Od 20 lat badamy Twoją krew.
Badanie stężenia kwasu moczowego we krwi dostarcza cennych informacji o ogólnym stanie zdrowia. Choć kojarzone jest głównie z diagnostyką dny moczanowej, przydaje się również m.in. przy podejrzeniu kamicy nerkowej i kontroli przebiegu chorób metabolicznych.
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Badanie wykonuje się:
W dniach poprzedzających badanie unikaj alkoholu, stresu i nadmiernego wysiłku fizycznego.
Poinformuj personel medyczny i lekarza o przyjmowanych lekach. Mogą mieć wpływ na interpretację wyniku.
Kwas moczowy jest produktem rozpadu puryn w organizmie. Puryny są związkami organicznymi zawierającymi azot, które znajdują się we wszystkich komórkach organizmu. Puryny pochodzą z dwóch źródeł:
Po rozpadzie puryn wątroba przekształca je w kwas moczowy. Stężenie kwasu moczowego w surowicy jest wypadkową tego, ile kwasu moczowego organizm produkuje, oraz tego, ile wydala – przede wszystkim przez nerki wraz z moczem.
Kwas moczowy jest przede wszystkim produktem przemiany materii.
Coraz częściej podkreśla się jednak, że w zakresie wartości referencyjnych, jest także antyoksydantem. Trwają obecnie badania nad jego rolą neuroprotekcyjną. Dlatego ważne jest, by utrzymać kwas moczowy „w granicach normy”.
Najważniejszymi wskazaniami do badania są:
Badanie poziomu kwasu moczowego polega na pobraniu krwi ze zgięcia łokciowego pacjenta. Materiał trafia następnie do laboratorium medycznego, gdzie diagności laboratoryjni wykonują analizę.
Podane normy nie są uniwersalne – zakresy referencyjne mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie. Twoim punktem odniesienia powinny być zakresy referencyjne podane na Twoim wyniku.
Twoim punktem odniesienia powinny być zakresy referencyjne podane na Twoim wyniku.
Interpretację wyniku badania pozostaw lekarzowi – wizyta lekarska pozwoli na rzetelną identyfikację potencjalnych przyczyn odchyleń od normy.
Za ten stan kliniczny odpowiadają trzy główne mechanizmy:
Hipourykemia to stan rzadki, który dotyczy niewielkiej ilości pacjentów.
Jeśli obniżenie stężenia kwasu moczowego ma podłoże chorobowe lub jest znacznie nasilone, mogą pojawić się objawy związane z przyczyną podstawową. Wówczas najczęściej pojawiają się:
Wysoki poziom kwasu moczowego we krwi (hiperurykemia) pojawia się w efekcie:
Podwyższony kwas moczowy przez wiele lat może nie dawać żadnych sygnałów – objawy pojawiają się zwykle dopiero wtedy, gdy kryształy moczanu sodu zaczną odkładać się w stawach, nerkach lub innych tkankach. To, co poczujesz i gdzie, zależy od miejsca ich odkładania się.
Symptomy dny moczanowej:
Objawy ze strony układu moczowego:
Ogólne sygnały ze strony organizmu:
Warto pamiętać, że hiperurykemia może przyczyniać się do zwiększenia ryzyka wystąpienia chorób serca. Podwyższone stężenie kwasu moczowego często współwystępuje z chorobami sercowo-naczyniowymi.
Nie, i jest to ważna różnica, której wiele osób nie jest świadomych. Podwyższony poziom kwasu moczowego we krwi, czyli hiperurykemia, jest warunkiem koniecznym do rozwoju dny moczanowej, ale sam w sobie jej nie oznacza. Wiele osób przez całe życie ma podwyższony kwas moczowy i nigdy nie doświadcza charakterystycznego ataku bólu stawów. Dna moczanowa rozwija się dopiero wtedy, gdy kwas moczowy przez długi czas utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie i zaczyna krystalizować się w stawach i otaczających je tkankach. Podwyższony kwas moczowy może też towarzyszyć innym schorzeniom, takim jak cukrzyca, nadciśnienie, otyłość, niedoczynność tarczycy czy choroby nerek. Dlatego wynik badania zawsze należy oceniać w kontekście całości obrazu zdrowia pacjenta, a nie interpretować go jako automatyczne potwierdzenie jednej konkretnej choroby.
Kwas moczowy powstaje z rozpadu puryn, dlatego produkty bogate w puryny mogą znacząco podnieść jego poziom we krwi. Do głównych winowajców należą podroby, takie jak wątróbka czy nerki, czerwone mięso, dziczyzna, owoce morza, a także piwo i inne napoje alkoholowe. Szczególnie szkodliwe jest piwo, bo zawiera zarówno puryny, jak i alkohol, który dodatkowo utrudnia wydalanie kwasu moczowego przez nerki. Mniej oczywistym, ale istotnym źródłem jest też fruktoza, czyli cukier owocowy obecny w słodzonych napojach i sokach. Sama zmiana diety może w wielu przypadkach realnie obniżyć poziom kwasu moczowego i zmniejszyć częstość ataków dny moczanowej, jednak przy zaawansowanej chorobie zazwyczaj nie jest wystarczająca i konieczne jest leczenie farmakologiczne.
Tak, jest to jeden z poważniejszych skutków długotrwałej hiperurykemii, o którym mówi się rzadziej niż o bólu stawów. Gdy kwas moczowy utrzymuje się przez długi czas na zbyt wysokim poziomie, może krystalizować nie tylko w stawach, ale również w kanalikach nerkowych i drogach moczowych, tworząc kamienie nerkowe zbudowane z moczanów. Powodują one silny ból, trudności z oddawaniem moczu i mogą prowadzić do nawracających infekcji dróg moczowych. Co więcej, przewlekle podwyższony kwas moczowy sam w sobie uszkadza tkankę nerkową i przyczynia się do stopniowego pogarszania funkcji nerek, nawet bez tworzenia widocznych kamieni. Zależność ta działa też w drugą stronę: uszkodzone nerki gorzej wydalają kwas moczowy, co dodatkowo podnosi jego poziom we krwi i tworzy błędne koło. Dlatego regularne badanie kwasu moczowego jest ważne nie tylko u osób z dną moczanową, ale też u tych z chorobami nerek lub predyspozycjami do kamicy.
W mniej zaawansowanych przypadkach zazwyczaj wystarcza zmiana diety i modyfikacja stylu życia. W codziennym menu warto ograniczyć produkty bogate w puryny (czerwone mięso, podroby, tłuste ryby, alkohol, produkty z wysoką zawartością fruktozy). Ważne jest również odpowiednie nawodnienie, ponieważ wspiera nerki w wydalaniu moczanów.
Ponadto zalecana jest regularna aktywność fizyczna o umiarkowanej intensywności (unikaj jednak przetrenowania). Jeśli masz nadwagę, postaraj się dążyć do osiągnięcia prawidłowej masy ciała.
W niektórych sytuacjach nieuniknione staje się stosowanie leków obniżających produkcję kwasu moczowego, np. febuksotatu.
Przewlekła hiperurykemia (nadmiar kwasu moczowego w surowicy krwi) wpływa niekorzystnie na: