Wybierz swój punkt pobrań
Brak punktów spełniających wybrane filtry.
Ładowanie…
Mapa nie może zostać załadowana — brak klucza API.
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Kortyzol to główny przedstawiciel glikokortykosteroidów, który wywiera wpływ na gospodarkę węglowodanową, białkową, tłuszczową czy wodno-elektrolitową organizmu. Jest to hormon produkowany przez warstwę pasmowatą kory nadnerczy.
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 3 dni. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
By wynik badania laboratoryjnego był wiarygodny, pamiętaj o właściwym przygotowaniu:
Ostatni punkt jest szczególnie ważny. W prawidłowych warunkach najwyższe stężenie kortyzolu występuje w godzinach porannych, a następnie w ciągu dnia zmniejsza się osiągając najniższe stężenia około północy.
Wyżej wskazane elementy mogą mieć wpływ na wynik badania.
Kortyzol jest głównym hormonem steroidowym produkowanym w korze nadnerczy (warstwa pasmowata). Zaliczany jest do glikokortykosteroidów – hormonów, które produkowane są pod wpływem hormonu ACTH (hormon adrenokortykotropowy).
W prawidłowych stężeniach kortyzol pełni wiele ważnych funkcji i ma korzystny wpływ na organizm.
Hormon ten reguluje metabolizm węglowodanów, białek i tłuszczów, ponadto wpływa na układ krwiotwórczy oraz wykazuje silne działanie przeciwzapalne i immunosupresyjne:
Obok adrenaliny jest to tzw. hormon stresu. Przygotowuje organizm na działanie w sytuacjach zagrożenia. Kilka minut od wystąpienia stresora wystarczy, by w wyniku zwiększonego stężenia kortyzolu zaszły zmiany fizjologiczne, m.in. wzrost ciśnienia, wzrost stężenia glukozy, wyostrzenie zmysłów.
Problem pojawia się wtedy, gdy „stan gotowości” utrzymuje się przez dłuższy czas – brak spadku stężenia kortyzolu i nadmierna aktywność nadnerczy są niekorzystne dla wielu sfer organizmu.
Warto wykonać badanie kortyzolu, jeśli w ostatnim czasie występują u Ciebie objawy związane z przewlekłym stresem:
Regularna kontrola poziomu kortyzolu jest również zalecana osobom przyjmującym przez dłuższy czas leki steroidowe.
To badanie odgrywa ważną rolę w diagnostyce zaburzeń hormonalnych i metabolicznych.
Nieprawidłowe stężenie hormonu stresu może prowadzić m.in. do zespołu/choroby Cushinga czy choroby Addisona.
Badanie polega na pobraniu niewielkiej próbki krwi z żyły łokciowej w pozycji siedzącej lub leżącej. Cała procedura trwa zaledwie kilka sekund i jest całkowicie bezpieczna.
Krew umieszczana jest w dedykowane probówce, a następnie przekazywana jest do laboratorium, gdzie doświadczeni diagności laboratoryjni wykonują precyzyjną analizę za pomocą nowoczesnych metod immunochemicznych.
Pamiętaj, że wartości referencyjne dla poziomu tego hormonu mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne.
Ważna jest również pora dnia, w której wykonano badanie jego stężenia.
Poznaj przykładowe wartości referencyjne w Laboratorium Synevo Toruń:
Interpretację wyników kortyzolu w surowicy krwi zawsze pozostaw lekarzowi – profesjonalista w adekwatny sposób oceni przyczyny odchyleń od normy.
Niedobór może wynikać zarówno z uszkodzenia kory nadnerczy lub przysadki. W zależności od szybkości zmniejszania się stężenia kortyzolu wyróżnia się: ostrą i przewlekła niedoczynność kory nadnerczy.
Najczęstsze przyczyny to:
Najczęstsze symptomy towarzyszące niskiemu poziomowi to:
Ostra niedoczynność kory nadnerczy jest stanem zagrożenia życia (przełom nadnerczowy).
Występują wówczas:
W takiej sytuacji trzeba jak najszybciej udać się do lekarza.
Przyczyną nadmiernej produkcji kortyzolu może być np.:
Podwyższony poziom potrafi całkowicie zaburzyć równowagę organizmu. Z czasem utrzymujący wzrost stężenia kortyzolu zaczyna zostawiać widoczne ślady – zarówno na ciele, jak i w samopoczuciu:
Objawy niedoboru kortyzolu są mało swoiste i często narastają powoli, co utrudnia rozpoznanie wtórnej niedoczynności nadnerczy. Typowe symptomy to przewlekłe zmęczenie, osłabienie mięśni, niskie ciśnienie krwi i hipoglikemia, a także utrata masy ciała, zaburzenia trawienia, spadek odporności i wahania nastroju. U części pacjentów występują objawy takie jak hiperpigmentacja skóry, u kobiet dodatkowo mogą się pojawić nieregularne miesiączki.
Zespół Cushinga to ogólne określenie stanu wynikającego z nadmiaru kortyzolu w organizmie, niezależnie od jego przyczyny (np. leczenie sterydami, guz nadnerczy, guzy wydzielające ACTH).
Choroba Cushinga to jego szczególna postać, spowodowana gruczolakiem przysadki mózgowej, który nadmiernie produkuje ACTH, prowadząc do wtórnej nadczynności nadnerczy.
Test hamowania deksametazonem to badanie przesiewowe przy podejrzeniu nadmiaru kortyzolu (zespół Cushinga).
Pacjent przyjmuje wieczorem doustnie niewielką dawkę deksametazonu, który w prawidłowych warunkach powinien zahamować wydzielanie ACTH i obniżyć poziom kortyzolu. Następnego dnia rano (ok. 8:00–9:00) wykonuje się oznaczenie kortyzolu we krwi.
Jeśli po leku kortyzol wyraźnie spada poniżej progu przyjętego przez laboratorium – nadmiar jest mało prawdopodobny; jeśli nie spada, potrzebna jest dalsza diagnostyka.
-25%
na wszystkie badania i pakiety
kod: KW25
Kod ważny do 19.04.2026
do -30%
na zamówienie z 5+ badaniami
4 badania - zniżka 20%
5+ badań - zniżka 30%
kod: KW5
Kod ważny do 09.04.2026
