Wybierz swój punkt pobrań
Brak punktów spełniających wybrane filtry.
Ładowanie…
Mapa nie może zostać załadowana — brak klucza API.
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Test alergiczny jad szerszenia europejskiego to badanie krwi wykrywające swoiste przeciwciała IgE skierowane przeciwko białkom jadu szerszenia europejskiego (Vespa crabro), czyli największego owada błonkoskrzydłego zamieszkującego Polskę i Europę Środkową.
Alergia na jad szerszenia jest jedną z najpoważniejszych form alergii ze względu na wyjątkowo duże ilości jadu wprowadzane podczas jednego użądlenia i wysokie ryzyko ciężkiej reakcji anafilaktycznej. Szacuje się, że szerszeń wprowadza większą dawkę jadu niż osa podczas jednego użądlenia, co ma znaczenie u osób uczulonych.
Badanie jest szczególnie zalecane osobom, które po użądleniu przez szerszenia doświadczyły objawów wykraczających poza typowe miejscowe zaczerwienienie i ból, a jego wyniki stanowią podstawę do kwalifikacji do immunoterapii swoistej, czyli jedynej przyczynowej metody leczenia tej alergii. Badanie jest bezpieczne, nie wymaga kontaktu z jadem i może być wykonywane u dzieci.
Test alergiczny na jad szerszenia europejskiego nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:
Warto wiedzieć, że poziom swoistych IgE dla jadów owadów może być przejściowo podwyższony bezpośrednio po użądleniu i ostrej reakcji alergicznej, a następnie stopniowo się obniżać.
Szerszeń europejski (Vespa crabro) jest największym owadem błonkoskrzydłym z rodziny osowatych (Vespidae) występującym w Polsce. Jest pospolity zarówno na wsi, jak i w mieście, buduje gniazda w dziuplach drzew, norach ziemnych, opuszczonych ulach oraz w osłoniętych miejscach na strychach i pod dachami. Jest owadem stosunkowo łagodnym i nienapadającym bez powodu, jednak atakuje w chwili zagrożenia, gdy czuje się niespokojny lub gdy w pobliżu gniazda pojawi się intruz.
Jad szerszenia europejskiego jest złożoną mieszaniną białek, enzymów i peptydów, w tym fosfolipazy A1, hialuronidazy, fosfatazy kwaśnej i antygenu 5. Wszystkie te składniki mogą wywoływać uczulenie u predysponowanych osób.
Szczególnie niebezpieczną cechą jadu szerszenia jest jego duża objętość wprowadzana podczas jednego użądlenia, znacznie większa niż w przypadku osy czy pszczoły, co sprawia, że u osoby uczulonej nawet jedno użądlenie może wywołać ciężką, zagrażającą życiu reakcję anafilaktyczną.
Jad szerszenia nie pełni żadnej fizjologicznej roli w organizmie człowieka. U osób nieuczulonych użądlenie powoduje jedynie miejscowy ból, obrzęk i zaczerwienienie, które ustępują samoistnie w ciągu kilku godzin.
U osób uczulonych układ odpornościowy przy pierwszym lub kolejnym kontakcie z jadem zapamiętuje jego białka jako substancje szkodliwe. Przy następnym użądleniu reaguje błyskawicznym uwolnieniem histaminy i innych substancji zapalnych, co może prowadzić do gwałtownej, uogólnionej reakcji alergicznej.
Ze względu na reaktywność krzyżową między jadami owadów z rodziny osowatych, osoby uczulone na jad szerszenia mogą również reagować na jad osy i odwrotnie, co ma istotne znaczenie diagnostyczne i terapeutyczne.
Badanie wykonuje się w Punkcie Pobrań, gdzie personel pobiera próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego, tak jak przy standardowym badaniu krwi. Pobrana próbka trafia do laboratorium, gdzie oznaczane jest stężenie swoistych przeciwciał IgE skierowanych przeciwko alergenowi jadu szerszenia europejskiego (I75).
Wyniki badania jadu szerszenia europejskiego są interpretowane według standardowej skali klas swoistych IgE:
| Klasa | Stężenie IgE (kU/l) | Interpretacja |
| 0 | < 0,35 | Wynik ujemny, brak uczulenia |
| 1 | 0,35 – 0,69 | Uczulenie wątpliwe |
| 2 | 0,70 – 3,49 | Uczulenie niskie |
| 3 | 3,50 – 17,49 | Uczulenie umiarkowane |
| 4 | 17,50 – 49,99 | Uczulenie wysokie |
| 5 | 50,00 – 99,99 | Uczulenie bardzo wysokie |
| 6 | ≥ 100,00 | Uczulenie ekstremalnie wysokie |
Pamiętaj, że wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne. Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.
