Wirus różyczki – badanie przeciwciał IgM
Material: Krew Kod ICD-9: V23 Symbol: RUB-M

Wirus różyczki – badanie przeciwciał IgM

Material: Krew Kod ICD-9: V23 Symbol: RUB-M
Oznaczenie swoistych przeciwciał klasy IgM przeciwko wirusowi różyczki odgrywa kluczową rolę w ocenie, czy zakażenie ma charakter świeży lub aktywny. Wczesne wykrycie aktywnej infekcji pozwala na podjęcie dalszej, bardziej szczegółowej diagnostyki (w tym kontrolnych badań serologicznych i oceny płodu), ponieważ to moment zakażenia – zwłaszcza w pierwszych tygodniach ciąży – w największym stopniu determinuje zakres możliwych uszkodzeń rozwojowych.

Od 20 lat badamy Twoją krew.

4.7 / 5

200 000+ zadowolonych Pacjentów
Badanie w pigułce

Krótki opis badania

Badanie przeciwciał IgM swoistych dla wirusa różyczki jest jednym z podstawowych badań serologicznych stosowanych w diagnostyce świeżego lub aktywnego zakażenia. Jego szczególne znaczenie kliniczne wynika z faktu, że różyczka nabyta w pierwszym trymestrze ciąży niesie ryzyko poważnych wad wrodzonych u płodu.

Czas oczekiwania na wynik

Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 3 dni. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.

Jak odebrać wynik?

  1. Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
  2. Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
  3. W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Przygotowanie do badania

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania:

  • nie musisz być na czczo,
  • badanie możesz wykonać o dowolnej porze dnia.

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach diety.

Czym jest wirus różyczki?

Wirus różyczki to otoczkowy wirus RNA. Jedynym jego rezerwuarem jest człowiek, a zakażenie szerzy się przede wszystkim przez kontakt z wydzielinami dróg oddechowych.

  • U dzieci i dorosłych zakażenie wirusem różyczki zazwyczaj przebiega łagodnie, z krótkotrwałym pogorszeniem samopoczucia i wysypką.
  • Pierwotne zakażenie w ciąży, szczególnie w pierwszym trymestrze, może doprowadzić do zespołu różyczki wrodzonej (CRS) z poważnymi wadami rozwojowymi płodu.

Po wprowadzeniu obowiązkowych szczepień skojarzonych MMR przeciw odrze, śwince i różyczce, zachorowania na różyczkę w Europie i w Polsce stały się niezwykle rzadkie.

Kto powinien wykonać badanie przeciwciał IgM przeciwko wirusowi różyczki?

Oznaczenie przeciwciał IgM przeciwko wirusowi różyczki jest jednym z kluczowych narzędzi do wykrywania świeżego zakażenia, dlatego zaleca się je szczególnie w sytuacjach, gdy istnieje realne ryzyko narażenia na infekcję lub jej powikłania u płodu.

Badanie przeciwciał IgM we krwi powinny w szczególności wykonać:

  • kobiety planujące ciążę – w celu oceny odporności (razem z IgG);
  • kobiety w I trymestrze ciąży z objawami – szczególnie jeśli wystąpiła wysypka, gorączka lub powiększenie węzłów chłonnych;
  • osoby po ekspozycji na różyczkę – w celu potwierdzenia lub wykluczenia zakażenia;
  • osoby z wysypką o niejasnej etiologii (przyczynie) – różnicowanie różyczki z innymi chorobami;
  • noworodki z podejrzeniem różyczki wrodzonej.

W diagnostyce świeżej infekcji szczególnie ważne jest tzw. okno serologiczne – okres między momentem zakażenia patogenem a chwilą, gdy badanie jest w stanie wykryć specyficzne przeciwciała.

W tym czasie wirus jest już obecny w organizmie i może się namnażać, ale stężenie przeciwciał pozostaje poniżej progu wykrywalności testu – wynik badania jest fałszywie ujemny.

Przeciwciała IgM mogą być niewykrywalne także po wystąpieniu objawów – wynik ujemny przy obrazie klinicznym typowym dla różyczki jest wskazaniem do powtórzenia badania po upływie czasu zalecanego przez lekarza.

Na czym polega badanie?

Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego pacjenta. Materiał jest następnie przekazywany do laboratorium diagnostycznego.

W diagnostyce serologicznej różyczki laboratorium najczęściej podaje wynik w formie jakościowej, czyli opisowej, wskazującej jedynie, czy przeciwciała zostały wykryte, czy nie.

Wynik jest wyrażany jako:

  • obecność przeciwciał (wynik dodatni),
  • niejednoznaczna obecność przeciwciał (wynik wątpliwy),
  • brak przeciwciał (wynik ujemny).

Wynik zawsze powinien być omówiony z lekarzem:

  • wynik dodatni nie zawsze oznacza aktywną chorobę,
  • wynik ujemny pobrany zbyt wcześnie nie wyklucza zakażenia.

Na rozpoznanie świeżego zakażenia składa się ocena objawów, wyników IgM i IgG, a w razie potrzeby dodatkowo mogą zostać wykonane badania molekularne, awidności IgG lub oznaczenia wykonywane w kolejnych próbkach krwi.

Potwierdzenie świeżego zakażenia opiera się na pobraniu dwóch próbek w zaleconym przez lekarza odstępie czasowym.

Fałszywie dodatnie wyniki IgM mogą wystąpić w przypadku:

  • ostrego zakażenia EBV (mononukleoza),
  • zakażenia cytomegalowirusem (CMV),
  • zakażenia parwowirusem B19,
  • obecności czynnika reumatoidalnego (RF, RZS).

