Badanie TIBC (Pakiet - Fe, UIBC, TIBC)
Material: Krew Symbol: TIBC

Badanie TIBC (Pakiet - Fe, UIBC, TIBC)

Material: Krew Symbol: TIBC
Badanie TIBC (całkowita zdolność wiązania żelaza) to pakiet trzech oznaczeń: żelaza, UIBC oraz TIBC, które służą do oceny gospodarki żelazem w organizmie. Jest to kluczowe narzędzie diagnostyczne przy różnicowaniu niedokrwistości, w tym niedoboru żelaza, talasemii czy niedokrwistości sideroblastycznej, a także przy wykrywaniu przeciążenia żelazem i hemochromatozy.

Od 20 lat badamy Twoją krew.

4.7 / 5

200 000+ zadowolonych Pacjentów
Badanie w pigułce

Krótki opis badania

TIBC (całkowita zdolność wiązania żelaza) to wskaźnik najczęściej stosowany do diagnozowania i oceny różnych rodzajów niedokrwistości, najczęściej niedokrwistości spowodowanej niedoborem żelaza.

Czas oczekiwania na wynik

Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.

Jak odebrać wynik?

  1. Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
  2. Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
  3. W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Przygotowanie do badania

Podstawowe zasady to:

  • Przyjdź na czczo – zachowaj 8–12 godzin przerwy od jedzenia przed pobraniem krwi.
  • Zaplanuj badanie rano.

Prawidłowe przygotowanie zapewnia wiarygodność wyniku.

Badania, które wchodzą w skład pakietu

Czym jest badanie TIBC?

Badanie całkowitej zdolności wiązania żelaza to pakiet trzech oznaczeń: żelaza, UIBC oraz TIBC.

Tak skonstruowany zestaw badań stosowany jest w diagnostyce i różnicowaniu przyczyn niedokrwistości, w tym niedokrwistości z niedoboru żelaza, talasemii i niedokrwistości sideroblastycznej oraz jako element oceny gospodarki żelazem w stanach przeciążenia, w tym w hemochromatozie.

Na czym polega całkowita zdolność wiązania żelaza?

Całkowita ilość żelaza w organizmie dorosłego człowieka wynosi 3–3,5 g, z czego około 2,5 g znajduje się w czerwonych krwinkach i ich prekursorach jako składnik hemoglobiny.

Po spożyciu żelazo jest wchłaniane przez nabłonek jelitowy i tymczasowo magazynowane w enterocytach w postaci ferrytyny.

W zależności od potrzeb organizmu jest wydzielane do krwi, gdzie jest transportowane przez transferynę – białko wytwarzane przez wątrobę, które reguluje wchłanianie żelaza do krwi.

Każda cząsteczka transferyny ma dwa miejsca wiązania żelaza:

  • w normalnych warunkach tylko ok. 1/3 tych miejsc jest wysycona;
  • pozostałe 2/3 stanowią rezerwę gotową do wychwytywania dodatkowych jonów żelaza.

TIBC mierzy właśnie tę maksymalną pojemność – czyli całkowitą ilość żelaza, jaką może związać transferyna zawarta w próbce surowicy krwi.

Formuła TIBC opiera się na sumowaniu dwóch składowych:

TIBC = stężenie żelaza we krwi + UIBC (utajona zdolność wiązania żelaza)

W praktyce TIBC jest wykładnikiem ilości „wolnych miejsc” na transferynie.

Procentowe wysycenie transferyny oblicza się ze wzoru:

(żelazo w surowicy / TIBC) × 100%

U zdrowych osób wynosi ono ok. 20–45%:

  • w niedoborze żelaza spada,
  • w przeciążeniu żelazem gwałtownie rośnie.

Kiedy warto wykonać badanie TIBC?

Badanie jest zalecane wszędzie tam, gdzie podejrzewa się zaburzenia gospodarki żelazem – zarówno w kierunku niedoboru, jak i nadmiaru. Objawy tych stanów zostaną omówione w dalszej części.

Pakiet badań jest pomocny również w stanach zmienionej syntezy transferryny (np. w chorobach wątroby lub stanach niedożywienia białkowego).

Jak przebiega badanie laboratoryjne?

Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego pacjenta.

