Od 20 lat badamy Twoją krew.
Zestaw litewski to szeroki panel diagnostyczny, który w jednym badaniu krwi jednocześnie sprawdza reakcję układu odpornościowego na 36 starannie dobranych alergenów, podzielonych na 18 wziewnych i 18 pokarmowych.
Zestaw litewski jest szczególnie polecany osobom, które podejrzewają u siebie zarówno alergię wziewną, jak i pokarmową, i chcą w jednym pobraniu kompleksowo sprawdzić, co je uczula.
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 10 dni. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Zestaw litewski nie wymaga specjalnego przygotowania. Należy pamiętać o kilku ważnych zasadach:
Zestaw litewski (ZL36) to panel diagnostyczny oparty na metodzie immunoenzymatycznej, pozwalający jednocześnie oznaczyć stężenie swoistych przeciwciał IgE dla 36 alergenów z jednej próbki krwi. Nazwa zestawu pochodzi od jego pierwotnego opracowania i popularyzacji w krajach bałtyckich, gdzie ze względu na podobny klimat i florę do warunków panujących w Polsce jest szczególnie dobrze dopasowany do lokalnego profilu uczuleń.
Panel obejmuje łącznie 36 alergenów podzielonych na dwie równe grupy: 18 alergenów wziewnych i 18 alergenów pokarmowych, co czyni go jednym z najbardziej kompleksowych paneli dostępnych w ofercie laboratoryjnej. Badanie umożliwia diagnostykę alergii na:
Pełna lista alergenów objętych badaniem:
Immunoglobuliny klasy E (IgE) to przeciwciała produkowane przez układ odpornościowy jako element naturalnej obrony przed pasożytami. U osób zdrowych ich stężenie we krwi jest bardzo niskie. U osób z atopią, czyli genetycznie uwarunkowaną skłonnością do alergii, układ odpornościowy błędnie rozpoznaje nieszkodliwe substancje środowiskowe i pokarmowe jako zagrożenie i produkuje przeciwko nim swoiste IgE.
Wytworzone IgE przyczepiają się do powierzchni komórek tucznych w tkankach. Przy kolejnym kontakcie z tym samym alergenem dochodzi do błyskawicznej aktywacji tych komórek i uwolnienia histaminy oraz innych substancji zapalnych, co wywołuje objawy alergiczne. Zestaw litewski wykrywa i mierzy stężenie swoistych IgE dla każdego z 36 alergenów osobno, co pozwala ustalić, które konkretnie substancje uczulają danego pacjenta i w jakim stopniu.
Personel Punktu Pobrań pobiera pacjentowi niewielką próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego. Materiał trafia do laboratorium, gdzie przy użyciu metody immunoenzymatycznej mierzone jest stężenie swoistych przeciwciał IgE dla każdego z 36 alergenów wchodzących w skład zestawu. Wynik dla każdego alergenu jest wyrażony ilościowo i przyporządkowany do odpowiedniej klasy uczulenia.
| Klasa | Stężenie IgE (kU/l) | Interpretacja |
| 0 | < 0,35 | Wynik ujemny, brak uczulenia |
| 1 | 0,35 – 0,69 | Uczulenie wątpliwe |
| 2 | 0,70 – 3,49 | Uczulenie niskie |
| 3 | 3,50 – 17,49 | Uczulenie umiarkowane |
| 4 | 17,50 – 49,99 | Uczulenie wysokie |
| 5 | 50,00 – 99,99 | Uczulenie bardzo wysokie |
| 6 | ≥ 100,00 | Uczulenie ekstremalnie wysokie |
Pamiętaj, że wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne. Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.
Niski lub ujemny poziom swoistych IgE dla poszczególnych alergenów najczęściej oznacza brak uczulenia na daną substancję. Ujemny wynik całego zestawu u osoby z objawami alergicznymi może wskazywać na to, że uczulenie dotyczy alergenu nieujętego w panelu, że objawy mają podłoże niealergiczne, np. nietolerancję pokarmową niezależną od IgE, lub że pacjent przyjmuje leki immunosupresyjne obniżające produkcję przeciwciał. W takich przypadkach lekarz może zalecić rozszerzoną diagnostykę.
Niski lub ujemny wynik dla wszystkich 36 alergenów oznacza, że żaden z badanych alergenów najprawdopodobniej nie jest przyczyną dolegliwości pacjenta. Jeśli mimo ujemnego wyniku objawy sugerujące alergię utrzymują się, lekarz alergolog może zalecić testy skórne, oznaczenie całkowitego IgE, rozszerzony panel alergenów lub diagnostykę w kierunku chorób nieimmunologicznych imitujących objawy alergiczne, takich jak nietolerancja histaminy czy zespół jelita drażliwego.
Podwyższony poziom swoistych IgE dla jednego lub więcej alergenów wskazuje na uczulenie układu odpornościowego na te substancje. Do najczęstszych przyczyn dodatniego wyniku zestawu litewskiego należą:
Podwyższony poziom swoistych IgE w zestawie litewskim zazwyczaj wiąże się z objawami alergicznymi, których charakter zależy od rodzaju alergenu i drogi jego kontaktu z organizmem. Najczęstsze objawy to:
Oba badania to szerokie panele alergologiczne oparte na oznaczaniu swoistych IgE z krwi. Główna różnica leży w doborze i liczbie alergenów. Zestaw litewski obejmuje 36 alergenów, z wyraźnym podziałem na 18 wziewnych i 18 pokarmowych, i zawiera alergeny charakterystyczne dla flory Europy Środkowej i Wschodniej, takie jak babka lancetowata, rzepak, platan czy ser cheddar. Panel atopowy Polycheck obejmuje 30 alergenów o nieco innym składzie. Wyboru między oboma panelami najlepiej dokonać z pomocą lekarza alergologa, który dopasuje zakres badania do objawów i historii choroby pacjenta.
CCD (ang. Cross-reactive Carbohydrate Determinants), czyli reszty węglowodanowe, to struktury chemiczne obecne w wielu alergenach roślinnych i owadzich. Przeciwciała IgE skierowane przeciwko CCD mogą powodować fałszywie dodatnie wyniki dla wielu alergenów roślinnych jednocześnie, co mogłoby prowadzić do błędnej diagnozy rozległych uczuleń wieloalergenowych. Obecność markera CCD w zestawie litewskim pozwala lekarzowi ocenić, czy stwierdzone dodatnie wyniki dla alergenów roślinnych są prawdziwymi uczuleniami, czy tylko wynikiem reaktywności krzyżowej z węglowodanami, co ma kluczowe znaczenie dla prawidłowej interpretacji całego badania.
Sam wynik badania krwi na swoiste IgE jest ważnym elementem diagnostyki alergologicznej, ale zazwyczaj nie jest jedyną podstawą do rozpoczęcia immunoterapii alergenowej (odczulania). Lekarz alergolog zawsze łączy wyniki badań laboratoryjnych z wywiadem klinicznym, obserwacją objawów i nierzadko z wynikami testów skórnych. Dopiero kompleksowa ocena pozwala podjąć decyzję o tym, czy i na jakie alergeny pacjent powinien zostać odczulony.