Badanie APTT

Material: Krew Kod ICD-9: G11 Symbol: APTT

Badanie APTT

Material: Krew Kod ICD-9: G11 Symbol: APTT

Badanie APTT to badanie dostarczające informacji o funkcjonowaniu układu krzepnięcia oraz jego poszczególnych czynników.

Od 20 lat badamy Twoją krew.

4.7 / 5

200 000+ zadowolonych Pacjentów

Badanie w pigułce

Krótki opis badania

APTT (czas częściowej tromboplastyny po aktywacji) to podstawowe badanie laboratoryjne, które ma na celu ocenę hemostazy (procesu, który chroni organizm przed utratą krwi w przypadku uszkodzenia naczyń krwionośnych oraz utrzymanie prawidłowej płynności krwi). Test ocenia zatem sprawność wewnątrzpochodnej i wspólnej drogi krzepnięcia.

Czas oczekiwania na wynik

Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.

Jak odebrać wynik?

Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Przygotowanie do badania

By prawidłowo przygotować się do badania zalecane jest, by:

być na czczo (8-12 godzin od ostatniego posiłku),
na pobranie krwi przyjść rano,
w dniu poprzedzającym badanie unikać używek,
zgłosić lekarzowi przyjmowanie leków wpływających na krzepnięcie.

Czym jest badanie APTT?

APTT (czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, dawniej czas kaolinowo‑kefalinowy) to podstawowe badanie oceniające sprawność wewnątrzpochodnej i wspólnej drogi krzepnięcia. Test mierzy czas potrzebny do wytworzenia skrzepu krwi w próbce osocza po dodaniu odpowiednich odczynników aktywujących.

Badanie zależy głównie od aktywności czynników XII, XI, IX, VIII (droga wewnątrzpochodna) oraz X, V, II (protrombina) i I (fibrynogen) z drogi wspólnej, a także prekalikreiny i kininogenu wielkocząsteczkowego.

Kiedy należy wykonać badanie?

APTT zleca się wtedy, gdy trzeba ocenić przebieg procesu krzepnięcia oraz jakie jest ryzyko krwawienia lub zakrzepicy.

Badanie jest pomocne, jeśli:

masz bardzo obfite miesiączki,
często krwawisz z nosa,
krwawienie po wyrwaniu zęba lub drobnym zabiegu trwa podejrzanie długo,
na skórze łatwo pojawiają się siniaki lub wybroczyny,
występują epizody zakrzepicy (np. zakrzepica żył głębokich),
dochodzi do nawracających poronień.

Lekarz może zlecić APTT przy podejrzeniu:

hemofilii (A, B lub C),
choroby von Willebranda,
wrodzonych lub nabytych niedoborów czynników krzepnięcia.

APTT pomaga ocenić ryzyko krwawienia:

przed zabiegami operacyjnymi,
przed procedurami inwazyjnymi, takimi jak biopsje czy większe zabiegi stomatologiczne.

U osób w trakcie leczenia przeciwzakrzepowego wykonanie badania APTT służy do:

monitorowania leczenia heparyną niefrakcjonowaną (UFH)
kontroli działania niektórych innych leków przeciwzakrzepowych.

Należy pamiętać, że prawidłowy wynik APTT nie wyklucza wszystkich zaburzeń krzepnięcia. Może pozostawiać w granicach wartości referencyjnych np. przy łagodnej postaci von Willebranda.

Na czym polega badanie APTT?

Do badania APTT potrzebna jest krew z żyły w zgięciu łokcia, pobrana do specjalnej probówki ze środkiem przeciwkrzepliwym (np. cytrynian sodu) w ściśle określonych proporcjach.

Normy

Zakres referencyjny zależy od laboratorium, użytego odczynnika i aparatu analitycznego, dlatego zawsze należy interpretować wynik w oparciu o normy danego laboratorium.

Każdy wynik badania APTT należy skonsultować z lekarzem, który oceni czas APTT w kontekście indywidualnego obrazu klinicznego.

Interpretacja wyników

Odchylenia od normy wskazują na zaburzenia krzepnięcia krwi.

Wydłużone APTT

Jeśli APTT jest wydłużone, może to wskazywać na zaburzenia krzepnięcia i w zależności od przyczyny wiązać się ze zwiększonym ryzykiem krwawień. Zwykle wymaga dalszej diagnostyki. Przyczyny mogą być różne:

Wrodzone zaburzenia procesu krzepnięcia krwi: m.in. hemofilia A, B, C, wrodzone niedobory czynników krzepnięcia (np. VIII, IX, XI, XII, X, V, II), cięższe postacie choroby von Willebranda, niedobór fibrynogenu.
Nabyte choroby: zaawansowane choroby wątroby, ciężki niedobór witaminy K, zespół DIC, powikłania po masywnych przetoczeniach krwi, niektóre białaczki i inne nowotwory wpływające na układ krzepnięcia.
Leki przeciwzakrzepowe: przede wszystkim heparyna niefrakcjonowana (UFH) oraz niektóre leki bezpośrednio hamujące trombinę.
Inhibitory krzepnięcia: substancje, które aktywnie hamują czynniki krzepnięcia).

