Od 20 lat badamy Twoją krew.
Pomiar stężenia kreatyniny we krwi pozwala ocenić zdolność nerek do filtrowania i usuwania z organizmu produktów przemiany materii. Badanie skierowane jest do osób z podejrzeniem chorób nerek, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą lub odwodnieniem. Jest absolutnie kluczowe w diagnostyce i monitorowaniu funkcji nerek.
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Do badania poziomu kreatyniny w surowicy należy przygotować się w następujący sposób:
Lepsze przygotowanie, bardziej wiarygodny wynik. Warto o to zadbać, by zminimalizować ryzyko wystąpienia błędów przedanalitycznych.
Kreatynina powstaje w mięśniach przez nieenzymatyczne i nieodwracalne odszczepienie cząsteczki wody z fosfokreatyny i kreatyny. Wydalana jest głównie przez nerki, dlatego jej poziom we krwi jest wskaźnikiem filtracji kłębuszkowej (eGFR – oczyszczania osocza z endogennej kreatyniny) i pośrednio – wydolności nerek. W przypadkach uszkodzenia tego narządu obserwuje się wzrost stężenia kreatyniny w surowicy. Jego poziom zależy od trzech parametrów:
Kreatynina to organiczny związek chemiczny. Sama w sobie nie bierze udziału w przemianach metabolicznych, ale jej obecność w surowicy dostarcza istotnych informacji na temat stanu zdrowia, m.in.:
Zbyt wysokie stężenie kreatyniny może prowadzić do uszkodzenia nerek, które oznacza spadek zdolności do oczyszczania krwi, co niesie za sobą poważne konsekwencje dla stanu zdrowia.
Badanie kreatyniny służy głównie ustalenie funkcji nerek i układu moczowego. Kreatynina jest markerem pracy tego narządu – jest niemal całkowicie wydalana przez nerki, dlatego nieprawidłowy poziom często odzwierciedla ich stan.
Regularne badanie to prosty sposób, by zawczasu wychwycić zaburzenia pracy nerek. Dbaj o nie – codziennie filtrują Twoje zdrowie.
Oznaczenie poziomu kreatyniny polega na pobraniu próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego w Punkcie Pobrań.
Materiał trafia następnie do laboratorium, gdzie pod okiem diagnosty wykonywany jest pomiar stężenia kreatyniny metodą biochemiczną (np. metodą Jaffego).
Normy stężenia kreatyniny mogą się różnić w zależności od laboratorium wykonującego badanie i masy mięśniowej pacjenta. Często za optymalne stężenie we krwi u osób dorosłych (z uwzględnieniem różnic ze względu na płeć) uznaje się kreatyninę na poziomie:
Wartość kreatyniny w surowicy podlega jednak wpływowi wielu czynników fizjologicznych i patologicznych. Przykładowo:
Przyczyny odchyleń mogą być różne, dlatego uzyskany wynik badania należy skonsultować z lekarzem. Wynik medyczny i specjalistyczna wiedza pozwolą na prawidłową ocenić, dlaczego kreatynina we krwi jest poza normą.
Niski poziom może wiele powiedzieć o ogólnym stanie zdrowia badanego. Obniżenie stężenia bywa sygnałem sytuacji takich jak:
Obniżona kreatynina sama w sobie rzadko powoduje bezpośrednie objawy. Źródło dolegliwości z nią związanych często wynikają z podstawowej przyczyny.
Do najczęstszych symptomów należą:
Zbyt wysoki poziom parametru to ważny wskaźnik kondycji całego organizmu. Wskazuje najczęściej na:
Symptomy podwyższonej kreatyniny często są tożsame z uremią (nagromadzeniem toksyn mocznikowych) i dysfunkcją pracy nerek:
Objawy wczesne umiarkowanego podwyższenia:
Objawy zaawansowane (przy znacznym podwyższeniu stężenia we krwi) odzwierciedlają mocznicę, czyli zespół symptomów odczuwanych przez pacjentów w schyłkowym stadium niewydolności narządu. Są to:
Objawy mocznicowe rozwijają się w sytuacji, gdy kreatynina przekracza 5-10 mg/dL lub azot mocznikowy przekracza 150 mg/dL.
Poziom kreatyniny może wskazywać na to, czy nerki „poradzą sobie” z przefiltrowaniem i wydaleniem środku kontrastowego, który podaje się pacjentom przed badaniem obrazowym przy użyciu rezonansu.
Przed wykonaniem tomografii komputerowej z kontrastem warto zbadać kreatyninę z krwi. Badanie to pozwala sprawdzić, czy organizm bezpiecznie zdoła usunąć kontrast po badaniu. Dzięki temu lekarz może ocenić ryzyko ewentualnych powikłań i dobrać najbezpieczniejszy sposób przeprowadzenia TG.
Wynik kreatyniny świadczy przede wszystkim o wydolności nerek, ponieważ jest to substancja powstająca w wyniku naturalnych przemian metabolicznych mięśni i usuwana z organizmu niemal wyłącznie przez nerki. Gdy ich funkcja ulega pogorszeniu, związek gromadzi się we krwi, a jej podwyższone stężenie może wskazywać na obniżoną filtrację kłębuszkową. Dlatego oznaczenie kreatyniny, często interpretowane łącznie z eGFR, stanowi podstawowe i powszechnie stosowane narzędzie w diagnostyce chorób nerkowych.
Zbyt niski poziom kreatyniny we krwi często wiąże się z mniejszą masą mięśniową. To może być efekt naturalnego procesu starzenia, długotrwałego unieruchomienia, niedożywienia czy chorób przewlekłych. Może też negatywnie wpływać na odporność.
Umożliwia to dokładniejszą ocenę pracy narządu – zwłaszcza przy podejrzeniu uszkodzenia, chorobach przewlekłych lub w ramach bardziej zaawansowanej diagnostyki (np. klirens kreatyniny). Ocena moczu jest także wskazana u osób z czynnikami ryzyka (cukrzyca, nadciśnienie, otyłość, zespół metaboliczny, rodzinna historia chorób).