Celiakia to przewlekła choroba autoimmunologiczna występująca u osób z predyspozycją genetyczną. Spożycie glutenu, czyli białka obecnego m.in. w pszenicy, życie i jęczmieniu, wywołuje reakcję immunologiczną mogącą prowadzić do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego oraz zaburzeń wchłaniania składników odżywczych.
Profil obejmuje oznaczenie kilku rodzajów przeciwciał związanych z celiakią. Równoczesna ocena markerów w klasach IgA i IgG może dostarczyć dodatkowych informacji diagnostycznych, szczególnie w przypadku niedoboru IgA lub niejednoznacznych wyników badań:
Należy jednak pamiętać, że podstawowymi badaniami pierwszego wyboru w diagnostyce celiakii są przeciwciała przeciw transglutaminazie tkankowej w klasie IgA (anty-tTG IgA) oraz oznaczenie stężenia całkowitego IgA.
Kiedy warto wykonać badania na celiakię?
Diagnostykę warto rozważyć w przypadku utrzymujących się lub niewyjaśnionych objawów, takich jak:
- przewlekła lub nawracająca biegunka, zaparcia, bóle brzucha i wzdęcia;
- niezamierzona utrata masy ciała lub zaburzenia wzrastania u dzieci;
- przewlekłe zmęczenie;
- niedokrwistość z niedoboru żelaza, niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego o nieustalonej przyczynie;
- nawracające afty jamy ustnej;
- opryszczkowate zapalenie skóry;
- podwyższona aktywność enzymów wątrobowych bez wyjaśnionej przyczyny.
Badania mogą być również wskazane u osób należących do grup zwiększonego ryzyka, m.in. u krewnych pierwszego stopnia osób chorujących na celiakię oraz u pacjentów z cukrzycą typu 1 lub autoimmunologicznymi chorobami tarczycy.
O zasadności wykonania badań oraz dalszym postępowaniu powinien zdecydować lekarz.