Zarówno rotawirusy jak i adenowirusy to podgrupy patogenów, które są jednymi z najczęściej występujących czynników etiologicznych odpowiedzialnych za wywoływanie ostrych zakażeń układu pokarmowego u niemowląt i dzieci. Schorzenie to jest także nazywane nieżytem żołądkowo-jelitowym, lub też grypą żołądkową/jelitową.
Rotawirusy to rodzaj wirusów zawierających materiał genetyczny w postaci podwójnej nici RNA. Wyróżnia się 7 głównych podtypów tego wirusa, oznaczanych kolejno literami od A do G, przy czym dla ludzi zakaźne są tylko rotawirusy A, B i C. Za zakażenia zazwyczaj (w ponad 90% przypadków) odpowiada rotawirus A. To właśnie ten patogen jest najczęstszą przyczyną ostrej biegunki infekcyjnej u dzieci. Objawy chorobowe wynikają z niszczącego wpływu rotawirusa na komórki nabłonkowe jelita cienkiego w przebiegu aktywnego zakażenia.
Adenowirusy posiadają inny materiał genetyczny, gdyż występuje on w postaci podwójnej nici DNA. Wśród nich także występuje podział na kilka poszczególnych podtypów, z których na chwilę obecną zostało opisane ponad 60 oddzielnych jednostek. W zależności od danego rodzaju mogą powodować one różnorakie choroby, takie jak np. zakażenia układu oddechowego, zapalenie spojówek, zapalenie pęcherza moczowego oraz zapalenia w obrębie przewodu pokarmowego.
Ze względu na mnogość możliwych schorzeń, jak i znaczne różnice objawów dokładne określenie czynnika etiologicznego jest niezwykle istotne w procesie planowania właściwego postępowania leczniczego.
Wykrywanie antygenów Rotawirusów i Adenowirusów – kiedy wykonać?
Badanie to polega na wykrywaniu specyficznych białek, które świadczą o obecności wirusa danego rodzaju w badanym materiale, którym jest próbka kału biegunkowego. Te związki organiczne są nazywane właśnie antygenami, a pozytywny wynik tego badania (czyli potwierdzający ich obecność) świadczy o aktywnym procesie zakaźnym trwającym w organizmie pacjenta.
Badanie to umożliwia szybszą diagnostykę w przebiegu ostrej biegunki, jako że od razu jest w stanie wykryć dwa główne czynniki etiologiczne, czyli rotawirusy i adenowirusy, co znacznie skraca czas konieczny do postawienia trafnej diagnozy.
Do zakażenia tymi patogenami dochodzi najczęściej poprzez drogę pokarmową, czyli przez spożycie pokarmu zawierającego cząsteczki wirusa. Dodatkowo niektóre wirusy te mogą także przenosić się drogą kropelkową, czyli przez mówienie, kaszel i kichanie lub też kontakt z zakażoną powierzchnią.
Najważniejszym elementem profilaktyki, czyli zapobieganiu zakażeniu jest właściwe dbanie o higienę oraz czystość otoczenia dziecka. Szczególną uwagę należy zwrócić na przedmioty, z którymi dziecko często ma kontakt, jak np. zabawki.
Wykrywanie antygenów Rotawirusów i Adenowirusów – kto powinien wykonać?
Obraz zapalenia układu pokarmowego wywoływanego zarówno przez rotawirusy jak i adenowirusy jest dość podobny. Choroba ta dotyka przede wszystkim małych dzieci, szczególnie tych przebywających w dużych skupiskach, takich jak np. żłobki czy też przedszkola oraz występuje najczęściej w sezonie jesienno-zimowym.
U dorosłych rzadko pojawia się nieżyt żołądkowo-jelitowy wywoływany przez te patogeny- wynika to prawdopodobnie z nabycia przez nich odporności na te czynniki chorobotwórcze we wcześniejszych latach życia.
Do objawów chorobowych, za które mogą być odpowiedzialne rotawirusy i adenowirusy zalicza się:
- wodnista biegunka
- śluz w stolcu
- wymioty
- bóle brzucha
- gorączka
Dodatkowo mogą uwidocznić się objawy z innych układów, jak chociażby symptomy infekcji górnych dróg oddechowych, co może stanowić pewną trudność w procesie diagnostycznym. Zapalenie jelit zazwyczaj ma ostry przebieg, jednak ustępuje samoczynnie w przeciągu około tygodnia.
Największym zagrożeniem, szczególnie dla pacjentów pediatrycznych jest pojawiające się w jego przebiegu silne odwodnienie, które może skutkować koniecznością leczenia szpitalnego ze względu na trudności w uzupełnianiu płynów w warunkach domowych. Z każdą przebytą infekcją organizm nabiera coraz większej odporności, w związku z czym najcięższy przebieg zazwyczaj posiada pierwszy epizod zakażenia- każdy kolejny będzie przebiegał łagodniej.
Wykrywanie antygenów Rotawirusów i Adenowirusów wyniki
Wynik pozytywny świadczy o wykryciu cząsteczek wirusowych w badanym materiale oraz umożliwia także dokładne sprecyzowanie gatunku wirusa. Świadczy on o obecności tego patogenu w organizmie pacjenta, jednak aby postawić dokładne rozpoznanie choroby niezbędne jest zestawienie otrzymanych wyników z prezentowanym przez pacjenta obrazem klinicznym oraz historią choroby- stąd też zawsze należy konsultować otrzymane wyniki z lekarzem.
