Wybierz swój punkt pobrań
Brak punktów spełniających wybrane filtry.
Ładowanie…
Mapa nie może zostać załadowana — brak klucza API.
Jelita są domem dla miliardów mikroorganizmów, które tworzą złożony ekosystem decydujący o naszym zdrowiu. Gdy ta delikatna równowaga zostaje zachwiana, dochodzi do dysbiozy jelitowej – stanu, który współczesna nauka łączy z dziesiątkami chorób, od zaburzeń trawiennych po depresję i otyłość. Dowiedz się, czym jest dysbioza, skąd się bierze i jak można ją wykryć.
Mikrobiota jelitowa (dawniej zwana mikroflorą jelitową) to ogół mikroorganizmów – bakterii, grzybów, wirusów i archeonów – zasiedlających przewód pokarmowy, przede wszystkim jelito grube. Ta ogromna społeczność mikrobiologiczna pełni funkcje metaboliczne, immunologiczne i neurologiczne niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Dysbioza jelitowa to stan, w którym równowaga mikrobioty, obejmująca zmiany składu, różnorodności lub funkcji odbiega od normy. Definicja ta obejmuje trzy rodzaje zmian: ogólny spadek liczby bakterii, zmniejszenie różnorodności gatunkowej oraz nadmierny rozrost mikroorganizmów patogennych (najczęściej oportunistycznych) kosztem bakterii pożytecznych.
Warto podkreślić, że dysbioza nie jest konkretną chorobą, lecz zaburzeniem – stanem, który może towarzyszyć różnym schorzeniom, wpływać na ich przebieg lub sam być ich następstwem. Nie istnieje też jedna norma, która charakteryzowałaby mikrobiotę – jej skład jest cechą osobniczą i zależy od wielu czynników.
Dysbioza jelitowa ma charakter wieloczynnikowy – rzadko wynika z jednej przyczyny, a znacznie częściej jest efektem nakładania się wielu niekorzystnych czynników środowiskowych i stylu życia. Współczesny tryb życia – stres, dieta z dużą ilością produktów wysokoprzetworzonych i stosowanie leków – stwarza wyjątkowo podatny grunt dla zaburzeń mikrobioty.
Antybiotyki to najsilniejszy pojedynczy czynnik zaburzający mikrobiotę jelitową. Niszczą nie tylko patogeny, ale i pożyteczne bakterie. Skutki antybiotykoterapii mogą być widoczne przez wiele tygodni, a niekiedy miesięcy po zakończeniu leczenia.
Istotną rolę odgrywają również inne leki:
Sposób odżywiania ma ogromny, długoterminowy wpływ na skład mikrobioty jelitowej. Dieta bogata w przetworzoną żywność, cukry proste, czerwone mięso i konserwanty, a uboga w błonnik – sprzyja zmniejszeniu różnorodności bakteryjnej i namnażaniu drobnoustrojów prozapalnych.
Istotne znaczenie ma również alkohol, który bezpośrednio zaburza skład mikrobioty.
Stres wpływa nie tylko na nasze samopoczucie, ale bezpośrednio na mikrobiotę jelitową. Przewlekły stres psychiczny i fizyczny pobudza oś podwzgórze-przysadka-nadnercza, podnosząc poziom kortyzolu, który zaburza skład mikrobioty i zwiększa przepuszczalność jelit.
Brak aktywności fizycznej, nieregularny sen i palenie papierosów to kolejne czynniki związane z dysbiozą.
Dysbioza jelitowa może przebiegać bezobjawowo lub manifestować się różnorodnymi dolegliwościami.
Często pojawiają się objawy ze strony układu pokarmowego:
Warto mieć na uwadze, że dysbioza powoduje objawy wykraczające daleko poza układ pokarmowy, w związku z tym niekiedy trudno powiązać doświadczane dolegliwości ze zdrowiem jelit. Mogą się pojawić symptomy takie jak:
Dysbioza jelitowa jest powiązana z całym spektrum chorób, niejednokrotnie pozornie niezwiązanych z układem pokarmowym.
Dysbioza częściej występuje u pacjentów z:
Ponadto mogą pojawić się:
Jedną z metod diagnstyki dysbiozy jest ocena składu mikrobioty w próbce kału.
Badanie Mikrobiota jelit BASIC opiera się na ilościowym posiewie mikrobiologicznym i pozwala ocenić 35 klinicznie istotnych mikroorganizmów – zarówno mikrobioty prozdrowotnej (bakterie wspierające odporność i trawienie), jak i mikrobioty potencjalnie patogennej (której nadmiar odpowiada za dolegliwości).
Bardziej rozbudowane badanie Mikrobiota jelit PRO łączy ilościowy posiew mikrobiologiczny z diagnostyką molekularną metodą real-time PCR, dzięki czemu analizuje 38 mikroorganizmów z wyższą czułością wykrywania. Real-time PCR umożliwia identyfikację drobnoustrojów, które są trudne do hodowania w warunkach laboratoryjnych i jest szczególnie przydatne w wykrywaniu patogenów oportunistycznych.
Kalprotektyna w kale to kluczowy nieinwazyjny marker stanu zapalnego w jelitach, wytwarzany przez neutrofile napływające do ogniska zapalnego. Badanie ma szczególną wartość w diagnostyce różnicowej nieswoistych chorób zapalnych jelit (IBD) od zespołu jelita drażliwego (IBS).
Leczenie dysbiozy jelitowej jest przyczynowe i wielokierunkowe – skupia się jednocześnie na eliminacji czynników zaburzających mikrobiotę, odbudowie korzystnych mikroorganizmów i wsparciu bariery jelitowej.
Najważniejszym krokiem jest modyfikacja diety. Warto zadbać o to, by w jadłospisie pojawiały się:
Wskazane jest ograniczenie cukrów prostych i żywności przetworzonej, które sprzyjają rozwojowi bakterii patogennych.
H. pylori zakaża około połowy światowej populacji i jest uznanym czynnikiem zaburzającym zarówno mikrobiotę żołądkową, jak i jelitową. Badanie antygenu Helicobacter pylori w kale pozwala na wychwycenie aktywnej infekcji bakteryjnej w błonie śluzowej żołądka. Według WHO jest najpoważniejszym czynnikiem ryzyka wrzodów trawiennych, zapalenia żołądka i raka żołądka. Choć terapia eradykacyjna (antybiotyki + IPP) początkowo nasila dysbiozę, suplementacja probiotykami w trakcie i po leczeniu konsekwentnie łagodzi te zaburzenia, przyspiesza odbudowę korzystnych bakterii i zmniejsza ryzyko działań niepożądanych antybiotyków.
Jelita to nie tylko narząd trawienny – to ekosystem, którego równowaga wpływa na cały organizm. Gdy ta równowaga się chwieje, nowoczesna diagnostyka pozwala wychwycić problem zanim zacznie dawać o sobie znać – i precyzyjnie go naprawić. Badania dostępne w Synevo pozwalają wychwycić zaburzenia pracy jelit.
