Przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej tTG (IgA + IgG)
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Co to jest Przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej tTG (IgA + IgG)
Badanie polega na oznaczeniu przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej typu 2, czyli anty-tTG, w dwóch klasach: IgA i IgG. Należy jednak pamiętać, że interpretacja wyniku wymaga również oznaczenia całkowitego IgA. Wynik pomaga lekarzowi ocenić, czy u pacjenta mogą występować nieprawidłowości typowe dla celiakii. Przeciwciała anty-tTG IgA są zwykle podstawowym badaniem w diagnostyce celiakii, jeśli pacjent ma prawidłowe stężenie całkowitego IgA. U części osób występuje jednak niedobór IgA, który może sprawić, że wynik badania w klasie IgA będzie mniej wiarygodny. Dlatego w pakiecie oznacza się także przeciwciała anty-tTG IgG. To uzupełnia diagnostykę i może być szczególnie pomocne u pacjentów z niedoborem IgA.
Czas oczekiwania na wynik
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 7 dni. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie do badania
Jeśli badanie ma służyć diagnostyce celiakii, przed pobraniem krwi nie należy samodzielnie przechodzić na dietę bezglutenową ani ograniczać produktów zawierających gluten do momentu zakończenia diagnostyki.
Na badanie zwykle nie trzeba przychodzić na czczo, chyba że tego samego dnia wykonywane są także inne oznaczenia laboratoryjne, które tego wymagają.
Warto poinformować lekarza lub Punkt Pobrań o stosowanej diecie, rozpoznanym niedoborze IgA, chorobach autoimmunologicznych oraz leczeniu immunosupresyjnym. Te informacje mogą mieć znaczenie przy interpretacji wyniku.
Jaka jest cena przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej tTG (IgA + IgG)?
Cena przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej tTG (IgA + IgG) waha się od 211,00 zł do 314,00 zł, w zależności od punktu pobrań.
Badania, które wchodzą w skład pakietu
Czym są przeciwciała IgG i IgA przeciwko transglutaminazie tkankowej?
Celiakia to choroba autoimmunologiczna, w której gluten wywołuje nieprawidłową reakcję układu odpornościowego. U osób z celiakią spożywanie glutenu może prowadzić do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego i zaburzać wchłanianie składników odżywczych.
Transglutaminaza tkankowa typu 2, w skrócie tTG, to enzym obecny między innymi w jelicie cienkim. W przebiegu celiakii organizm zaczyna wytwarzać przeciwciała skierowane przeciwko własnej transglutaminazie tkankowej. Takie przeciwciała nazywa się anty-tTG.
W diagnostyce celiakii podstawowym badaniem jest oznaczenie przeciwciał anty-tTG w klasie IgA wraz ze stężeniem całkowitego IgA. To podstawowy marker serologiczny u osób, które mają prawidłowe stężenie całkowitego IgA.
U części pacjentów występuje jednak niedobór IgA. W takiej sytuacji badanie anty-tTG IgA może nie wykazać nieprawidłowości, nawet jeśli celiakia jest obecna. Dlatego lekarz może zlecić także oznaczenie przeciwciał anty-tTG w klasie IgG.
Wykonanie oznaczeń w obu klasach może ułatwić diagnostykę, szczególnie u osób z niedoborem IgA.
Kiedy warto wykonać badanie w kierunku celiakii?
Oznaczenie przeciwciał anty-tTG IgA i IgG można rozważyć u pacjentów, u których objawy kliniczne lub nieprawidłowe wyniki badań mogą wskazywać na celiakię albo zaburzenia wchłaniania. Diagnostyka w kierunku celiakii może być zasadna między innymi w przypadku:
- utrzymujących się lub nawracających dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takich jak biegunka, wzdęcia, bóle brzucha, nudności, a także spadek masy ciała bez uchwytnej przyczyny;
- niedokrwistości z niedoboru żelaza, szczególnie gdy jej przyczyna pozostaje niejasna albo suplementacja nie przynosi oczekiwanej poprawy;
- przewlekłego osłabienia, łatwej męczliwości oraz niedoborów witamin lub składników mineralnych sugerujących możliwe zaburzenia wchłaniania;
- zmniejszonej gęstości mineralnej kości, osteoporozy lub złamań po niewielkim urazie, zwłaszcza jeśli występują u osób młodszych;
- podwyższonej aktywności aminotransferaz, której nie udało się powiązać z inną przyczyną.
