FSH współpracuje z innymi hormonami, tworząc złożony system regulacji, który odpowiada za funkcjonowanie układu rozrodczego.
FSH u kobiet steruje pierwszą połową cyklu miesiączkowego. To wtedy, pod wpływem FSH, dojrzewa pęcherzyk, który w odpowiednim momencie może uwolnić komórkę jajową. W tej fazie FSH działa razem z LH – hormonem luteinizującym – przygotowując ciało na ewentualną ciążę.
U mężczyzn FSH stymuluje komórki Sertoliego w jądrach, wspierając proces spermatogenezy. Prawidłowy przebieg produkcji plemników wymaga jednak synergistycznego działania FSH i testosteronu.
Jeśli ta równowaga zostaje zaburzona, mogą pojawić się zaburzenia płodności, zaburzenia cyklu miesiączkowego, problemy z dojrzewaniem lub inne niepokojące objawy zależne od płci.
Kiedy należy wykonać badanie FSH?
Badanie tego hormonu we krwi warto wykonać wtedy, gdy pojawiają się objawy sugerujące zaburzenia hormonalne, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Jest to jedno z podstawowych badań stosowanych w diagnostyce niepłodności, zaburzeniach cyklu miesiączkowego czy przedwczesnego dojrzewania u dzieci.
U kobiet FSH bada się najczęściej, gdy:
- miesiączki stają się nieregularne, zbyt obfite lub całkowicie zanikają,
- kobieta bezskutecznie stara się o ciążę,
- pojawiają się objawy mogące świadczyć o wczesnej menopauzie (np. uderzenia gorąca, bezsenność, wahania nastroju),
- lekarz podejrzewa zespół policystycznych jajników (PCOS) lub inne zaburzenia owulacji,
- objawy hiperandrogenizacji u kobiet.
U mężczyzn badanie FSH we krwi wykonuje się przy:
- problemach z płodnością (np. niska liczba plemników lub ich słaba jakość),
- obniżonym libido lub zaburzeniach erekcji,
- objawach wskazujących na niewydolność hormonalną jąder.
U dzieci i nastolatków badanie stężenia FSH może być pomocne, jeśli rozwój płciowy przebiega zbyt wcześnie lub zbyt późno. Na przykład w sytuacji braku cech dojrzewania u nastolatka albo ich przedwczesnego wystąpienia u młodszego dziecka.
Oznaczenie FSH jest istotne w diagnostyce chorób przysadki mózgowej, zwłaszcza jeśli występują inne objawy endokrynologiczne, np. bóle głowy, zaburzenia widzenia czy nieprawidłowe wyniki innych hormonów.