Czym jest LUFTHANSA – PAKIET 20+?
LUFTHANSA 20+ to zestaw badań wykonywanych z próbki krwi żylnej. Zakres pakietu pozwala na wstępną ocenę kilku kluczowych obszarów funkcjonowania organizmu:
- układu krwiotwórczego,
- gospodarki żelazowej i folianowej,
- stężenia witaminy D,
- funkcji wątroby,
- funkcji nerek,
- czynności tarczycy,
- gospodarki węglowodanowej,
- profilu lipidowego i ryzyka sercowo-naczyniowego.
Wyniki pakietu należy interpretować łącznie z objawami, wywiadem medycznym, stosowanymi lekami, stylem życia oraz wynikami wcześniejszych badań.
Kiedy warto wykonać pakiet badań?
Pakiet LUFTHANSA 20+ warto rozważyć jako element profilaktycznej kontroli zdrowia osoby dorosłej, także wtedy, gdy nie występują wyraźne dolegliwości. Regularne badania laboratoryjne mogą pomóc wcześniej wychwycić nieprawidłowości wymagające dalszej obserwacji, pogłębienia diagnostyki lub konsultacji lekarskiej.
Wykonanie pakietu może być szczególnie uzasadnione w przypadku:
- przewlekłego zmęczenia, osłabienia lub senności,
- pogorszenia tolerancji wysiłku,
- problemów z koncentracją,
- bladości skóry, wypadania włosów lub łamliwości paznokci,
- zmiany masy ciała bez uchwytnej przyczyny,
- wzmożonego pragnienia lub częstszego oddawania moczu,
- podejrzenia niedoboru witaminy D, kwasu foliowego, magnezu lub żelaza,
- obciążeń rodzinnych chorobami sercowo-naczyniowymi, cukrzycą, zaburzeniami lipidowymi lub chorobami tarczycy,
- kontroli wybranych parametrów u osób leczonych przewlekle, po wcześniejszym omówieniu zakresu badań z lekarzem.
Jak przebiega badanie?
Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej, najczęściej z żyły w zgięciu łokciowym. Próbka trafia następnie do laboratorium diagnostycznego, gdzie wykonywana jest analiza poszczególnych parametrów.
Normy
Normy nie są jednolite dla wszystkich osób i laboratoriów. Zależą m.in. od zastosowanej metody, aparatury, jednostek, płci, wieku, ciąży i stanu zdrowia.
W przypadku badań takich jak morfologia, kreatynina, ALT czy hormony tarczycy różnice referencyjne mogą być istotne, dlatego wyniki należy zawsze odczytywać według zakresu wskazanego przez laboratorium.
Jeśli którykolwiek wynik jest poza zakresem referencyjnym lub masz objawy, które Cię niepokoją, omów wyniki z lekarzem.
Co mogą oznaczać odchylenia w wynikach?
W przypadku witaminy D:
- Niski poziom witaminy D może wynikać z małej ekspozycji na słońce, niedostatecznej podaży w diecie, zaburzeń wchłaniania, otyłości, chorób wątroby lub nerek, a także z okresu jesienno-zimowego. Może wiązać się z osłabieniem, bólami mięśni i kości, skurczami oraz większą męczliwością.
- Zbyt wysoki poziom najczęściej jest skutkiem nadmiernej suplementacji. Może prowadzić do nudności, wzmożonego pragnienia, częstego oddawania moczu, osłabienia, zaparć lub zaburzeń rytmu serca.
ALT to parametr pomocny w ocenie wątroby.
- Niski poziom zwykle nie ma istotnego znaczenia diagnostycznego.
- Podwyższony ALT może pojawić się m.in. przy stłuszczeniu wątroby, wirusowym zapaleniu wątroby, nadużywaniu alkoholu, po niektórych lekach lub suplementach, a także po intensywnym wysiłku. Często nie daje objawów, ale czasem towarzyszą mu zmęczenie, nudności, dyskomfort po prawej stronie brzucha, ciemny mocz lub zażółcenie skóry.
Cholesterol całkowity to najważniejszy parametr wykorzystywany przy ocenie zdrowia sercowo-naczyniowego:
- Zbyt wysoki cholesterol całkowity zwykle nie powoduje objawów, ale długotrwale może zwiększać ryzyko miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych. Wpływają na niego m.in. dieta bogata w tłuszcze nasycone i trans, nadwaga, mała aktywność fizyczna, predyspozycje rodzinne, cukrzyca, niedoczynność tarczycy i choroby nerek.
- Niski cholesterol najczęściej nie daje charakterystycznych objawów. Może występować m.in. przy niedożywieniu, zaburzeniach wchłaniania, nadczynności tarczycy lub chorobach wątroby.
Ferrytyna pokazuje zapasy żelaza w organizmie.
- Niski poziom może świadczyć o niedoborze żelaza, np. z powodu diety, obfitych miesiączek, krwawień z przewodu pokarmowego, ciąży lub zaburzeń wchłaniania. Może powodować osłabienie, bladość, wypadanie włosów, łamliwość paznokci, zawroty głowy, duszność wysiłkową czy kołatanie serca.
- Wysoka ferrytyna nie zawsze oznacza nadmiar żelaza. Może wzrastać przy stanie zapalnym, infekcji, chorobach wątroby, zespole metabolicznym lub po alkoholu. Wynik warto interpretować razem z innymi badaniami, np. żelazem, transferryną i CRP.
