Borelioza to szeroko rozpowszechniona na całym świecie choroba zakaźna wywoływana przez bakterie z rodzaju Borrelia (najczęściej Borrelię burgdorferi sensu lato) przenoszone przez kleszcze. By doszło do infekcji patogenem, kleszcz po ukąszeniu musi pozostawać na skórze 2-3 dni, jednak (szczególnie jeśli znajdzie się na owłosionej skórze głowy, w zgięciach stawów, pachwinach) łatwo go przeoczyć.
Borelioza to szeroko rozpowszechniona na całym świecie choroba zakaźna wywoływana przez bakterie z rodzaju Borrelia (najczęściej Borrelię burgdorferi sensu lato) przenoszone przez kleszcze. By doszło do infekcji patogenem, kleszcz po ukąszeniu musi pozostawać na skórze 2-3 dni, jednak (szczególnie jeśli znajdzie się na owłosionej skórze głowy, w zgięciach stawów, pachwinach) łatwo go przeoczyć.
Opisano kilka etapów choroby:
- wczesne stadium zlokalizowane: pojawia się w różnych odstępach czasu od zakażenia i może, ale się musi, objawiać się rumieniem wędrującym z towarzyszącymi objawami grypopodobnymi i miejscowym powiększeniem węzłów chłonnych;
- wczesne stadium rozsiane: występuje w ciągu kilku tygodni do kilku miesięcy po ukąszeniu i obejmuje szereg, często niecharakterystycznych dolegliwości z różnych układów i narządów, dzielących się na główne grupy objawów neurologicznych (neuroborelioza), kardiologicznych lub reumatologicznych (stawów)
- stadium późne rozsiane: występuje u pacjentów z nierozpoznanym zakażeniem lub niewłaściwie leczonych, nawet do kilku lat po infekcji krętkiem, objawia się nieodwracalnymi uszkodzeniami stawów oraz układu nerwowego, które prowadzi nawet do wystąpienia zmian osobowości i drgawek.
Podobieństwo objawów między chorobą z Lyme a innymi, niespokrewnionymi stanami, ich zmienność i różnorodność, stwarzają problemy diagnostyczne, które mogą opóźniać rozpoznanie, w przypadku braku historii ukąszenia przez kleszcza i obecności rumienia. Rzadko, ale zdarza się, że choroba pozostaje bezobjawowa do późnych stadiów.
W związku z tym badania serologiczne (wykrywanie specyficznych przeciwciał we krwi przeciwko krętkowi) jest bardzo ważnym narzędziem w diagnostyce choroby.
Pierwszym etapem diagnostycznym są przesiewowe testy na przeciwciała w klasach IgM i IgG metodą ELISA. W przypadku wyniku dodatniego, drugim etapem jest przeprowadzenie testu potwierdzenia metodą Western Blot.
Borrelia burgdorferi przeciwciała IgG Western Blot – kiedy wykonać?
Oceniając pacjenta pod kątem boreliozy i zlecając badania w jej kierunku, pracownicy służby zdrowia powinni wziąć pod uwagę: historię ukąszenia przez kleszcza, prawdopodobieństwo że był on zakażony bakterią (np. jeśli pochodził z rejonu o jej dużym rozpowszechnieniu), objawy charakterystyczne dla choroby w danym stadium, współistnienie różnych stanów które mogą dawać podobne dolegliwości, wyniki innych badań laboratoryjnych.
Badanie jest zwykle zlecane przez lekarza specjalistę chorób zakaźnych do uzyskania potwierdzenia/wykluczenia choroby, po uzyskaniu dodatniego lub niejednoznacznego wyniku w teście przesiewowym metodą ELISA. Western Blot to rodzaj jakościowego testu immunologicznego, w którym na pasku błony uwidaczniane są przeciwciała swoiste dla poszczególnych antygenów bakterii i jest bardziej czuły i specyficzny niż ELISA.
Test, różnicując obecność przeciwciał w dwóch klasach (IgM i IgG) pomaga ponadto ocenić fazę infekcji (ostra, przebyta) i oszacować czas, który upłynął od zakażenia.
Borrelia burgdorferi przeciwciała IgG Western Blot – kto powinien wykonać?
Osoby z objawami boreliozy we wczesnej fazie, przypominającymi grypę: bóle mięśni i stawów, gorączka, wyczerpanie, rozbicie, regionalne powiększenie węzłów chłonnych, obecność rumienia wędrującego (czerwony okrąg z centralnym przejaśnieniem), chłoniaka limfocytowego (pojedynczy sinoczerwony guzek)
Osoby z objawami boreliozy w późniejszej fazie, dotykającymi różnych narządów: stawów (epizody zapalenia z bolesnym obrzękiem), serca (zapalenie wsierdzia, zaburzenia rytmu serca), nerwów czaszkowych i obwodowych (bóle korzeniowe, obustronne porażenie nerwu czaszkowego, zapalenie nerwów międzyżebrowych, drętwienia, mrowienia kończyn). Ponadto, często współwystępują wędrujące bóle mięśni, chroniczne zmęczenie i obniżenie nastroju, przypominające depresję.
Objawy zaawansowanej neuroboreliozy (zajęcia przez krętka centralnego układu nerwowego) obejmują: zaburzenia pamięci, koncentracji, bóle głowy, zapalenie mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych, sztywność karku, niedowłady, problemy z poruszaniem się, psychozy i zaburzenia psychiczne.
Skuteczna antybiotykoterapia wdrożona we wczesnym okresie infekcji zapobiega późnym powikłaniom. Skutki zakażenia rozsianego w ostatnich fazach są już często nieodwracalne.
Borrelia burgdorferi przeciwciała IgG Western Blot norma
- brak obecności (-)
- obecność przeciwciał (+): świadczy o aktywnej infekcji, w przypadku współobecności przeciwciał IgM, świadczy o przebytej infekcji, w przypadku braku obecności IgM.
Przeciwciała w klasie IgG pojawiają się w ciągu 1-2 miesięcy po momencie zakażenia, zazwyczaj kilka tygodni później niż IgM. W przeciwieństwie do nich, IgG mogą utrzymywać się przez wiele lat we krwi, nawet dożywotnio, pomimo skutecznego leczenia antybiotykami.
W sytuacji uzyskania wyniku ujemnego metodą Western blot, ale dodatniego wyniku metodą ELISA, dodatniej historii zakażenia i utrzymywania się podejrzanych objawów, test można powtarzać co kilka tygodni.
Zakażenie innymi patogenami bądź obecność toczących się chorób autoimmunologicznych, może skutkować fałszywie dodatnimi wynikami testu.
