Przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej tTG (IgA + IgG)

Jeśli badanie ma służyć diagnostyce celiakii, przed pobraniem krwi nie należy samodzielnie przechodzić na dietę bezglutenową ani ograniczać produktów zawierających gluten do momentu zakończenia diagnostyki.

Na badanie zwykle nie trzeba przychodzić na czczo, chyba że tego samego dnia wykonywane są także inne oznaczenia laboratoryjne, które tego wymagają.

Warto poinformować lekarza lub Punkt Pobrań o stosowanej diecie, rozpoznanym niedoborze IgA, chorobach autoimmunologicznych oraz leczeniu immunosupresyjnym. Te informacje mogą mieć znaczenie przy interpretacji wyniku.

Zakres referencyjny przeciwciał anty-tTG oraz sposób przedstawienia wyniku zależą od zastosowanej metody oznaczenia i producenta testu. Wynik badania należy zawsze interpretować zgodnie z zakresem referencyjnym podanym przez laboratorium.

Znaczenie wyniku zależy także od tego, która klasa przeciwciał jest podwyższona, czy pacjent przed badaniem spożywał gluten, jakie ma objawy, jakie jest stężenie całkowitego IgA oraz czy występują choroby lub leczenie mogące wpływać na odpowiedź immunologiczną. Z tego względu wynik należy zawsze skonsultować z lekarzem.

Cena przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej tTG (IgA + IgG) waha się od od 211,00 do 314,00 zł, w zależności od punktu pobrań.

Celiakia to choroba autoimmunologiczna, w której gluten wywołuje nieprawidłową reakcję układu odpornościowego. U osób z celiakią spożywanie glutenu może prowadzić do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego i zaburzać wchłanianie składników odżywczych.

Transglutaminaza tkankowa typu 2, w skrócie tTG, to enzym obecny między innymi w jelicie cienkim. W przebiegu celiakii organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała skierowane przeciwko własnej transglutaminazie tkankowej. Takie przeciwciała nazywa się anty-tTG.

W diagnostyce celiakii podstawowym badaniem jest oznaczenie przeciwciał anty-tTG w klasie IgA wraz ze stężeniem całkowitego IgA. To podstawowy marker serologiczny u osób, które mają prawidłowe stężenie całkowitego IgA.

U części pacjentów występuje jednak niedobór IgA. W takiej sytuacji badanie anty-tTG IgA może nie wykazać nieprawidłowości, nawet jeśli celiakia jest obecna. Dlatego lekarz może zlecić także oznaczenie przeciwciał anty-tTG w klasie IgG.

Wykonanie oznaczeń w obu klasach może ułatwić diagnostykę, szczególnie u osób z niedoborem IgA.

Kiedy warto wykonać badanie w kierunku celiakii?

Oznaczenie przeciwciał anty-tTG IgA i IgG można rozważyć u pacjentów, u których objawy kliniczne lub nieprawidłowe wyniki badań mogą wskazywać na celiakię albo zaburzenia wchłaniania. Diagnostyka w kierunku celiakii może być zasadna między innymi w przypadku:

• utrzymujących się lub nawracających dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takich jak biegunka, wzdęcia, bóle brzucha, nudności, a także spadek masy ciała bez uchwytnej przyczyny;
• niedokrwistości z niedoboru żelaza, szczególnie gdy jej przyczyna pozostaje niejasna albo suplementacja nie przynosi oczekiwanej poprawy;
• przewlekłego osłabienia, łatwej męczliwości oraz niedoborów witamin lub składników mineralnych sugerujących możliwe zaburzenia wchłaniania;
• zmniejszonej gęstości mineralnej kości, osteoporozy lub złamań po niewielkim urazie, zwłaszcza jeśli występują u osób młodszych;
• podwyższonej aktywności aminotransferaz, której nie udało się powiązać z inną przyczyną.

