Profil lipidowy (LDL oznaczone)

To jedna z najczęstszych przyczyn nieporozumień przy interpretacji wyników lipidogramu. W przypadku cholesterolu LDL nie ma jednej uniwersalnej normy, która dotyczy wszystkich w taki sam sposób jak na przykład poziom cukru czy TSH. Docelowy poziom LDL zależy od indywidualnego ryzyka sercowo-naczyniowego danej osoby. Ktoś zdrowy, młody, bez żadnych dodatkowych czynników ryzyka może mieć LDL poniżej 116 mg/dl i jest to wartość akceptowalna. Jednak osoba po zawale serca, z cukrzycą lub z bardzo wysokim ciśnieniem powinna dążyć do LDL poniżej 55 mg/dl, a nawet niżej. Oznacza to, że wynik wynoszący na przykład 90 mg/dl może być jednocześnie prawidłowy dla jednej osoby i wymagający intensywnego leczenia dla innej. Dlatego lekarz nigdy nie ocenia samego wyniku LDL w oderwaniu od całościowego obrazu zdrowia pacjenta.

W standardowym lipidogramie wartość LDL jest zwykle obliczana na podstawie innych frakcji cholesterolu, z użyciem odpowiedniego wzoru matematycznego. Badanie „LDL bezpośrednie” różni się tym, że określa stężenie cholesterolu LDL poprzez jego rzeczywisty, bezpośredni pomiar we krwi.

Tak, i jest to kwestia, o której wiele rodzin nie wie. Wysoki cholesterol LDL nie jest wyłącznie problemem dorosłych. Istnieje choroba zwana rodzinną hipercholesterolemią, w której nieprawidłowy gen powoduje bardzo wysoki poziom LDL już od urodzenia, niezależnie od diety czy stylu życia. Nieleczona, może prowadzić do zawału serca nawet u młodej osoby w wieku 20 lub 30 lat. Szacuje się, że jedna na 200 do 500 osób jest nosicielem tego genu, co czyni ją jedną z najczęstszych chorób genetycznych. Jeśli u rodzica lub dziadka rozpoznano wysoki cholesterol lub chorobę serca w stosunkowo młodym wieku, warto zbadać lipidogram również u dzieci, najlepiej po ukończeniu przez nie 2 roku życia. Wczesne wykrycie pozwala na szybkie wdrożenie odpowiedniego postępowania i skuteczne zapobieganie poważnym powikłaniom w dorosłym życiu.

LDL transportuje cholesterol z wątroby do tkanek, a nadmiar lipidów odkłada się w tętnicach. HDL działa odwrotnie – zbiera nadmiar cholesterolu i odsyła go do wątroby. Stąd uproszczone określenia: LDL jako „zły”, a HDL jako „dobry” cholesterol.

Drogą do sukcesu jest zmiana stylu życia: zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna, redukcja masy ciała (jeśli masz nadwagę) oraz ograniczenie używek (zwłaszcza papierosów i alkoholu).