Niski lub ujemny poziom swoistych IgE dla jadu szerszenia europejskiego najczęściej oznacza brak uczulenia IgE-zależnego na ten jad. Wynik może być ujemny u osób, które nigdy nie zostały użądlone przez szerszenia lub u których ekspozycja na jad nie doprowadziła do wytworzenia swoistych przeciwciał.
Ujemny wynik nie wyklucza reakcji toksycznej na jad, która może wystąpić u każdej osoby po bardzo dużej liczbie użądleń, nawet bez podłoża alergicznego. Wynik może być też ujemny u osób przyjmujących leki immunosupresyjne.
Niski lub ujemny poziom swoistych IgE dla jadu szerszenia oznacza, że użądlenie przez tego owada prawdopodobnie nie wywoła u danej osoby ciężkiej reakcji alergicznej. Typowe objawy miejscowe po użądleniu, takie jak ból, zaczerwienienie i obrzęk w miejscu użądlenia, mogą występować u każdego i nie są objawem alergii.
Jeśli jednak mimo ujemnego wyniku w przeszłości po użądleniu przez szerszenia pojawiły się objawy uogólnione, konieczna jest konsultacja alergologiczna i ewentualne rozszerzenie diagnostyki.
Wysoki poziom swoistych IgE dla jadu szerszenia europejskiego wskazuje na uczulenie układu odpornościowego na białka tego jadu. Do najczęstszych przyczyn wzrostu stężenia swoistych IgE należą:
Wysoki poziom swoistych IgE dla jadu szerszenia europejskiego wiąże się z ryzykiem wystąpienia objawów alergicznych po każdym kolejnym użądleniu. Objawy mogą mieć charakter łagodny, umiarkowany lub ciężki, zagrażający życiu. Najczęstsze objawy to:
Zwykła, nieuczuleniowa reakcja na użądlenie szerszenia ogranicza się do miejsca użądlenia i polega na bólu, obrzęku i zaczerwienieniu, które stopniowo ustępują w ciągu kilku godzin lub do dwóch dni.
Reakcja alergiczna wykracza poza miejsce użądlenia i może obejmować objawy skórne w innych częściach ciała, jak również objawy ze strony układu oddechowego, pokarmowego lub układu krążenia.
Każda reakcja uogólniona po użądleniu, szczególnie duszność, obrzęk gardła, zawroty głowy lub utrata przytomności, jest sygnałem alarmowym wymagającym natychmiastowego wezwania pogotowia i wskazaniem do późniejszej diagnostyki alergologicznej.
Osoba z potwierdzonym uczuleniem na jad szerszenia powinna przede wszystkim skonsultować się z lekarzem alergologiem w celu omówienia możliwości immunoterapii swoistej, czyli odczulania na jad owadów. Jest ona jedyną skuteczną metodą leczenia przyczynowego tej alergii i znacząco zmniejsza ryzyko ciężkiej reakcji po przyszłych użądleniach.
Do czasu odczulenia osoba uczulona powinna zawsze nosić przy sobie ampułkostrzykawkę z adrenaliną (EpiPen lub jej odpowiednik), wiedzieć jak jej użyć oraz nosić bransoletkę lub kartę alergika informującą o uczuleniu.
Ważne jest też unikanie prowokowania szerszeni, niezakłócanie ich gniazd oraz ostrożność podczas prac w ogrodzie i lesie.
Tak, immunoterapia swoista na jad owadów należy do najlepiej przebadanych i najskuteczniejszych form odczulania w alergologii. U ponad 95% pacjentów prawidłowo odczulanych na jad owadów przyszłe użądlenia nie wywołują już ciężkiej reakcji ogólnoustrojowej.
Odczulanie na jad szerszenia trwa zazwyczaj kilka lat i prowadzone jest przez lekarza alergologa w warunkach klinicznych. Kwalifikacja do odczulania opiera się na wynikach badań krwi, w tym oznaczenia swoistych IgE, oraz przebiegu dotychczasowych reakcji po użądleniu.
-25%
na wszystkie badania i pakiety
kod: KW25
Kod ważny do 19.04.2026
do -30%
na zamówienie z 5+ badaniami
4 badania - zniżka 20%
5+ badań - zniżka 30%
kod: KW5
Kod ważny do 09.04.2026
