Od 20 lat badamy Twoją krew.
Badanie prokalcytoniny (PCT, ProCT) to badanie stosowane przede wszystkim w diagnostyce stanów zapalnych o podłożu bakteryjnym. Oznaczenie stężenia PCT pozwala szybko ocenić, czy w organizmie toczy się poważna infekcja, a wynik często dostępny jest już po kilku godzinach – co czyni je szczególnie wartościowym w stanach nagłych.
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Pobranie nie musi być wykonywane na czczo.
Unikaj intensywnego wysiłku fizycznego bezpośrednio przed badaniem.
Poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach.
Prokalcytonina (PCT) to białko będące prekursorem kalcytoniny – hormonu regulującego gospodarkę wapniową. W warunkach zdrowia PCT jest produkowana głównie przez komórki C tarczycy i jej stężenie we krwi jest bardzo niskie lub niewykrywalne.
Jednak w odpowiedzi na zakażenie bakteryjne lub rozległy uraz PCT może być produkowana przez wiele tkanek w organizmie, a jej stężenie gwałtownie rośnie – nawet tysiąckrotnie.
PCT pełni rolę biomarkera ostrej fazy zakażenia bakteryjnego i sepsy. Poziom prokalcytoniny wzrasta już w ciągu 3–6 godzin od początku zakażenia, znacznie szybciej niż stężenie białka C-reaktywnego (CRP), i osiąga szczyt po 12–24 godzinach. W diagnostyce klinicznej PCT służy do:
Badanie prokalcytoniny warto wykonać przede wszystkim wtedy, gdy lekarz podejrzewa poważną infekcję bakteryjną lub sepsę.
PCT jest szczególnie pomocna:
Pobierana jest próbka krwi żylnej (najczęściej z żyły łokciowej), która przekazywana jest następnie do laboratorium diagnostycznego.
Normy mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium i metody oznaczenia. Wynik PCT nigdy nie powinien być interpretowany w oderwaniu od objawów i historii choroby.
Ostateczną ocenę wyniku zawsze przeprowadza lekarz, który zna pełny obraz kliniczny pacjenta.
Niskie stężenie jest stanem fizjologicznym i pożądanym. W określonych sytuacjach może również wskazywać na:
Niski poziom PCT sam w sobie nie wywołuje żadnych objawów – jest to wartość laboratoryjna, a nie stan chorobowy. Wynik niski przy braku zakażenia oznacza prawidłowy stan zdrowia.
Przy zakażeniu wirusowym, mimo niskiego PCT, mogą wystąpić: gorączka, osłabienie, katar, kaszel, bóle mięśniowe.
Podwyższone stężenie PCT jest przede wszystkim sygnałem poważnego zakażenia bakteryjnego. Do najczęstszych przyczyn należą:
Typowe objawy stanów, którym współtowarzyszy wysokie stężenie PCT to:
Nasilenie i liczba objawów często korelują z wysokością stężenia PCT — im wyższe wartości markera, tym bardziej rozległa odpowiedź zapalna organizmu i większe ryzyko powikłań narządowych.
W przypadku wystąpienia powyższych objawów konieczna jest pilna konsultacja lekarska i wdrożenie diagnostyki ukierunkowanej na identyfikację źródła zakażenia oraz ocenę funkcji narządów.
PCT i CRP dostarczają uzupełniających się informacji. CRP rośnie wolniej i jest mniej swoista dla zakażeń bakteryjnych, natomiast PCT wzrasta szybciej i jest bardziej swoista dla sepsy i ciężkich zakażeń bakteryjnych. W praktyce oba markery są często zlecane razem.
Zazwyczaj nie lub rośnie nieznacznie. To właśnie jest jej kliniczna zaleta – wzrost wartości PCT przy zakażeniu wirusowym jest na ogół minimalny, co pomaga różnicować bakteryjną przyczynę infekcji od wirusowej.
Tak – stężenie PCT może być podwyższone przy ciężkich urazach, dużych operacjach, oparzeniach oraz w pierwszych dniach życia noworodka, nawet przy braku zakażenia bakteryjnego. Wynik oznaczenia prokalcytoniny należy zawsze interpretować łącznie z obrazem klinicznym.