U dzieci celiakia może przebiegać inaczej niż u dorosłych. Oprócz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego mogą pojawić się objawy związane z rozwojem, wzrastaniem i dojrzewaniem. Na potrzebę diagnostyki w kierunku celiakii u dziecka mogą wskazywać między innymi:
- nieprawidłowe tempo wzrastania;
- słaby przyrost masy ciała;
- opóźnione dojrzewanie;
- przewlekłe bóle brzucha, wzdęcia, biegunki lub zaparcia;
- drażliwość, osłabienie albo przewlekłe zmęczenie.
Do grup zwiększonego ryzyka celiakii należą osoby, u których choroba występuje rodzinnie lub współistnieje z innymi schorzeniami autoimmunologicznymi. Diagnostykę warto rozważyć szczególnie w przypadku:
- celiakii rozpoznanej u krewnego pierwszego stopnia, czyli rodzica, rodzeństwa lub dziecka;
- cukrzycy typu 1;
- autoimmunologicznej choroby tarczycy.
Jak przebiega badanie?
Do badania wykorzystuje się próbkę krwi żylnej. Krew najczęściej pobiera się z żyły w zgięciu łokciowym. Następnie próbka jest odpowiednio zabezpieczana i przekazywana do laboratorium diagnostycznego, gdzie oznacza się stężenie przeciwciał anty-tTG w klasach IgA i IgG.
Normy i interpretacja wyniku badania
Zakres referencyjny przeciwciał anty-tTG oraz sposób przedstawienia wyniku zależą od zastosowanej metody oznaczenia i producenta testu. Wynik badania należy zawsze interpretować zgodnie z zakresem referencyjnym podanym przez laboratorium.
| Wynik anty-tTG | Możliwe znaczenie |
| Ujemny | Zmniejsza prawdopodobieństwo celiakii, szczególnie jeśli pacjent przed badaniem regularnie spożywał gluten i nie ma niedoboru IgA. Nie wyklucza jednak choroby w każdej sytuacji, między innymi przy diecie bezglutenowej, ograniczeniu glutenu, niedoborze IgA lub leczeniu wpływającym na układ odpornościowy. |
| Graniczny lub słabo dodatni | Wymaga ostrożnej interpretacji w kontekście objawów, stężenia całkowitego IgA oraz wyników innych badań serologicznych. Samodzielnie nie przesądza o rozpoznaniu celiakii. |
| Dodatni | Szczególnie dodatni wynik anty-tTG IgA może wskazywać na celiakię i wymaga dalszej diagnostyki. Znaczenie dodatniego anty-tTG IgG zależy m.in. od stężenia całkowitego IgA. |
Znaczenie wyniku zależy także od tego, która klasa przeciwciał jest podwyższona, czy pacjent przed badaniem spożywał gluten, jakie ma objawy, jakie jest stężenie całkowitego IgA oraz czy występują choroby lub leczenie mogące wpływać na odpowiedź immunologiczną. Z tego względu wynik należy zawsze skonsultować z lekarzem.
Co oznacza ujemny wynik anty-tTG?
Ujemny wynik anty-tTG w obu klasach oznacza, że w analizowanej próbce nie stwierdzono obecności przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej albo ich poziom był niższy niż wartość graniczna przyjęta dla danego testu.
Taki wynik przemawia przeciwko celiakii, zwłaszcza jeśli pacjent przed badaniem spożywał gluten w typowej ilości, a stężenie całkowitego IgA mieści się w prawidłowym zakresie.
Nie oznacza to jednak, że celiakię można całkowicie wykluczyć. Jeśli objawy, wyniki innych badań lub wywiad kliniczny nadal wskazują na możliwość celiakii, lekarz może zalecić rozszerzenie diagnostyki mimo ujemnego wyniku anty-tTG.
Przyczyny wysokiego stężenia przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej
Podwyższone stężenie przeciwciał anty-tTG może występować w przebiegu aktywnej celiakii, szczególnie jeśli pacjent spożywa gluten. Znaczenie wyniku zależy jednak od klasy przeciwciał, która jest podwyższona oraz od stężenia całkowitego IgA.
