Witamina B6 to grupa rozpuszczalnych w wodzie związków należących do pochodnych pirydyny. Obejmuje między innymi pirydoksal, pirydoksynę i pirydoksaminę oraz ich formy fosforylowane.
Jedną z najważniejszych biologicznie aktywnych form witaminy B6 jest fosforan 5-pirydoksalu (PLP, P-5-P). Pełni on funkcję koenzymu, czyli związku niezbędnego do prawidłowego przebiegu wielu reakcji enzymatycznych zachodzących w organizmie.
Rola w organizmie
Witamina B6 uczestniczy w licznych procesach metabolicznych i wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego, odpornościowego oraz krwiotwórczego.
Do najważniejszych funkcji witaminy B6 należą:
- udział w przemianach aminokwasów i białek,
- udział w metabolizmie glikogenu, węglowodanów i lipidów,
- wspieranie syntezy neuroprzekaźników,
- udział w wytwarzaniu hemu i prawidłowych krwinek czerwonych,
- wspieranie odpowiedzi immunologicznej,
- udział w przemianach homocysteiny i tryptofanu.
Kiedy warto wykonać badanie witaminy B6?
Oznaczenie witaminy B6 może być wskazane, gdy objawy lub wywiad medyczny sugerują niedobór albo nadmierną podaż tej witaminy. Badanie może być także pomocne w diagnostyce neuropatii obwodowej, ponieważ zarówno niedobór, jak i nadmiar witaminy B6 mogą powodować zaburzenia czucia. Badanie warto rozważyć w przypadku:
- drętwienia, mrowienia lub pieczenia dłoni i stóp,
- zaburzeń czucia, równowagi lub koordynacji ruchowej,
- długotrwałej suplementacji witaminą B6, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu kilku preparatów,
- podejrzeniu niedokrwistości związanej z niedoborem witaminy B6, szczególnie mikrocytarnej lub syderoblastycznej,
- nawracającego pękania kącików ust, zapalenia języka lub zmian skórnych,
- chorób przebiegających z zaburzeniami wchłaniania, takich jak celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejące zapalenie jelita grubego,
- przewlekłej choroby nerek lub dializoterapii,
- zaburzeń związanych z używaniem alkoholu,
- stosowania leków mogących prowadzić do niedoboru lub zaburzać metabolizm witaminy B6, m.in. izoniazydu, cykloseryny, hydralazyny, penicylaminy lub niektórych leków przeciwpadaczkowych.