Hemostaza ma w organizmie jedną główną rolę: utrzymać krew tam w naczyniach – płynną na co dzień, ale zdolną szybko utworzyć skrzep, gdy naczynie się uszkodzi.
- Z jednej strony hemostaza zapobiega wykrwawieniu – uruchamia skurcz naczynia, aktywuje płytki i kaskadę krzepnięcia, żeby w miejscu uszkodzenia powstał czop płytkowy i skrzep z włóknika.
- Z drugiej strony pilnuje, by krew pozostała płynna w reszcie układu krążenia – dzięki naturalnym inhibitorom krzepnięcia i fibrynolizie, która rozpuszcza już niepotrzebny skrzep.
Oznaczenie czasu protrombinowego mierzy czas, w którym powstaje skrzep po uszkodzeniu tkanek – zewnątrzpochodną drogę krzepnięcia. Razem z APTT (element wewnątrzpochodnej drogi krzepnięcia) pozwala ocenić całość mechanizmu hemostazy.
Wskazania do badania czasu protrombinowego
Badanie PT/INR warto wykonać zawsze wtedy, gdy występują kliniczne wskazania oceny układu krzepnięcia krwi – szczególnie u osób leczonych doustnymi antykoagulantami, z chorobą wątroby, niedoborem witaminy K lub przed zabiegami.
Na badanie udaj się, jeśli stosujesz warfarynę lub acenokumarol (antagoniści witaminy K) – PT/INR jest podstawowym, „złotym” badaniem do monitorowania bezpieczeństwa i skuteczności tej terapii. Na podstawie wskaźnika INR lekarz dostosowuje dawkę leku, żeby zmniejszyć ryzyko krwawień i zakrzepów.
Poza tym wykonanie badania jest wskazane:
- przy podejrzeniu chorób wątroby, bo to wątroba produkuje m.in. czynniki krzepnięcia II, V, VII i X,
- gdy podejrzewa się niedobór witaminy K (np. zaburzenia wchłaniania, długotrwała antybiotykoterapia, ciężkie niedożywienie),
- przy przedłużonych krwawieniach, samoistnych wybroczynach, krwawieniach z dziąseł lub nosa, aby ocenić, czy przyczyną są zaburzenia krzepnięcia,
- w diagnostyce zespołu wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC) – zawsze razem z APTT, fibrynogenem, D-dimerami i liczbą płytek,
- w diagnostyce wrodzonych niedoborów czynników II, V, VII, X lub fibrynogenu.