Dodatni, graniczny lub niejednoznaczny wynik anty-tTG może rzadziej pojawiać się także w innych sytuacjach klinicznych, na przykład u pacjentów z chorobami autoimmunologicznymi albo wybranymi chorobami wątroby.
Jakie są objawy celiakii?
Celiakia nie zawsze wygląda tak samo. U jednej osoby może powodować głównie dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, u innej objawiać się niedokrwistością, przewlekłym zmęczeniem, zaburzeniami kostnymi lub problemami z płodnością.
Właśnie dlatego w diagnostyce celiakii znaczenie ma nie tylko obecność biegunki, wzdęć czy bólu brzucha, ale także objawy pozajelitowe oraz utrzymujące się nieprawidłowości, których nie można wyjaśnić inną przyczyną. Zdarza się też, że choroba przebiega skąpoobjawowo.
Na celiakię mogą wskazywać między innymi:
- przewlekła lub nawracająca biegunka, luźne stolce albo przewlekłe zaparcia;
- wzdęcia, nadmierne oddawanie gazów;
- bóle brzucha lub nudności;
- niezamierzona utrata masy ciała, osłabienie i utrzymujące się zmęczenie;
- niedokrwistość, szczególnie związana z niedoborem żelaza;
- nawracające afty w jamie ustnej;
- osteopenia, osteoporoza albo bóle kostne;
- zaburzenia miesiączkowania lub trudności z zajściem w ciążę;
- podwyższona aktywność enzymów wątrobowych bez uchwytnej przyczyny.
U dzieci celiakia może przekładać się na:
- słaby przyrost masy ciała,
- zaburzenia wzrostu,
- dolegliwości brzuszne,
- drażliwość,
- opóźnione dojrzewanie.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Kiedy ujemny wynik badania przeciwciał anty-tTG nie wyklucza celiakii?
Wynik fałszywie ujemny może pojawić się między innymi u osób, które przed badaniem ograniczały gluten, stosowały dietę bezglutenową, mają niedobór przeciwciał IgA albo przyjmują leki osłabiające aktywność układu odpornościowego.
Czy ograniczenie glutenu może zafałszować wynik?
Tak. Ograniczenie glutenu przed wykonaniem badania anty-tTG może wpłynąć na wynik. Dotyczy to zarówno przeciwciał anty-tTG IgG, jak i anty-tTG IgA oraz innych badań serologicznych stosowanych w diagnostyce celiakii. U osób z celiakią gluten podtrzymuje nieprawidłową reakcję układu odpornościowego i sprzyja wytwarzaniu przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej. Gdy ilość glutenu w diecie znacząco się zmniejsza, aktywność tej reakcji może stopniowo słabnąć, a poziom przeciwciał zaczyna spadać. W takiej sytuacji wynik może być zaniżony, graniczny albo fałszywie ujemny, mimo że celiakia nadal jest obecna.
Czy celiakia zawsze powoduje biegunki?
Biegunka i utrata masy ciała należą do klasycznych objawów celiakii, ale nie występują u wszystkich chorych. U wielu osób, zwłaszcza dorosłych, choroba może objawiać się mniej typowo, na przykład niedokrwistością, przewlekłym zmęczeniem, niedoborami witamin i składników mineralnych, osteoporozą lub nieprawidłowymi wynikami badań wątrobowych.
Czy krewni osób z celiakią powinni wykonać badania?
Tak, badania przesiewowe w kierunku celiakii warto rozważyć u krewnych pierwszego stopnia osoby z potwierdzoną chorobą trzewną. Do tej grupy należą rodzice, rodzeństwo i dzieci osoby chorej. Diagnostyka może być zasadna nawet wtedy, gdy nie występują typowe objawy jelitowe, takie jak biegunka, wzdęcia czy bóle brzucha. Celiakia może przebiegać skąpoobjawowo lub dawać objawy pozajelitowe, dlatego o potrzebie wykonania badań warto porozmawiać z lekarzem.
Bibliografia:
- Wilk, A. Dobrzycka, Celiakia – definicja, diagnoza, objawy i sposób leczenia, „Pielęgniarstwo i Zdrowie Publiczne” 2020, nr 10(4), s. 255–262.