U dzieci celiakia może przebiegać inaczej niż u dorosłych. Oprócz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego mogą pojawić się objawy związane z rozwojem, wzrastaniem i dojrzewaniem. Na potrzebę diagnostyki w kierunku celiakii u dziecka mogą wskazywać między innymi:

• nieprawidłowe tempo wzrastania;
• słaby przyrost masy ciała;
• opóźnione dojrzewanie;
• przewlekłe bóle brzucha, wzdęcia, biegunki lub zaparcia;
• drażliwość, osłabienie albo przewlekłe zmęczenie.

Do grup zwiększonego ryzyka celiakii należą osoby, u których choroba występuje rodzinnie lub współistnieje z innymi schorzeniami autoimmunologicznymi. Diagnostykę warto rozważyć szczególnie w przypadku:

• celiakii rozpoznanej u krewnego pierwszego stopnia, czyli rodzica, rodzeństwa lub dziecka;
• cukrzycy typu 1;
• autoimmunologicznej choroby tarczycy.

Do badania wykorzystuje się próbkę krwi żylnej. Krew najczęściej pobiera się z żyły w zgięciu łokciowym. Następnie próbka jest odpowiednio zabezpieczana i przekazywana do laboratorium diagnostycznego, gdzie oznacza się stężenie przeciwciał anty-tTG w klasach IgA i IgG.

Ujemny wynik anty-tTG w obu klasach oznacza, że w analizowanej próbce nie stwierdzono obecności przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej albo ich poziom był niższy niż wartość graniczna przyjęta dla danego testu.

Taki wynik przemawia przeciwko celiakii, zwłaszcza jeśli pacjent przed badaniem spożywał gluten w typowej ilości, a stężenie całkowitego IgA mieści się w prawidłowym zakresie.

Nie oznacza to jednak, że celiakię można całkowicie wykluczyć. Jeśli objawy, wyniki innych badań lub wywiad kliniczny nadal wskazują na możliwość celiakii, lekarz może zalecić rozszerzenie diagnostyki mimo ujemnego wyniku anty-tTG.

Podwyższone stężenie przeciwciał anty-tTG może występować w przebiegu aktywnej celiakii, szczególnie jeśli pacjent spożywa gluten. Znaczenie wyniku zależy jednak od klasy przeciwciał, która jest podwyższona oraz od stężenia całkowitego IgA.

Dodatni, graniczny lub niejednoznaczny wynik anty-tTG może rzadziej pojawiać się także w innych sytuacjach klinicznych, na przykład u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi albo wybranymi chorobami wątroby.

Celiakia nie zawsze wygląda tak samo. U jednej osoby może powodować głównie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, u innej objawiać się niedokrwistością, przewlekłym zmęczeniem, zaburzeniami kostnymi lub problemami z płodnością.

Właśnie dlatego w diagnostyce celiakii znaczenie ma nie tylko obecność biegunki, wzdęć czy bólu brzucha, ale także objawy pozajelitowe oraz utrzymujące się nieprawidłowości, których nie można wyjaśnić inną przyczyną. Zdarza się też, że choroba przebiega skąpoobjawowo.

Na celiakię mogą wskazywać między innymi:

• przewlekła lub nawracająca biegunka, luźne stolce albo przewlekłe zaparcia;
• wzdęcia, nadmierne oddawanie gazów;
• bóle brzucha lub nudności;
• niezamierzona utrata masy ciała, osłabienie i utrzymujące się zmęczenie;
• niedokrwistość, szczególnie związana z niedoborem żelaza;
• nawracające afty w jamie ustnej;
• osteopenia, osteoporoza albo bóle kostne;
• zaburzenia miesiączkowania lub trudności z zajściem w ciążę;
• podwyższona aktywność enzymów wątrobowych bez uchwytnej przyczyny.

U dzieci celiakia może przekładać się na:

• słaby przyrost masy ciała,
• zaburzenia wzrostu,
• dolegliwości brzuszne,
• drażliwość,
• opóźnione dojrzewanie.

• P-ciała p. tkankowej transglutaminazie IgA
• P-ciała p. tkankowej transglutaminazie IgG