Od 20 lat badamy Twoją krew.
FT3 to wolna (niezwiązana z białkami), biologicznie aktywna frakcja trijodotyroniny, czyli jednego z dwóch głównych hormonów tarczycy. FT3 zleca się jako badanie uzupełniające i doprecyzowujące, gdy TSH wykazuje nieprawidłowe wartości lub gdy objawy kliniczne wyraźnie sugerują zaburzenia pracy gruczołu tarczowego – niedoczynność lub nadczynność tarczycy.
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Na badanie najlepiej udać się na czczo (minimum 8–12 godzin bez jedzenia przed pobraniem), ale nie jest to konieczne (chyba, że wykonywane są inne oznaczenia, które tego wymagają.
Pobranie zalecane jest w godzinach porannych, ponieważ stężenie fT3 wykazuje rytm dobowy z najwyższymi wartościami w godzinach porannych.
Skonsultuj z lekarzem, czy na pobranie udać się przed przyjęciem porannej dawki leków (np. heparyna zawyża wynik). Poinformuj personel medyczny o wszystkich przyjmowanych preparatach.
Hormony tarczycy pracują „po cichu” w tle każdego dnia, ale efekty ich działania odczuwasz w całym ciele. Jednym z kluczowych hormonów jest wolna trijodotyronina (fT3). Od hormonów tarczycy, w tym fT3, zależy praca m.in.:
W rutynowym przesiewowym badaniu tarczycy u zdrowej osoby bez objawów fT3 nie jest rekomendowane. Wówczas wystarczy pomiar stężenia TSH.
Są jednak sytuacje, w których pomiar fT3 dostarcza kluczowych informacji. Należą do nich:
Wskazaniem do badania są również objawy zaburzeń czynności tarczycy.
Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego i przekazaniu jej do laboratorium diagnostycznego, gdzie wykonywane jest oznaczenie.
Na każdym etapie badania laboratoryjnego procedury wykonywane są przez personel medyczny.
Wartości referencyjne fT3 mogą się różnić między laboratoriami – zależą od zastosowanej platformy analitycznej, odczynników oraz populacji, na której wyznaczano normy.
Wynik zawsze należy interpretować w odniesieniu do zakresów podanych przez laboratorium wykonujące badanie.
Interpretację wyniku pozostaw lekarzowi, który oceni go łącznie z TSH, fT4 i obrazem klinicznym.
Niski poziom fT3 najczęściej jest wynikiem sytuacji takich jak:
Oprócz tego powodem obniżonego stężenia wolnej frakcji hormonu T3 bywają choroby przysadki i podwzgórza:
Niskie wartości fT3 wynikać mogą także ze stosowania niektórych leków (np. glikokortykosteroidów), ciąży, starzenia się, intensywnego wysiłku fizycznego i diet restrykcyjnych.
W kontekście tej choroby tarczycy szczególną czujność powinny budzić:
Wysokie fT3 zwykle wskazuje na nadmiar hormonów tarczycy w organizmie (tyreotoksykozę) — niezależnie od tego, czy jej przyczyną jest choroba tarczycy, na nadmierna podaż hormonów z zewnątrz, czy działanie leków.
Za nadmiar tego hormonu najczęściej odpowiadają:
Do symptomów wskazujących na nadczynność tarczycy należą:
W takich sytuacjach fT3 bywa podwyższone.
Podwyższone fT3 najczęściej sygnalizuje nadczynność tarczycy. Do typowych przyczyn należą: choroba Gravesa-Basedowa, wole guzkowe toksyczne, gruczolak toksyczny oraz zapalenie tarczycy w fazie aktywnej.
Obniżone fT3 może wynikać z niedoczynności tarczycy (pierwotnej, jak choroba Hashimoto, lub wtórnej, spowodowanej zaburzeniami przysadki).
Odchylenie fT3 od normy jest sygnałem do dalszej diagnostyki – nie stanowi samodzielnej podstawy do rozpoznania. Wynik należy zawsze interpretować łącznie z TSH i fT4 oraz w kontekście objawów klinicznych.
Badanie fT3 zleca się przede wszystkim wtedy, gdy wynik TSH jest nieprawidłowy lub gdy objawy kliniczne sugerują zaburzenie funkcji tarczycy. Szczególnymi wskazaniami są sytuacje, w których: