Badanie prokalcytoniny
Material: Krew Kod ICD-9: N58 Symbol: PROKALC

Badanie prokalcytoniny

Material: Krew Kod ICD-9: N58 Symbol: PROKALC
Prokalcytonina (PCT) to czuły marker ciężkich zakażeń bakteryjnych i sepsy, pomocny w różnicowaniu infekcji oraz monitorowaniu skuteczności antybiotykoterapii.
BLIK Visa Mastercard Apple Pay Google Pay

Od 20 lat badamy Twoją krew.

4.7 / 5

200 000+ zadowolonych Pacjentów
Badanie w pigułce

Krótki opis badania

Badanie prokalcytoniny (PCT, ProCT) to badanie stosowane przede wszystkim w diagnostyce stanów zapalnych o podłożu bakteryjnym. Oznaczenie stężenia PCT pozwala szybko ocenić, czy w organizmie toczy się poważna infekcja, a wynik często dostępny jest już po kilku godzinach – co czyni je szczególnie wartościowym w stanach nagłych.

Czas oczekiwania na wynik

Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.

Jak odebrać wynik?

  1. Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
  2. Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
  3. W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Przygotowanie do badania

Pobranie nie musi być wykonywane na czczo.

Unikaj intensywnego wysiłku fizycznego bezpośrednio przed badaniem.

Poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach.

Czym jest prokalcytonina?

Prokalcytonina (PCT) to białko będące prekursorem kalcytoniny – hormonu regulującego gospodarkę wapniową. W warunkach zdrowia PCT jest produkowana głównie przez komórki C tarczycy i jej stężenie we krwi jest bardzo niskie lub niewykrywalne.

Jednak w odpowiedzi na zakażenie bakteryjne lub rozległy uraz PCT może być produkowana przez wiele tkanek w organizmie, a jej stężenie gwałtownie rośnie – nawet tysiąckrotnie.

Rola prokalcytoniny w organizmie

PCT pełni rolę biomarkera ostrej fazy zakażenia bakteryjnego i sepsy. Poziom prokalcytoniny wzrasta już w ciągu 3–6 godzin od początku zakażenia, znacznie szybciej niż stężenie białka C-reaktywnego (CRP), i osiąga szczyt po 12–24 godzinach. W diagnostyce klinicznej PCT służy do:

  • wykrywania i różnicowania zakażeń bakteryjnych od wirusowych lub zapalnych,
  • oceny ciężkości sepsy i ryzyka zgonu,
  • monitorowania odpowiedzi na leczenie antybiotykami – spadek stężenia PCT świadczy o skuteczności terapii,
  • podejmowania decyzji o włączeniu lub odstawieniu antybiotykoterapii.

Kiedy warto wykonać badanie stężenia prokalcytoniny?

Badanie prokalcytoniny warto wykonać przede wszystkim wtedy, gdy lekarz podejrzewa poważną infekcję bakteryjną lub sepsę.

PCT jest szczególnie pomocna:

  • przy wysokiej gorączce z pogorszeniem stanu ogólnego,
  • po zabiegach operacyjnych z ryzykiem zakażenia,
  • przy monitorowaniu skuteczności antybiotykoterapii – systematyczny spadek stężenia potwierdza, że leczenie działa.

Jak przebiega badanie krwi?

Pobierana jest próbka krwi żylnej (najczęściej z żyły łokciowej), która przekazywana jest następnie do laboratorium diagnostycznego.

Normy

Normy mogą się nieznacznie różnić w zależności od laboratorium i metody oznaczenia. Wynik PCT nigdy nie powinien być interpretowany w oderwaniu od objawów i historii choroby.

Ostateczną ocenę wyniku zawsze przeprowadza lekarz, który zna pełny obraz kliniczny pacjenta.

Przyczyny niskiego poziomu

Niskie stężenie jest stanem fizjologicznym i pożądanym. W określonych sytuacjach może również wskazywać na:

  • brak aktywnego zakażenia bakteryjnego,
  • zakażenie wirusowe, grzybicze lub pasożytnicze (jednak niski wynik nie wyklucza wszystkich rodzajów zakażeń),
  • choroby autoimmunologiczne bez infekcji bakteryjnej,
  • skuteczne leczenie zakażenia bakteryjnego i ustępowanie sepsy (posocznicy) – spadek PCT oznacza poprawę stanu pacjenta.