W wyniku badania glukozy na czczo:
- Niski poziom może pojawić się po zbyt długiej przerwie bez jedzenia, intensywnym wysiłku, alkoholu, niektórych lekach przeciwcukrzycowych lub przy zaburzeniach hormonalnych. Objawy to m.in. potliwość, drżenie rąk, głód, kołatanie serca, osłabienie, senność i problemy z koncentracją.
- Podwyższona glukoza może wskazywać na stan przedcukrzycowy, cukrzycę, stres, infekcję lub wpływ niektórych leków. Objawy mogą obejmować wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, suchość w ustach, zmęczenie, pogorszenie widzenia i niezamierzoną utratę masy ciała.
HDL jest często określany jako „dobry cholesterol”, ale wynik należy interpretować razem z LDL, triglicerydami i całkowitym ryzykiem sercowo-naczyniowym:
- Niski HDL zwykle nie daje objawów. Może występować przy paleniu tytoniu, otyłości brzusznej, małej aktywności fizycznej, insulinooporności, cukrzycy typu 2 lub podwyższonych triglicerydach.
Kreatynina pomaga ocenić pracę nerek.
- Podwyższony wynik może wynikać z pogorszenia filtracji nerkowej, odwodnienia, uszkodzenia nerek, intensywnego wysiłku, dużej masy mięśniowej lub działania niektórych leków. Zaburzenia pracy nerek mogą długo nie dawać objawów. Czasem pojawiają się obrzęki, nadciśnienie, zmniejszona ilość moczu, nudności, osłabienie lub świąd skóry.
- Niski poziom kreatyniny zwykle wiąże się z małą masą mięśniową, niedożywieniem, ciążą lub podeszłym wiekiem i najczęściej nie daje specyficznych objawów.
W przypadku kwasu foliowego:
- Niski poziom może wynikać z ubogiej diety, zaburzeń wchłaniania, chorób jelit, alkoholu, ciąży lub stosowania niektórych leków. Może prowadzić do osłabienia, bladości, duszności wysiłkowej, kołatania serca, aft, zapalenia języka i objawów niedokrwistości.
- Wysoki poziom zwykle jest związany z suplementacją lub dietą wzbogaconą w foliany. Warto pamiętać, że duża podaż kwasu foliowego może utrudniać rozpoznanie niedoboru witaminy B12.
Cholesterol LDL jest jednym z kluczowych parametrów oceny ryzyka sercowo-naczyniowego:
- Podwyższony wynik najczęściej nie daje objawów, ale długotrwale sprzyja rozwojowi miażdżycy. Może być związany z dietą bogatą w tłuszcze nasycone i trans, nadwagą, małą aktywnością fizyczną, predyspozycjami genetycznymi, cukrzycą, niedoczynnością tarczycy lub chorobami nerek.
- Docelowy poziom LDL zależy od indywidualnego ryzyka, dlatego wynik najlepiej omówić z lekarzem.
W przypadku badania magnezu:
- Niski poziom może wynikać z niedostatecznej podaży, biegunek, wymiotów, zaburzeń wchłaniania, alkoholu, cukrzycy lub stosowania niektórych leków. Może powodować skurcze mięśni, drżenia, mrowienie, zmęczenie, rozdrażnienie, kołatanie serca lub zaburzenia rytmu serca.
- Zbyt wysoki poziom występuje rzadziej i najczęściej dotyczy osób z niewydolnością nerek albo przyjmujących zbyt dużo preparatów z magnezem. Może powodować senność, osłabienie mięśni, nudności, spadek ciśnienia lub zwolnienie pracy serca.
Morfologia ocenia kilka grup parametrów, m.in. krwinki czerwone, hemoglobinę, krwinki białe z rozmazem oraz płytki krwi. Dlatego wynik trzeba interpretować całościowo, a nie jako jeden parametr.
- Nieprawidłowości mogą wynikać in. z niedoboru żelaza, witaminy B12 lub kwasu foliowego, infekcji, stanu zapalnego, krwawienia, chorób autoimmunologicznych, działania leków albo chorób szpiku.
- Objawy zależą od rodzaju odchylenia: przy niedokrwistości może pojawić się osłabienie i bladość, przy zaburzeniach odporności częstsze infekcje, a przy niskich płytkach skłonność do siniaków i krwawień.
Podwyższone triglicerydy zwykle nie dają objawów, ale mogą zwiększać ryzyko sercowo-naczyniowe:
- Bardzo wysokie stężenia mogą też zwiększać ryzyko ostrego zapalenia trzustki.
- Na wynik wpływają in. dieta bogata w cukry proste, alkohol, nadwaga, cukrzyca, mała aktywność fizyczna, niedoczynność tarczycy, choroby nerek, leki i predyspozycje rodzinne.
TSH pomaga ocenić pracę tarczycy:
- Niskie TSH może wskazywać na nadczynność tarczycy, zbyt wysoką dawkę lewotyroksyny, zapalenie tarczycy lub wpływ niektórych leków. Może wiązać się z kołataniem serca, drżeniem rąk, niepokojem, potliwością, nietolerancją ciepła, chudnięciem, biegunkami lub bezsennością.
- Wysokie TSH może wskazywać na niedoczynność tarczycy, autoimmunologiczne zapalenie tarczycy lub zbyt małą dawkę lewotyroksyny. Objawy mogą obejmować zmęczenie, senność, uczucie zimna, suchą skórę, zaparcia, przyrost masy ciała, spowolnienie, obniżenie nastroju i wypadanie włosów.
Bibliografia:
- Bogdan Solnica, Aldona Dembińska-Kieć, Jerzy W. Naskalski. Diagnostyka laboratoryjna z elementami biochemii klinicznej, wydanie 5.