CDT - transferyna desialowana

Po wchłonięciu żelaza w jelicie, każda cząsteczka transferyny może związać dwa jony żelaza, jednak w warunkach fizjologicznych tak się nie dzieje i tylko część (30%) jest wysycona tym pierwiastkiem. Stąd standardowo pomiar transferyny jest wykorzystywany w ocenie gospodarki żelazowej organizmu i diagnozowaniu niedokrwistości. W przypadku anemii spowodowanej niedoborem żelaza, mechanizmem obronnym organizmu zwiększającym jego wchłanianie jest zwiększona synteza transferyny.

Transferryna pełni również ważną rolę w procesach odpornościowych, odpowiedzi na zakażenie bakteryjne. Jest ujemnym białkiem ostrej fazy, co oznacza, że w sytuacji infekcji jej stężenie spada. Może być też dobrym markerem niedożywienia.

Nowym zastosowaniem pomiaru stężenia specyficznej formy transferyny (desialowanej, CDT) jest diagnozowanie alkoholizmu. Długotrwałe spożywanie etanolu prowadzi do zmian zwyrodnieniowych w wielu narządach (m.in. mięśniu sercowym, trzustce, wątrobie, błonach śluzowych przewodu pokarmowego, mózgu). Okazuje się, że zanim pacjent może zacząć odczuwać kliniczne objawy choroby uzależnieniowej, można ją zdiagnozować za pomocą zmian wykrywanych w parametrach biochemicznych krwi. W prostym badaniu surowicy wykazuje się zmiany stężeń zmodyfikowanych przez alkohol białek i wzrost aktywności enzymów uwalnianych z uszkodzonych organów.

W taki właśnie sposób choroba alkoholowa wpływa na zmiany w obrębie różnych form białka transferryny. U osób zdrowych dominującą izoformą jest tetrasialotransferyna (64-80%). Stwierdzono, że alkohol redukuje jej syntezę, u osób uzależnionych wykazano zwiększoną ilość innych form, ubogich w reszty kwasu sjalowego (desialotransferyny, mono- i asialotransferyny).

CDT transferyna desialowana – kiedy wykonać badanie?

W procesie diagnostycznym choroby uzależnienia od alkoholu. Transferynę desialowaną uznano za nowy biochemiczny marker obok dotychczas standardowo wykorzystywanych (aktywność wątrobowej gamma-glutamylotranspeptydazy GGTP, pomiar MCV średniej objętości krwinki czerwonej).

CDT jest wskaźnikiem najwcześniej ulegającym zmianie i najbardziej swoistym (82-100%; czułość 39-94%). Wczesna identyfikacja problemu pomaga we wdrożeniu postępowania leczniczego, psycho- lub farmakoterapii. Obserwacja normalizacji poziomu CDT daje informację o skuteczności podjętych działań i zwykle następuje w ciągu kilku tygodni od powstrzymania się od spożywania alkoholu.

CDT transferyna desialowana – kto powinien wykonać badanie?

Osoba zdradzająca objawy uzależnienia od alkoholu:

• pierwsze niepokojące symptomy- natrętna potrzeba wypicia alkoholu, picie w samotności, bez okazji, w celu redukcji poziomu stresu i napięcia, wzrost tolerancji na etanol,
• psychiczne- wahania nastroju, stany lękowe, apatia, depresja, wybuchy agresji, zaburzenia koncentracji i pamięci, nieracjonalne postrzeganie rzeczywistości, brak poczucia odpowiedzialności, zaniedbywanie obowiązków,
• fizyczne – drżenia mięśni, wzmożona potliwość, skoki ciśnienia tętniczego, przyspieszona praca serca, nudności, wymioty, bóle głowy, bezsenność, rozszerzone źrenice.

O długotrwałym alkoholizmie mogą świadczyć szczególnie:

• objawy niedoborów pokarmowych, witamin z grupy B (wychudzenie i zaburzenia odżywiania),
• objawy anemii alkoholowej, powodującej też objawy neurologiczne (problemy z równowagą, czuciem w kończynach),
• objawy demencji, zaburzeń pamięci i orientacji (otępienia, psychozy i halucynacje)
• objawy uszkodzenia wątroby i trzustki (żółtaczka, dolegliwości jelitowe, przewlekłe bóle brzucha)
• objawy uszkodzenia mięśnia sercowego i naczyń (arytmie, zaburzenia ciśnienia, incydenty sercowo-naczyniowe takie jak udary, zawały, niedokrwienia kończyn)

Materiał do badania

• krew żylna

CDT transferyna desialowana norma (wartości referencyjne)

• Wartości referencyjne do 1,75%

Niska CDT transferyna desialowana

Niskie stężenie CDT transferryny desjalowanej występuje u osób zdrowych, bez uzależnień.

Wysoka CDT transferyna desialowana

Obserwowana jest w przewlekłym uzależnieniu od alkoholu, a jej stężenie wraca do normy po kilku tygodniach okresu abstynencji. To marker bardzo specyficzny, gdyż poza alkoholizmem jej stężenie wzrasta tylko u kobiet w ciąży, w marskości wątroby, w rzadkim wrodzonym defekcie genetycznym transferyny (allel B) wątroby.