzowany analizator. Rozmaz ręczny wykonuje się jako badanie uzupełniające, gdy analizator automatyczny wykryje nieprawidłowości.

Diagnosta laboratoryjny ręcznie nanosi kroplę krwi na szkiełko, barwi preparat i ocenia go pod mikroskopem. Metoda ta pozwala na precyzyjną ocenę kształtu, wielkości i barwliwości erytrocytów, wykrycie niedojrzałych form leukocytów, a także ocenę morfologii płytek krwi – czego analizator nie zawsze jest w stanie wykryć.

Czy morfologię z rozmazem można wykonywać u dzieci?

Tak. Morfologię krwi z rozmazem można wykonywać u pacjentów pediatrycznych w każdym wieku – łącznie z noworodkami i niemowlętami. Badanie to należy do podstawowego panelu diagnostycznego w pediatrii i jest zlecane w zbliżonych sytuacjach klinicznych jak u dorosłych. Najczęstsze wskazania obejmują podejrzenie niedokrwistości, infekcji bakteryjnych lub wirusowych, procesów zapalnych, a także chorób układu krwiotwórczego i nowotworów hematologicznych, w tym białaczki.

Warto mieć na uwadze, że normy parametrów morfologii różnią się znacząco w zależności od wieku dziecka, co musi zostać uwzględnione przy interpretacji wyników.

Morfologia krwi + rozmaz

Krótki opis badania

Jak odebrać wynik?

Przygotowanie do badania

Badania, które wchodzą w skład pakietu

Na czym polega morfologia krwi z rozmazem?

Jakich informacji dostarcza badanie morfologii krwi z rozmazem?

Kto powinien wykonać badanie morfologii z rozmazem?

Jak przebiega badanie krwi z rozmazem?