Przy wątpliwym wyniku przeciwciał klasy IgM zaleca się dodatkowe oznaczenie awidności IgG. Wysoka awidność wskazuje na zakażenie przebyte dawno i pozwala wykluczyć świeże zakażenie pierwotne.

Jak interpretować wyniki oznaczenia przeciwciał przeciw wirusowi różyczki?

IgM IgG

Interpretacja

Brak odporności – osoba podatna na zakażenie, brak aktywnej infekcji.
+ Odporność poszczepienna lub po przebyciu choroby, brak aktywnej infekcji.
+ Wczesna, świeża infekcja (IgG nie zdążyły się wytworzyć) niedawne szczepienie lub utrzymujące się przeciwciała po przebytej infekcji.
+ + Aktywne zakażenie (pierwotne lub reinfekcja) lub niedawne szczepienie.

Jak dochodzi do zakażenia wirusem różyczki (Rubella virus)?

Transmisja wirusa jest ściśle związana z codziennymi kontaktami międzyludzkimi. Rubella virus szerzy się przede wszystkim drogą kropelkową, czyli poprzez wdychanie drobnych kropelek wydzieliny z dróg oddechowych osoby zakażonej, uwalnianych przy mówieniu, kaszlu czy kichaniu.

Ryzyko zespołu różyczki wrodzonej jest największe przy zakażeniu w pierwszym trymestrze, później stopniowo maleje, ale nie znika całkowicie aż do końca ciąży.

Objawy różyczki

Różyczka jest chorobą zakaźną, która u wielu osób przebiega bezobjawowo lub łagodnie.

Mimo łagodnego przebiegu u większości pacjentów, zakażenie w ciąży wymaga szczególnej uwagi ze względu na możliwe powikłania u płodu. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne zaleca także oznaczenie przeciwciał klasy IgG specyficznych dla wirusa różyczki.

W przebiegu różyczki często pojawia się drobnoplamista lub plamistogrudkowa wysypka o różowym zabarwieniu, zwykle zaczynająca się na twarzy i tułowiu, a następnie obejmująca kończyny.

Charakterystyczne jest powiększenie węzłów chłonnych, zwłaszcza potylicznych, karkowych i zausznych, którym towarzyszą łagodne objawy ogólne, takie jak:

  • stan podgorączkowy,
  • złe samopoczucie,
  • bóle głowy.

U dorosłych, szczególnie u kobiet, mogą występować bóle i obrzęki stawów, które bywają traktowane jako typowy element obrazu choroby.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy wynik badania IgM może być dodatni po szczepieniu MMR?

Tak. Szczepionka MMR zawiera żywe, laboratoryjnie osłabione wirusy odry, świnki i różyczki. Po podaniu szczepionki układ immunologiczny reaguje tak samo jak na naturalne zakażenie – produkuje najpierw przeciwciała klasy IgM, a następnie IgG. Jest to prawidłowa odpowiedź immunologiczna.

Z tego względu przy interpretacji wyniku oznaczenia przeciwciał IgM przeciwko różyczce warto brać pod uwagę czas od ostatniego szczepienia MMR – obecność przeciwciał może być efektem niedawnej odpowiedzi poszczepiennej, a nie świeżego zakażenia dzikim szczepem wirusa.

Jakie wady wrodzone może powodować różyczka u płodu?

Zakażenie wirusem różyczki w okresie ciąży może w kilka tygodni diametralnie zmienić los rozwijającego się dziecka, prowadząc do trwałych i wielonarządowych uszkodzeń określanych jako zespół różyczki wrodzonej.

W praktyce klinicznej wyróżnia się tzw. triadę Gregga, która obejmuje powikłania:

  • wady serca (przetrwały przewód tętniczy, zwężenie tętnicy płucnej),
  • zaćma wrodzona,
  • głuchota.

Zespół różyczki wrodzonej to poważne zagrożenie dla układu nerwowego dziecka:

  • małogłowie (nienaturalnie mały obwód głowy i mózgu),
  • opóźnienie rozwoju psychoruchowego i intelektualnego,
  • zapalenie mózgu.

Mogą wystąpić również powikłania ogólne takie jak:

  • małopłytkowość,
  • powiększenie wątroby i śledziony,
  • niska masa urodzeniowa,
  • zmiany skórne (purpurowe wybroczyny).

Ile dni utrzymuje się wysypka w różyczce?

Wysypka różyczkowa utrzymuje się zazwyczaj 2–3 dni. Zaczyna się na twarzy, następnie rozprzestrzenia na tułów i kończyny. W zdecydowanej większości przypadków ustępuje bez śladów.

Czy zakażenie u kobiet w ciąży może prowadzić do poronienia?

Tak. Ryzyko poronienia lub obumarcia płodu jest najwyższe przy zakażeniu w I trymestrze. Im wcześniej w ciąży dojdzie do zakażenia wirusem różyczki, tym większe ryzyko zarówno poronienia, jak i ciężkich wad płodu (CRS).

Bibliografia:

  1. Szenborn L., 2018, Blaski i cienie diagnostyki serologicznej chorób zakaźnych. Cz. 2: różyczka, „Medycyna Praktyczna – Szczepienia”.
  2. Singh, Rubella in Pregnancy, „Journal of Fetal Medicine” 2020, vol. 7, s. 37-41
  3. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne, Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego w zakresie opieki przedporodowej w ciąży o prawidłowym przebiegu, https://www.femmed.com.pl/wp-content/uploads/2013/02/rekomendacjaopiekaprzedporodowa.pdf
Sprawdź
Kup online
Sprawdź

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Zamów rozmowę

Sprawdzanie godzin pracy...

Sprawdź