Od 20 lat badamy Twoją krew.
Badanie to polega na ocenie stężenia ferrytyny w surowicy krwi pacjenta. Ferrytyna to główne białko magazynujące żelazo w organizmie, więc oznaczenie jej stężenia może być badaniem przydatnym w diagnostyce niedoboru, ale też nadmiaru żelaza. Oba stany mogą być symptomem poważnych chorób, dlatego warto być wyczulonym na określone kategorie objawów, które sugerują potrzebę sprawdzenia jej poziomu.
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Tak jak w przypadku większości badań krwi, zaleca się pobieranie krwi na czczo (co najmniej ok. 10 godzin po ostatnim posiłku).
Najlepiej zrobić to w godzinach porannych, ale można także w inne pory dnia.
W dniu poprzedzającym pobranie krwi unikaj alkoholu, palenia tytoniu i intensywnej aktywności fizycznej.
Udziel lekarzowi informacji na temat tego, jakie leki i suplementy diety przyjmujesz – to ułatwi późniejszą interpretację wyniku.
Ferrytyna jest białkiem magazynującym, które przechowuje żelazo w bezpiecznej formie w komórkach i uwalnia je wtedy, gdy organizm go potrzebuje.
To jednak nie jest jedyna funkcja tego parametru. Ferrytyna to białko ostrej fazy (czyli takie, którego stężenie we krwi zmienia się w odpowiedzi na stan zapalny w organizmie).
WHO oraz wiele towarzystw naukowych uznaje ferrytynę za wiarygodny wskaźnik zapasów żelaza. Stężenie ferrytyny koreluje z ilością żelaza w tkankach, dlatego jest bardzo dobrym wskaźnikiem tego ważnego pierwiastka.
Pamiętaj! Spadek stężenia ferrytyny jest zawsze związane z niedoborem żelaza, natomiast jego podwyższenie nie zawsze jest związane ze zwiększonymi zapasami żelaza. W niektórych stanach chorobowych np. wątroby, stanach zapalnych czy nowotworach, stężenie ferrytyny jest podwyższone.
Ferrytyna zaangażowana jest w kilka ważnych dla zdrowia procesów. Odpowiada za:
Żelazo jest kluczowym składnkiem hemoglobiny, więc niewłaściwy poziom Fe sprawia, że nowo wyprodukowane krwinki mają mniejszą zdolność przenoszenia tlenu.
Warto zapisać się na badanie sprawdzające poziom ferrytyny gdy:
Aby uzyskać pełną diagnostykę oprócz ferrytyny warto także wykonać badanie żelaza w surowicy, ocenę morfologii krwi obwodowej czy stężenie transferyny.
W przypadku nieprawidłowości diagnostykę należy rozszerzyć o kolejne parametry istotne w gospodarce żelazem.
To badanie nie odbiega od standardowego badania krwi i nie wymaga żadnych specjalnych procedur.
Personel w Punkcie Pobrań pobiera 3-5 ml krwi żylnej z zagięcia łokciowego. Następnie próbka zostaje przekierowana do laboratorium.
Wartości referencyjne (tzw. normy) stanowią ogólne zalecenia i mogą się różnić w zależności od indywidualnych czynników pacjenta oraz laboratorium wykonującego badanie.
Wyniki badań stężenia ferrytyny we krwi zawsze warto skonsultować z lekarzem. Wywiad medyczny daje cennych informacji z perspektywy diagnostyki.
Niski poziom ferrytyny najczęściej nie pojawia się bez powodu. Może być związany zarówno z dietą i stylem życia, jak i z określonymi etapami życia lub problemami zdrowotnymi. Na niski poziom ferrytyny może wskazywać:
W skrócie: do grup ryzyka szczególnie narażonych na niedobór należą m.in.: kobiety z obfitymi miesiączkami, osoby na diecie roślinnej, regularni dawcy krwi i pacjenci po operacjach bariatrycznych. Jeśli widzisz siebie w tym opisie, zadbaj o regularne monitorowanie poziomu ferrytyny i żelaza.
Niski poziom ferrytyny może dawać o sobie znać na co dzień. Najczęściej manifestuje się:
W przypadku zaawansowanego niedoboru zasobów żelaza w organizmie (współwystępującego z anemią), obniżona ferrytyna przyczynia się do:
Nie czekaj, aż niedobór osiągnie zaawansowany poziom. Wczesna diagnoza pozwala szybciej odzyskać energię i zapobiec dalszym konsekwencjom zdrowotnym niedoboru żelaza, takim jak niedokrwistość, obniżenie funkcji poznawczych i osłabienie układu odpornościowego.
Podwyższona ferrytyna nie zawsze oznacza nadmiar żelaza. Często jest sygnałem, że w organizmie toczy się stan zapalny lub choroba, która wymaga dalszej diagnostyki. Najczęstsze przyczyny to:
Wzrost stężenia tego białka to ważna wskazówka diagnostyczna, która wymaga dalszej specjalistycznej konsultacji.
Hemochromatoza to choroba genetyczna, w której organizm wchłania i gromadzi zbyt dużo żelaza. Jego nadmiar może z czasem uszkadzać różne narządy, ponieważ działa toksycznie na komórki.
Osoby z hemochromatozą często mierzą się z:
Tak szerokie spektrum objawów sprawia, że hemochromatoza bywa długo nierozpoznana i mylona z innymi schorzeniami. Jeśli wysoki poziom ferrytyny się utrzymuje, jest to sygnał, by wykonać dodatkowe badania i skonsultować się ze specjalistą.
Niedokrwistość z niedoboru żelaza polega na upośledzeniu wytwarzania hemu i hemoglobiny wskutek niedoboru żelaza, co skutkuje powstawaniem małych, słabo uwrażliwionych erytrocytów. Zmniejszona ilość hemoglobiny i czerwonych krwinek ogranicza zdolność krwi do przenoszenia tlenu, co prowadzi do przewlekłego zmęczenia, osłabienia, bladości, kołatania serca czy bólu głowy.
Chcesz wzbogacić swoją dietę produktami z dużą ilością żelaza? Sięgnij po czerwone mięso, podroby, drób, ryby, rośliny strączkowe, zielone warzywa liściaste, buraki, orzechy i pestki.
Przede wszystkim zmień dietę: włącz do niej produkty bogate w żelazo oraz zadbaj o obecność witaminy C. Ogranicz picie kawy i herbaty. Jeśli dieta nie wystarcza, skonsultuj się z lekarzem i rozważ suplementację.
Jeśli po dłuższym czasie poziom ferrytyny nie ulegnie poprawie, warto rozważyć diagnostykę przyczynową, by sięgnąć do źródła problemu.
Niski poziom ferrytyny dosyć szybko prowadzi do pogorszenia jakości codziennego funkcjonowania i prowadzi do uciążliwych objawów. Obok przewlekłego zmęczenia, problemów z koncentracją i pamięcią występują często bóle głowy, kołatanie serca, a nawet większa drażliwość i spadek nastroju. Jeśli coś Cię niepokoi, skontaktuj się z lekarzem!