Rak jelita grubego to jeden z najczęstszych nowotworów w Polsce – i jeden z najbardziej podstępnych, bo przez lata nie daje żadnych objawów. Wiele osób unika kolonoskopii z powodu lęku lub braku czasu. Tymczasem istnieją nieinwazyjne badania, które można wykonać samodzielnie w domu. Sprawdź, jakie oznaczenia wykrywają zmiany we wczesnym stadium i komu szczególnie je zalecamy.
Zachorowalność na raka jelita grubego w Polsce rośnie – eksperci szacują, że rocznie umiera na niego co najmniej 18-19 tys. tysięcy osób. Nowotwór ten jest podstępny, bo przez wiele lat nie daje żadnych dolegliwości. W efekcie większość pacjentów zgłasza się do lekarza zbyt późno – w stadium, w którym leczenie jest znacznie trudniejsze.
Właśnie dlatego regularne badania profilaktyczne, nawet przy braku jakichkolwiek objawów, mają ogromne znaczenie.
Pierwsze objawy, które powinny Cię zaniepokoić:
Im wcześniej zareagujesz, tym większa szansa, że leczenie będzie krótsze, prostsze i skuteczniejsze.
Badanie na krew utajoną w kale to nieinwazyjne, bezbolesne badanie przesiewowe, które wykrywa nawet śladowe ilości krwi niewidocznej gołym okiem w stolcu. Krew ta może pochodzić z polipów, stanów zapalnych lub zmian nowotworowych jelita grubego.
Istnieją dwa główne rodzaje badania:
Test na krew utajoną powinny regularnie wykonywać osoby:
OC-Sensor FIT to nowoczesny, immunochemiczny test, który „wyłapuje” w stolcu mikroskopijne ilości ludzkiej krwi, wykorzystując do tego specjalnie dobrane przeciwciała.
W Synevo próbka jest analizowana automatycznie w laboratoryjnym analizatorze, co ogranicza wpływ czynnika ludzkiego i poprawia powtarzalność oraz wiarygodność wyniku.
W porównaniu ze starszymi, gwajakowymi testami na krew utajoną (gFOBT) metoda FIT cechuje się wyższą czułością, dzięki czemu skuteczniej wychwytuje nawet niewielkie nieprawidłowości w jelicie grubym.

Badania kału to cenne i wygodne narzędzia przesiewowe, jednak nie zastępują kolonoskopii.
Kolonoskopia to badanie endoskopowe, podczas którego lekarz ogląda bezpośrednio wnętrze jelita grubego za pomocą giętkiego wziernika wprowadzanego przez odbyt. Pozwala nie tylko wykryć zmiany, ale też natychmiast je usunąć (np. polipy) lub pobrać wycinki do badania histopatologicznego.
Kolonoskopia jest wskazana w następujących sytuacjach:
Większość przypadków raka jelita grubego wynika z zaniedbania zdrowego stylu życia. Jednak istnieją też czynniki, których nie możemy zmienić – i właśnie dlatego kluczowe jest dostosowanie częstości badań do indywidualnego profilu ryzyka.
Twój styl życia naprawdę ma znaczenie. To, co jesz, ile się ruszasz i czy sięgasz po papierosy lub alkohol, może wyraźnie zwiększać lub zmniejszać ryzyko raka jelita grubego – i są to właśnie te czynniki, na które masz wpływ na co dzień.
Choć na wiele elementów stylu życia masz wpływ, są też takie czynniki, których zmienić się nie da – jak wiek, geny czy przebyte choroby jelit. To właśnie one sprawiają, że niektóre osoby powinny badać jelito grube częściej, nawet jeśli czują się dobrze.
Jeśli należysz do jednej lub kilku grup ryzyka, rozważ kompleksową diagnostykę jelit. Pakiet Zdrowe jelita i stan zapalny dostępny w Synevo zawiera: krew utajoną w kale, kalprotektynę (marker stanu zapalnego jelit), badanie ogólne kału, posiew ogólny kału oraz antygen Helicobacter pylori w kale.

Badanie kału wykonasz samodzielnie w domu – potrzebujesz tylko jednorazowego pojemnika i chwili spokoju. Zadbaj o to, żeby próbka była świeża i dobrze zabezpieczona – od odpowiedniego przygotowania do badania zależy wiarygodność wyniku.
W większości badań kału nie ma konieczności bycia na czczo ani stosowania specjalnej diety, chyba że lekarz zaleci inaczej. Należy jednak pamiętać, że przy zastosowaniu starszych metod (FOB) przyjmowanie preparatów żelaza może dawać wynik fałszywie pozytywny.
Profilaktyka jelita grubego nie musi oznaczać od razu kolonoskopii – możesz zacząć od prostego testu z próbki kału, który wykonasz w domu, w dogodnym dla siebie momencie. Takie badanie jest nieinwazyjne, dyskretne, a przy tym pomaga wychwycić niepokojące zmiany na bardzo wczesnym etapie.
Pamiętaj tylko o jednej zasadzie: test z kału to badanie przesiewowe, a dodatni wynik zawsze wymaga konsultacji lekarskiej i zwykle kolonoskopii – to ona pozwala dokładnie obejrzeć jelito i w razie potrzeby usunąć polipy, zanim zdążą zamienić się w raka.
Umów się na badanie – wybierz test FIT w Synevo lub porozmawiaj z lekarzem o kolonoskopii w ramach programów badań przesiewowych raka jelita.