Według WHO niedokrwistość jest istotnym problemem zdrowia publicznego na całym świecie. Zgodnie z analizą Cappellini i Motta opublikowaną w Seminars in Hematology, niedokrwistość może być następstwem jednego z trzech głównych mechanizmów:
- utraty krwi,
- przyspieszonego rozpadu krwinek czerwonych (hemolizy),
- zaburzonej produkcji erytrocytów przez szpik kostny.
Niezależnie od przyczyny, skutkiem jest zmniejszenie zdolności krwi do transportowania tlenu do tkanek. W sytuacji, gdy dostawa tlenu do tkanek staje się niewystarczająca, organizm nie jest w stanie pokryć swoich potrzeb metabolicznych, co może prowadzić do zmęczenia, duszności oraz pogorszenia sprawności fizycznej.
Pakiet badań laboratoryjnych ocenia trzy niedobory prowadzące do rozwoju niedokrwistości:
- niedobór żelaza,
- niedobór witaminy B12
- niedobór kwasu foliowego.
Niedobór żelaza zwykle prowadzi do powstawania mniejszych krwinek czerwonych (mikrocytoza), natomiast niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego (witaminy B9) powoduje zaburzenia ich dojrzewania i powstawanie większych krwinek (makrocytozę).
Morfologia krwi to podstawowe badanie, które pozwala ocenić liczbę i cechy krwinek czerwonych. Ferrytyna odzwierciedla zapasy żelaza zgromadzone w organizmie, natomiast stężenie żelaza pokazuje jego aktualną ilość krążącą we krwi.
W interpretacji wyników pomocny jest także rozpuszczalny receptor transferyny (sTfR). sTfR jest znacznie mniej podatny na wpływ stanu zapalnego niż ferrytyna, dlatego może być przydatny w różnicowaniu niedoboru żelaza i niedokrwistości związanej ze stanami zapalnymi.
Kiedy warto wykonać pakiet badań na anemię?
Profil anemia jest zalecany osobom z objawami sugerującymi niedokrwistość, a także w celu ustalenia jej przyczyny lub monitorowania leczenia.
Niektóre grupy pacjentów są szczególnie narażone na rozwój niedokrwistości z powodu wieku, chorób przewlekłych, stosowanej diety lub zwiększonego zapotrzebowania organizmu na składniki niezbędne do produkcji krwinek czerwonych. Badanie szczególnie warto rozważyć u:
- osób starszych,
- pacjentów po operacjach przewodu pokarmowego,
- osób z przewlekłymi chorobami zapalnymi jelit i innymi zaburzeniami wchłaniania,
- pacjentów z chorobami przewlekłymi, w tym chorobami nowotworowymi,
- osób po chemioterapii lub radioterapii,
- osób nadużywających alkoholu,
- osób stosujących dietę eliminacyjną np. wegan i wegetarian,
- kobiet w ciąży,
- osób z obfitymi miesiączkami,
- pacjentów z podejrzeniem niedoborów pokarmowych.