Przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej tTG (IgA)

Aby wynik badania był wiarygodny:

• Na badanie nie musisz przychodzić na czczo, chyba że wykonujesz inne oznaczenia, które tego wymagają;
• nie przechodź na dietę bezglutenową przed wykonaniem badania;
• nie ograniczaj produktów zawierających gluten, jeśli badanie ma służyć diagnostyce celiakii.

Kluczowym warunkiem wiarygodności wyniku jest to, aby w momencie badania nie stosować diety bezglutenowej – eliminacja glutenu z jedzenia przed testem może prowadzić do fałszywie ujemnego wyniku, ponieważ stężenie przeciwciał anty-tTG IgA spada wraz z ograniczeniem ekspozycji na gluten.

Interpretacja wyniku zawsze powinna uwzględniać zakres referencyjny podany przez laboratorium, ponieważ wartości uznawane za prawidłowe mogą się nieznacznie różnić w zależności od zastosowanej metody badawczej.

W praktyce:

• wynik ujemny oznacza, że stężenie przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej IgA mieści się w wartościach zakresu referencyjnego;
• wynik dodatni wskazuje, że ilość przeciwciał przekracza górną granicę normy, co może sugerować celiakię i wymaga dalszej oceny wyniku przez lekarza.

Warto pamiętać, że sam wynik badania nie pozwala na postawienie diagnozy. Powinien być interpretowany łącznie z objawami, historią choroby oraz wynikami innych badań.

Cena przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej tTG (IgA) waha się od od 117,00 do 185,00 zł, w zależności od punktu pobrań.

Przeciwciała przeciwko transglutaminazie tkankowej (anty‑tTG IgA) są wytwarzane przez układ odpornościowy przede wszystkim u osób chorujących na celiakię (chorobę autoimmunologiczną, w której spożywanie glutenu wywołuje nieprawidłową reakcję układu immunologicznego). W przebiegu tej choroby organizm nieprawidłowo reaguje na gluten i zaczyna atakować własne tkanki, uszkadzając przede wszystkim błonę śluzową jelita cienkiego.

Badanie anty‑tTG IgA pozwala sprawdzić, czy taka nieprawidłowa reakcja immunologiczna zachodzi w organizmie. Z tego powodu jest ono uznawane za jedno z najważniejszych badań krwi w diagnostyce celiakii. Wyraźnie podwyższone stężenie przeciwciał zwiększa prawdopodobieństwo celiakii.

Kiedy warto wykonać badanie w kierunku celiakii?

Badanie przeciwciał anty‑tTG IgA warto rozważyć, jeśli występują objawy mogące sugerować celiakię, takie jak:

• przewlekłe biegunki,
• nawracające wzdęcia i bóle brzucha,
• niewyjaśniona utrata masy ciała,
• niedobór żelaza lub niedokrwistość,
• przewlekłe zmęczenie,
• zaburzenia wzrostu i przyrostu masy ciała u dzieci.

Badanie zaleca się także osobom, które należą do grupy podwyższonego ryzyka. Dotyczy to zwłaszcza:

• osób, których rodzice, rodzeństwo lub dzieci chorują na celiakię,
• pacjentów z innymi chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak cukrzyca typu 1.

Oznaczenie przeciwciał przeciwko transglutaminazie tkankowej w klasie IgA stanowi element kontroli skuteczności diety bezglutenowej. U osób prawidłowo stosujących dietę poziom przeciwciał powinien stopniowo się obniżać, jednak nie pozwala samodzielnie ocenić, czy jelito się zagoiło.

W diagnostyce celiakii często oznacza się również całkowite IgA. W przypadku stwierdzenia niedoboru IgA lekarz może zlecić badanie przeciwciaj w innej klasie, np. IgG.

Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego pacjenta. Materiał trafia następnie do laboratorium diagnostycznego.

Ujemny wynik anty‑tTG IgA najczęściej oznacza, że nie wykryto cech aktywnej celiakii. W większości przypadków świadczy to o braku choroby lub bardzo małym prawdopodobieństwie jej występowania.

Warto jednak pamiętać, że wynik ujemny nie zawsze całkowicie wyklucza celiakię. Może się tak zdarzyć m.in. wtedy, gdy przed badaniem pacjent stosował dietę bezglutenową lub znacząco ograniczył gluten.

Niski lub niewykrywalny poziom przeciwciał jest oczekiwanym wynikiem u osób, które od dłuższego czasu prawidłowo stosują dietę bezglutenową. Świadczy to zwykle o zmniejszeniu aktywności choroby, jednak nie pozwala ocenić czy błona śluzowa jelita całkowicie się zagoiła.

Podwyższone stężenie przeciwciał anty‑tTG IgA we krwi najczęściej wskazuje na celiakię. Sam wynik nie pozwala jednak określić, jak duże jest uszkodzenie jelita.

Wysokie stężenie anty-tTG IgA oznacza, że układ odpornościowy reaguje w sposób charakterystyczny dla celiakii, jednak sam dodatni wynik badania przeciwciał nie zawsze jest równoznaczny z rozpoznaniem choroby.

W rzadkich przypadkach podwyższone stężenie przeciwciał może występować także u osób z innymi chorobami autoimmunologicznymi, stanami zapalnymi lub niektórymi infekcjami.

Dlatego interpretacja badania serologicznego powinna zawsze uwzględniać objawy pacjenta, historię choroby oraz wyniki pozostałych badań diagnostycznych.

Celiakia może powodować bardzo różnorodne objawy, dlatego jej rozpoznanie bywa trudne. U części osób dominują dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, podczas gdy u innych choroba objawia się głównie przewlekłym zmęczeniem, niedoborami pokarmowymi lub problemami skórnymi.

Do najczęstszych objawów należą:

• przewlekłe biegunki lub luźne stolce,
• nawracające wzdęcia i uczucie pełności po posiłkach,
• bóle brzucha,
• nudności,
• niewyjaśniona utrata masy ciała.

Choroba może również prowadzić do zaburzeń wchłaniania składników odżywczych. W efekcie mogą pojawić się:

• niedobór żelaza i niedokrwistość,
• przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
• niedobory witamin i składników mineralnych,
• osteopenia lub osteoporoza,
• nawracające afty w jamie ustnej.

U niektórych pacjentów występują także objawy spoza przewodu pokarmowego, takie jak:

• bóle głowy,
• problemy z koncentracją i pamięcią,
• zaburzenia nastroju,
• mrowienie lub drętwienie kończyn,
• opryszczkowate zapalenie skóry objawiające się swędzącą wysypką, najczęściej w postaci drobnych pęcherzyków.

Szczególnej uwagi wymaga celiakia u dzieci. U najmłodszych choroba może wpływać na prawidłowy rozwój organizmu. Objawy mogą obejmować:

• zaburzenia wzrastania,
• niedostateczny przyrost masy ciała,
• opóźnione dojrzewanie,
• przewlekłe bóle brzucha i wzdęcia.

Warto pamiętać, że celiakia nie zawsze daje wyraźne objawy. U części osób choroba przebiega skąpoobjawowo lub nawet bezobjawowo, a pierwszym sygnałem mogą być dopiero nieprawidłowe wyniki badań krwi lub przypadkowo wykryte niedobory składników odżywczych.