Aby odróżnić niedobór czynnika od obecności inhibitora, stosuje się tzw. test mieszania (mixing test):

jeśli po zmieszaniu osocza pacjenta z osoczem prawidłowym APTT wraca do normy – najczęściej chodzi o niedobór któregoś z czynników krzepnięcia.
jeśli APTT nadal pozostaje wydłużone – sugeruje to obecność inhibitora.

Skrócone APTT

Skrócone APTT spotyka się rzadziej, ale może wiązać się ze zwiększoną skłonnością do zakrzepów. Może pojawiać się m.in. w:

stanach nadkrzepliwości i trombofilii,
reakcji ostrej fazy z przejściowym wzrostem czynnika VIII oraz w przebiegu niektórych nowotworów (np. jajnika, trzustki, jelita grubego).

Często jednak skrócone APTT wynika z tzw. błędów przedanalitycznych, czyli problemów technicznych przy pobraniu lub przygotowaniu próbki, na przykład:

zbyt mała ilość krwi w probówce,
bardzo wysoki hematokryt,
zanieczyszczenie próbki krwi.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czym różni się APTT od badania PT/INR?

APTT i PT/INR badają różne elementy układu krzepnięcia, więc nie są tym samym testem, ale bardzo często zleca się je razem, żeby zobaczyć pełniejszy obraz hemostazy.

APTT ocenia tzw. wewnątrzpochodną i wspólną drogę krzepnięcia – wrażliwy głównie na czynniki XII, XI, IX, VIII oraz X, V, II i fibrynogen.

PT/INR ocenia zewnątrzpochodną i wspólną drogę krzepnięcia – szczególnie zależy od czynnika VII oraz X, V, II i fibrynogenu.

Wykonanie obu badań jednocześnie pozwala zawęzić, gdzie leży przyczyna zaburzeń układu krzepnięcia – w drodze wewnątrzpochodnej, zewnątrzpochodnej czy wspólnej.

Dlaczego oprócz APTT warto zbadać też fibrynogen?

Fibrynogen to białko krwi, z którego powstaje materiał budujący skrzep podczas krzepnięcia – fibrynę. Jest kluczowym czynnikiem krzepnięcia (czynnik I) – bez niego skrzep jest słaby albo nie powstaje wcale (zwiększone krwawienia).

Dlatego przy diagnostyce krwawień i zaburzeń krzepnięcia oznacza się często fibrynogen razem z APTT, PT/INR i innymi testami, żeby ocenić nie tylko czas krzepnięcia, ale też „materiał budulcowy” skrzepu.

Czym jest choroba von Willebranda?

Choroba von Willebranda to najczęstsza wrodzona skaza krwotoczna, czyli choroba, w której krew „za słabo” krzepnie i łatwiej dochodzi do krwawień. Najczęstsze objawy to:

łatwe powstawanie siniaków,
częste/nadmierne krwawienia z nosa i dziąseł,
bardzo obfite i przedłużone miesiączki,
przedłużone krwawienie po zabiegach (np. usunięcie zęba, operacja),
czasem krwawienia z przewodu pokarmowego lub do stawów i mięśni w cięższych postaciach.

Bibliografia:

Iwańczuk, P. Guźniczak, P. Iwańczuk, Izolowane wydłużenie czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT) – „dr Jekyll i mr Hyde” diagnostyki zaburzeń krzepnięcia, „Anestezjologia i Ratownictwo” 2023, vol. 17, s. 254–265.
Klukowska, P. Łaguna, Wrodzone zaburzenia krzepnięcia, „Przegląd Pediatryczny” 2019, vol. 48, nr 3, s. 144–151.

Powiązane badania

Dlaczego warto wykonać badanie w Synevo?

W Synevo gwarantujemy, że otrzymasz dokładny i niepodważalny wynik.
Badanie zrealizujesz we wszystkich naszych Punktach Pobrań. Znajdź swój.

Zdajemy sobie sprawę, że niektórzy pacjenci – jak dzieci, osoby starsze czy przewlekle chore – mogą wymagać szczególnej troski. Nasi pracownicy są odpowiednio przeszkoleni, by zapewnić każdemu poczucie bezpieczeństwa i spokoju.

Jeśli boisz się pobrania krwi albo masz szczególne potrzeby, daj nam znać już przy rejestracji – chętnie pomożemy.

Aby skrócić czas wizyty w Punkcie Pobrań, kup badanie online.

By odbierać wyniki online i mieć do nich dostęp z dowolnego miejsca o dowolnej porze, załóż konto w my.synevo.

Badanie APTT

Krótki opis badania

Czas oczekiwania na wynik

Jak odebrać wynik?

Przygotowanie do badania

Czym jest badanie APTT?

Kiedy należy wykonać badanie?

Na czym polega badanie APTT?

Normy