Czym jest ALT?
ALT jest bardziej specyficznym wskaźnikiem uszkodzenia wątroby niż AST. Zwiększa się nawet przy minimalnym uszkodzeniu wątroby, przed wystąpieniem objawów i oznak choroby. Jednak wartości mogą nie być bezpośrednio związane z ciężkością uszkodzenia wątroby, dlatego najlepiej monitorować wahania jej stężenia (kilka razy w trakcie choroby).
Podwyższona aktywność aminotransferazy w surowicy rzadko występuje w chorobach innych narządów – np. w urazach mięśni, rabdomiolizie, zapaleniu wielomięśniowym i zapaleniu skórno-mięśniowym, ale w tych przypadkach zwiększa się również poziom fosfokinazy kreatynowej w surowicy.
Kiedy wykonać badanie ALT?
ALT jest wykładnikiem uszkodzenia wątroby. Badanie aminotransferazy w surowicy jest stosowane w przypadkach takich jak:
- diagnoza ostrego wirusowego zapalenia wątroby wywołanego przez wirusy zapalenia wątroby typu A, B, C, E;
inne ostre wirusowe zapalenie wątroby – np. w zakażeniach EBV i CMV;
- dynamiczne monitorowanie przebiegu klinicznego ostrego zapalenia wątroby;
- dynamiczne monitorowanie efektu leczenia ostrego zapalenia wątroby;
- diagnoza chorób wątroby i dróg żółciowych;
- diagnoza chorób trzustki;
- diagnostyka różnicowa żółtaczki hemolitycznej od żółtaczki wątroby.
Zwykle wraz z aminotransferazą alaninową testuje się również AST, a także enzymy cholestazy takie jak – ALP (fosfataza alkaliczna), GGT (gammaglutamylotranspeptydaza), a także bilirubina całkowita i bilirubina bezpośrednia.
Stosunek dwóch aminotranferaz świadczących o rozpadzie komórek wątroby- AST / ALT, znany też jako wskaźnik de Ritisa- może pomóc zidentyfikować przyczyny uszkodzenia wątroby, takie jak uszkodzenie toksyczne, zapalne, marskość, upośledzony przepływ żółci, choroby kamicy żółciowej.
Badanie ALT – kto powinien wykonać?
Badanie aminotransferazy alaninowej jest zalecane w przypadku dolegliwości, takich jak zmęczenie, nudności, utrata apetytu, wymioty i dyskomfort w żołądku, zażółcenie skóry i oczu. Jest wykonywany zawsze w przypadku podejrzenia ostrego zapalenia wątroby.
Ponadto poziom aminotransferazy alaninowej jest rutynowo monitorowany u pacjentów z przewlekłym zapaleniem wątroby, wirusowym lub wywołanym przewlekłym nadużywaniem alkoholu. Obydwie te przyczyny prowadzą do stłuszczenia wątroby i rozwoju marskości.
Aminotransferaza alaninowa jest też monitorowana przy długotrwałym stosowaniu leków, które mogą uszkodzić wątrobę np. NLPZ, leki przeciwdrgawkowe, przeciwpsychotyczne, przeciwgrzybicze, niektóre antybiotyki (np. klarytromycyna), immunomodulatory.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jakie parametry warto dodać do badania ALT?
ALT najczęściej oznacza się łącznie z AST, GGT, ALP oraz bilirubiną, w ramach tzw. prób wątrobowych. Taki zestaw badań daje pełniejszy obraz funkcjonowania wątroby i ułatwia ocenę jej stanu.
O czym mówi wynik ALT?
ALT (aminotransferaza alaninowa) to enzym obecny przede wszystkim w komórkach wątroby. Gdy hepatocyty ulegają uszkodzeniu, jego stężenie we krwi wzrasta, dlatego ALT uznaje się za czuły wskaźnik ich uszkodzenia. Jednocześnie sam wynik nie określa stopnia zniszczenia wątroby ani nie pozwala jednoznacznie przewidzieć dalszego przebiegu choroby – jest sygnałem, który wymaga interpretacji w szerszym kontekście klinicznym.