Materiał jest następnie przekazywany do laboratorium diagnostycznego.

Normy i interpretacja wyników

Normy zależą od płci i metody. Zakresy mogą się minimalnie różnić między laboratoriami, dlatego kluczowe jest odniesienie wyniku do przedziału referencyjnego podanego na wydruku.

Wynik musi być interpretowany z innymi badaniami służącymi do oceny gospodarki żelazem.

Wynik zawsze skonsultuj z lekarzem. 

Podczas wizyty należy poinformować o wszystkich przyjmowanych lekach. To ważne – interpretacja może się różnić np. u osób stosujących doustne środki antykoncepcyjne.

Przyczyny podwyższonego TIBC

W niedoborze żelaza organizm kompensacyjnie zwiększa produkcję transferyny, aby wychwycić jak najwięcej dostępnego żelaza – stąd podwyższone TIBC.

Najczęstsze przyczyny to:

  • niedobór żelaza,
  • niedokrwistość hipochromiczna mikrocytarna,
  • ciąża,
  • doustna antykoncepcja,
  • terapia estrogenami.

Objawy niedoboru żelaza

Gdy w organizmie brakuje żelaza, mogą pojawiać się:

  • przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
  • szybkie tętno, zwłaszcza podczas wysiłku fizycznego,
  • duszności i bóle głowy,
  • trudności z koncentracją,
  • blada skóra,
  • skurcze mięśni, mrowienie kończyn,
  • bezsenność.

Przyczyny obniżonego TIBC

W stanach przeładowania żelazem transferyna jest już w pełni wysycona, więc jej wolna pojemność maleje, a TIBC spada.

Możliwe przyczyny to:

  • hemochromatoza (nadmiar żelaza w organizmie),
  • stany zapalne,
  • choroby nowotworowe,
  • przewlekłe choroby wątroby,
  • niedożywienie białkowe,
  • zespół nerczycowy,
  • niedokrwistości hemolityczne,
  • częste transfuzje krwi.

Objawy hemochromatozy

Gdy stężenie żelaza w surowicy krwi przekracza normę, mogą wystąpić:

  • bóle stawów,
  • zmęczenie i osłabienie bez wyraźnej przyczyny,
  • utrata masy ciała,
  • bóle brzucha.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy TIBC zmienia się w ciąży?

Tak, całkowita zdolność wiązania żelaza fizjologicznie zwiększa się w ciąży. Wzrost jest narastający wraz z trwaniem ciąży.

W ciąży dochodzi do zmian stężenia żelaza i witamin krwiotwórczych w surowicy. Podwyższone TIBC w ciąży jest zjawiskiem fizjologicznym, ale przy współistniejącej niskiej ferrytynie i cechach niedokrwistości wskazuje na rzeczywisty niedobór żelaza wymagający suplementacji.

Jak transfuzje krwi wpływają na wskaźnik TIBC?

Transfuzje krwi – zwłaszcza częste – pośrednio obniżają wartość TIBC, ponieważ prowadzą do przeładowania organizmu żelazem (tzw. hemochromatozy posttransfuzyjnej).

Czym jest anemia hemolityczna?

Anemia hemolityczna to rodzaj niedokrwistości, w którym obniżenie liczby erytrocytów i stężenia hemoglobiny wynika ze zbyt szybkiego, przedwczesnego rozpadu krwinek czerwonych – hemolizy – przekraczającego zdolność szpiku do ich odtwarzania.

Bibliografia:

  • Dziatkiewicz-Warkocz P., Gil L., Kozłowska-Skrzypczak M., Laboratoryjna diagnostyka stanów przeładowania żelazem, „Diagnostyka Laboratoryjna” 2020, nr 56(1), s. 35-42.
  • Sikorski T., Marcinowska-Suchowierska E., Problemy hematologiczne u ciężarnych w praktyce lekarza rodzinnego, „Postępy Nauk Medycznych” 2010, nr 5, s. 391-407.
  • Korzeniowska K., Wietlicka I., Jabłecka A., Zaburzenia gospodarki żelaza. Część 2. Niedobory żelaza, „Farmacja Współczesna” 2012, nr 5, s. 146-150.
Sprawdź
Kup online
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź