Pakiet badań na Krztusiec – (Bordetella pertussis IgA, IgG, IgM)
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Co to jest Pakiet badań na Krztusiec – (Bordetella pertussis IgA, IgG, IgM)?
Pakiet badań na krztusiec to zestaw trzech oznaczeń serologicznych z krwi, obejmujący jednoczesne wykrycie przeciwciał klas IgA, IgG i IgM skierowanych przeciwko Bordetella pertussis, bakterii wywołującej krztusiec, zwanego też kokluszem. Każda z trzech klas przeciwciał pojawia się w innej fazie zakażenia i dostarcza innych informacji klinicznych:
- IgM wskazuje na wczesne, aktywne zakażenie,
- IgA wspomaga diagnostykę przy niejednoznacznych wynikach IgG,
- a IgG pozwala ocenić przebyte zakażenie lub skuteczność szczepienia.
Dopiero łączna ocena wszystkich trzech klas daje lekarzowi pełny i jednoznaczny obraz sytuacji immunologicznej pacjenta. Wynik interpretuje się zawsze w kontekście klinicznym, historii szczepień i ewentualnego kontaktu z osobą chorą.
Czas oczekiwania na wynik
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 3 dni. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Jak przygotować się do badania?
Badanie przeciwciał Bordetella pertussis IgA, IgG i IgM wykonuje się z próbki krwi żylnej. Nie wymaga ono szczególnego przygotowania, jednak zaleca się unikanie ciężkich posiłków przed pobraniem krwi.
Jaka jest cena pakietu badań na Krztusiec – (Bordetella pertussis IgA, IgG, IgM)?
Cena pakietu badań na Krztusiec – (Bordetella pertussis IgA, IgG, IgM) waha się od 194,00 zł do 372,00 zł, w zależności od punktu pobrań.
Badania, które wchodzą w skład pakietu
Czym jest krztusiec i Bordetella pertussis?
Krztusiec (koklusz) to wysoce zaraźliwa choroba bakteryjna układu oddechowego wywoływana przez Bordetella pertussis, drobną bakterię kolonizującą błonę śluzową dróg oddechowych. Bakteria ta jest przenoszona drogą kropelkową i wyjątkowo łatwo szerzy się w otoczeniu chorego. Nazwa “krztusiec” pochodzi od charakterystycznego, napadowego kaszlu, który w ostrej fazie choroby kończy się głośnym, świszczącym wdechem lub wymiotami.
Krztusiec jest szczególnie niebezpieczny dla niemowląt, które nie ukończyły pełnego cyklu szczepień, ponieważ u nich przebieg choroby może być bardzo ciężki, a nawet zagrażający życiu. U starszych dzieci, nastolatków i dorosłych krztusiec przebiega łagodniej, ale może trwać wiele tygodni. Mimo powszechnych szczepień krztusiec nadal pojawia się cyklicznie w postaci epidemii, ponieważ odporność po szczepieniu stopniowo słabnie i po kilku latach może nie chronić wystarczająco.
Rola poszczególnych klas przeciwciał w organizmie
Układ odpornościowy w odpowiedzi na kontakt z Bordetella pertussis, przez zakażenie lub szczepienie, produkuje trzy klasy przeciwciał, z których każda pełni inną funkcję diagnostyczną:
- Przeciwciała IgA – ich oznaczenie stanowi metodę wspomagającą w sytuacjach, gdy wynik oznaczenia stężenia IgG jest niejednoznaczny lub niemiarodajny, a pobranie kolejnej próbki surowicy jest niemożliwe.
- Przeciwciała IgG – wykorzystywane do oceny przebytego zakażenia lub skuteczności szczepienia. Wynik badania ma znaczenie diagnostyczne jedynie u dzieci powyżej 2. roku życia i po upływie roku od szczepienia.
- Przeciwciała IgM – wykrywają wczesne stadium infekcji (jedynie u osób niezaszczepionych lub osób, które ostatnią szczepionkę przyjęły przynajmniej kilka lat temu). U dzieci szczepionych odpowiedź IgM-zależna zazwyczaj nie występuje.
Wykonanie pełnego panelu IgA, IgG i IgM pozwala precyzyjnie określić, czy pacjent obecnie przechodzi infekcję, jest w fazie rekonwalescencji, czy posiada ochronną odporność po szczepieniu.
Kiedy należy wykonać badanie?
Pakiet badań na krztusiec jest zalecany w następujących sytuacjach:
- przy objawach sugerujących krztusiec, takich jak przewlekły, napadowy kaszel trwający ponad 2 tygodnie, szczególnie gdy kończy się charakterystycznym świstem przy wdechu lub wymiotami;
- po bliskim kontakcie z osobą chorą na krztusiec, szczególnie u niemowląt, kobiet w ciąży, osób starszych i osób z obniżoną odpornością;
- przy podejrzeniu krztuśca u osoby zaszczepionej, u której objawy mogą być łagodniejsze i mniej typowe;
- przed planowanym szczepieniem przypominającym, gdy chce się ocenić aktualny poziom odporności;
- a także przy epidemicznym wzroście zachorowań w danej społeczności lub placówce.
Jak przebiega badanie?
Badanie wykonuje się w Punkcie Pobrań, gdzie personel pobiera próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego, tak jak przy standardowym badaniu krwi. Pobranie jest krótkie i trwa kilka minut.
Normy
Wyniki każdego z trzech oznaczeń są podawane jako reaktywne (dodatnie), niereaktywne (ujemne) lub wątpliwe. Interpretacja łączna wszystkich trzech klas pozwala ocenić fazę kontaktu z bakterią:
| Klasa | Kiedy pojawia się | Co oznacza wynik dodatni |
|---|---|---|
| IgM | Wczesna faza zakażenia (1–3 tyg.) | Aktywne, świeże zakażenie (tylko u osób nieszczepionych lub szczepionych dawno) |
| IgA | Ostra i podostra faza (2–8 tyg.) | Aktywne lub niedawno przebyte zakażenie |
| IgG | Od 3–4 tyg. zakażenia, utrzymuje się latami | Przebyte zakażenie lub odporność poszczepienna |
Pamiętaj, że wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami. Wynik IgG jest diagnostycznie miarodajny wyłącznie u dzieci powyżej 2. roku życia i po upływie co najmniej roku od ostatniego szczepienia.
Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.
Wynik ujemny
Ujemny wynik wszystkich trzech klas (IgA, IgG i IgM) przy typowych objawach kaszlu nie wyklucza całkowicie krztuśca, jeśli badanie wykonano bardzo wcześnie po zakażeniu, zanim zdążyły wytworzyć się przeciwciała. W takim przypadku lekarz może zalecić powtórzenie badania po 2 do 4 tygodniach lub wykonanie bardziej czułego badania molekularnego PCR z wymazu z nosogardła, które wykrywa materiał genetyczny bakterii bezpośrednio.
Objawy przy ujemnym wyniku
Ujemny wynik przy braku charakterystycznych objawów zazwyczaj nie wymaga dalszej diagnostyki w kierunku krztuśca. Jeśli jednak nawracający kaszel utrzymuje się, lekarz może rozważyć inne przyczyny przewlekłego kaszlu, takie jak:
- astma,
- refluks żołądkowo-przełykowy,
- infekcja Mycoplasma pneumoniae,
- czy inne schorzenia dróg oddechowych.
Przyczyny dodatniego wyniku
Dodatni wynik jednego lub więcej oznaczeń wskazuje na kontakt z Bordetella pertussis. Najczęstsze przyczyny to:
- aktywne zakażenie krztuścem w przebiegu objawowym lub bezobjawowym;
- przebyte zakażenie krztuścem w ostatnich miesiącach lub latach;
- odporność po szczepieniu, która jest widoczna przede wszystkim w poziomie IgG;
- bliski kontakt z chorym dzieckiem lub dorosłym, prowadzący do zakażenia;
- a także osłabienie odporności poszczepiennej po kilku latach od ostatniej dawki szczepionki, przy równoczesnym zakażeniu bakterią.
Objawy krztuśca
Krztusiec przebiega w kilku charakterystycznych fazach:
W pierwszej fazie, trwającej 1 do 2 tygodni, objawy przypominają zwykłe przeziębienie i obejmują katar, łzawienie, lekki kaszel i stan podgorączkowy.
W drugiej fazie, trwającej od 2 do 8 tygodni i dłużej, kaszel nabiera typowego napadowego charakteru. Najczęstsze objawy ostrego krztuśca to:
- napadowy, niepohamowany kaszel trwający kilkanaście sekund lub minut, kończący się charakterystycznym, świszczącym wdechem;
- wymioty bezpośrednio po napadzie kaszlu;
- sinica twarzy podczas napadów u niemowląt;
- wyczerpanie po napadzie kaszlu;
- u niemowląt poniżej 6. miesiąca życia możliwe zatrzymanie oddechu (bezdech) zamiast typowego świstu;
- a u starszych dzieci i dorosłych kaszel może być mniej typowy i przypominać przewlekłe zapalenie oskrzeli.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Jak odróżnić krztusiec od zwykłego przeziębienia?
Sygnałem alarmowym jest kaszel, który zamiast ustępować, narasta i przybiera napadowy charakter, często kończąc się głośnym świstem przy wdechu lub wymiotami. Jeśli kaszel utrzymuje się ponad 2 tygodnie i nasila się w nocy, warto wykonać badanie w kierunku krztuśca.
Czy krztusiec można leczyć antybiotykami?
Tak, ale skuteczność zależy od momentu ich włączenia. Antybiotyki podane we wczesnej fazie skracają czas trwania objawów i zmniejszają zakaźność. Włączone później nie skracają już znacząco kaszlu, ale nadal chronią otoczenie chorego przed zarażeniem.
Jak długo osoba chora na krztusiec zaraża innych?
Bez leczenia zakaźność utrzymuje się nawet przez 3 tygodnie od początku napadowego kaszlu. Po skutecznym leczeniu antybiotykiem zazwyczaj ustępuje już po 5 dniach od rozpoczęcia terapii.
Bibliografia:
- Guiso N. et al., What to do and what not to do in serological diagnosis of pertussis: recommendations from EU reference laboratories, European Journal of Clinical Microbiology and Infectious Diseases, 2011.
- Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), Pertussis, ecdc.europa.eu, 2023.
- Medycyna Praktyczna, Krztusiec, mp.pl.