Objawy niskiego poziomu

Niski poziom PCT sam w sobie nie wywołuje żadnych objawów – jest to wartość laboratoryjna, a nie stan chorobowy. Wynik niski przy braku zakażenia oznacza prawidłowy stan zdrowia.

Przy zakażeniu wirusowym, mimo niskiego PCT, mogą wystąpić: gorączka, osłabienie, katar, kaszel, bóle mięśniowe.

Przyczyny wzrostu poziomu PCT

Podwyższone stężenie PCT jest przede wszystkim sygnałem poważnego zakażenia bakteryjnego. Do najczęstszych przyczyn należą:

  • sepsa i wstrząs septyczny – najważniejsze wskazanie kliniczne,
  • zapalenie płuc o etiologii bakteryjnej – zwłaszcza ciężkie, wymagające hospitalizacji,
  • zakażenia dróg moczowych z objawami ogólnoustrojowymi (bakteriemia),
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • zapalenie wsierdzia, ropne zapalenie stawów,
  • zakażenie pooperacyjne lub powikłania po zabiegach urologicznych,
  • ciężkie urazy mechaniczne, oparzenia rozległe (wzrost PCT niezwiązany z infekcją).

Objawy wysokiego poziomu

Typowe objawy stanów, którym współtowarzyszy wysokie stężenie PCT to:

  • wysoka gorączka (> 38,5°C) lub hipotermia (< 36°C) przy bardzo ciężkiej sepsie,
  • dreszcze, silne osłabienie, splątanie lub zaburzenia świadomości,
  • przyspieszone bicie serca (tachykardia) i szybki oddech,
  • obniżone ciśnienie tętnicze,
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu,
  • nasilające się objawy miejscowe zakażenia (np. kaszel z ropną wydzieliną, ból przy oddawaniu moczu, zaczerwienienie i obrzęk rany).

Nasilenie i liczba objawów często korelują z wysokością stężenia PCT — im wyższe wartości markera, tym bardziej rozległa odpowiedź zapalna organizmu i większe ryzyko powikłań narządowych.

W przypadku wystąpienia powyższych objawów konieczna jest pilna konsultacja lekarska i wdrożenie diagnostyki ukierunkowanej na identyfikację źródła zakażenia oraz ocenę funkcji narządów.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy prokalcytonina zastępuje CRP?

PCT i CRP dostarczają uzupełniających się informacji. CRP rośnie wolniej i jest mniej swoista dla zakażeń bakteryjnych, natomiast PCT wzrasta szybciej i jest bardziej swoista dla sepsy i ciężkich zakażeń bakteryjnych. W praktyce oba markery są często zlecane razem.

Czy stężenie PCT we krwi rośnie przy infekcjach wirusowych?

Zazwyczaj nie lub rośnie nieznacznie. To właśnie jest jej kliniczna zaleta – wzrost wartości PCT przy zakażeniu wirusowym jest na ogół minimalny, co pomaga różnicować bakteryjną przyczynę infekcji od wirusowej.

Czy wynik badania PCT może być fałszywie wysoki?

Tak – stężenie PCT może być podwyższone przy ciężkich urazach, dużych operacjach, oparzeniach oraz w pierwszych dniach życia noworodka, nawet przy braku zakażenia bakteryjnego. Wynik oznaczenia prokalcytoniny należy zawsze interpretować łącznie z obrazem klinicznym.

Bibliografia:

  1. K. Hryckiewicz, J. Juszczyk, A. Samet, E. Arłukowicz, A. Śledzińska, B. Bolewska, Prokalcytonina jako marker diagnostyczny zespołu uogólnionej reakcji zapalnej (SIRS) i posocznicy, „Przegląd Epidemiologiczny” 2006, tom 60, nr 1, s. 7–15.
  1. Dymicka-Piekarska, A. Wasiluk, Prokalcytonina (PCT), współczesny wskaźnik infekcji i stanów zapalnych, „Postępy Higieny i Medycyny Doświadczalnej” (online) 2015, tom 69, s. 723–728.
Sprawdź
Kup online
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź