Od 20 lat badamy Twoją krew.
Badanie lipoproteiny(a) to oznaczenie stężenia tej specyficznej cząsteczki lipidowej we krwi z próbki surowicy lub osocza. Lp(a) jest silnym, niezależnym i genetycznie uwarunkowanym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Eksperci Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego (PTK) oraz Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego (PTL) zalecają, aby każda dorosła osoba miała oznaczone stężenie Lp(a) co najmniej raz w życiu.
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 5 dni. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Pobranie krwi nie wymaga ścisłego bycia na czczo, jednak zaleca się pobranie rano, po nocnym odpoczynku.
Przed badaniem należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego.
Poinformuj lekarza o przyjmowanych lekach.
Lp(a) to cząsteczka zbudowana z fragmentu podobnego do LDL, do którego dołączone jest dodatkowe białko – apolipoproteina(a). Stężenie Lp(a) jest w około 90% uwarunkowane genetycznie i pozostaje stosunkowo stałe przez całe życie – nie zmienia się istotnie pod wpływem diety, aktywności fizycznej i innych modyfikacji stylu życia (chociaż w niektórych stanach fizjologicznych i chorobowych jej ilość może się zmienić).
Fizjologiczna funkcja Lp(a) nie została do końca poznana. Znane jest natomiast jej działanie patofizjologiczne – Lp(a) wykazuje przede wszystkim działanie promiażdżycowe (za pośrednictwem apoB) i prozapalne (poprzez utlenione fosfolipidy).
Podwyższona Lp(a) jest niezależnym czynnikiem ryzyka miażdżycy, zawału serca i udaru mózgu, dlatego jednorazowe badanie pomaga sprawdzić, czy masz „genetycznie wyższe” ryzyko chorób serca, nawet jeśli inne wyniki lipidów są prawidłowe.
Zgodnie z rekomendacjami PTK i PTL, badanie Lp(a) jest szczególnie wskazane:
Ze względu na genetyczne uwarunkowanie Lp(a) i brak charakterystycznych objawów, jedyną metodą wykrycia podwyższonego poziomu jest badanie laboratoryjne krwi.
Badanie Lp(a) jest wykonywane z próbki krwi żylnej pobranej z żyły łokciowej.
Nie ma jednej bezwzględnej normy Lp(a) – wyniki interpretuje się w kontekście całkowitego ryzyka sercowo-naczyniowego danego pacjenta.
Dlatego wynik zawsze powinien oceniać lekarz, biorąc pod uwagę cały obraz: wiek, inne choroby, wartości cholesterolu, ciśnienie, styl życia i ogólne ryzyko sercowo‑naczyniowe.
Niskie stężenie Lp(a) jest najczęściej korzystnym wynikiem i zazwyczaj wynika z uwarunkowań genetycznych.
Czynniki, które mogą się przyczyniać do obniżenia lipoproteiny (a) to:
Niskie stężenie Lp(a) samo w sobie nie wywołuje objawów klinicznych i jest z reguły stanem korzystnym.
Wyjątek stanowią sytuacje, gdy niski Lp(a) wynika z postępującej choroby wątroby – wówczas mogą towarzyszyć mu objawy związane z uszkodzeniem tego narządu (żółtaczka, obrzęki, zmęczenie), a nie z samym Lp(a).
Podwyższone stężenie Lp(a) wynika głównie z predyspozycji genetycznych. Do pozostałych przyczyn należą:
Samo podwyższone stężenie Lp(a) nie daje bezpośrednich, swoistych objawów. Objawy pojawiają się dopiero jako konsekwencja powikłań sercowo-naczyniowych:
Podwyższona Lp(a) przez lata nie daje o sobie znać, aż w końcu ujawnia się pod postacią zawału, udaru lub problemów z zastawką aortalną. Dlatego przy wysokim wyniku Lp(a) tak ważne jest, aby razem z lekarzem szczególnie zadbać o pozostałe czynniki ryzyka sercowo‑naczyniowego, nawet jeśli na co dzień nie odczuwasz żadnych dolegliwości.
Aby zmniejszyć ryzyko miażdżycy, warto zadbać o kilka obszarów jednocześnie. Kluczowe jest utrzymanie cholesterolu LDL i nie‑HDL na poziomach dopasowanych do Twojego indywidualnego ryzyka sercowo‑naczyniowego, a także dbanie o prawidłowe stężenie triglicerydów, cukru we krwi i ciśnienia tętniczego.
Ogromne znaczenie ma również zdrowa masa ciała, regularna aktywność fizyczna, całkowite zaprzestanie palenia tytoniu i ograniczenie innych używek oraz dbałość o dobry, regularny sen, który wspiera prawidłowy profil lipidowy i pracę układu krążenia.
W czasie ciąży stężenie Lp(a) może wzrosnąć nawet dwukrotnie w porównaniu z wartością sprzed ciąży, a po porodzie wraca do poziomu wyjściowego. Wzrost ten jest fizjologiczny, ale u kobiet, które już wyjściowo mają wysokie Lp(a), może oznaczać bardzo wysokie stężenia przez całe dziewięć miesięcy, co może negatywnie wpływać na naczynia i łożysko.
Nie. Wysoka Lp(a) nie jest wyrokiem ani diagnozą, lecz informacją o podwyższonym ryzyku. Oznacza, że Twój organizm ma jeden niekorzystny czynnik wbudowany genetycznie, ale to, czy dojdzie do choroby serca czy udaru, zależy od wielu innych elementów jednocześnie.
Ryzyko sercowo-naczyniowe kumuluje się, gdy kilka niekorzystnych czynników występuje razem. Osoba z wysokim Lp(a), ale prawidłowym ciśnieniem, niskim LDL, niepaląca i aktywna fizycznie ma zupełnie inne realne ryzyko niż osoba z identycznym Lp(a), która dodatkowo pali, ma nadciśnienie i cukrzycę.