P-ciała p. HBs

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania. Krew można pobrać o dowolnej porze dnia, a pozostawanie na czczo zwykle nie jest konieczne (chyba, że równocześnie będą wykonywane oznaczenia, które tego wymagają). Przed pobraniem krwi warto:

• odpocząć przez około 15 minut,
• wypić szklankę wody, co może ułatwić pobranie krwi,
• poinformować personel medyczny o przebytych szczepieniach przeciw WZW typu B, wcześniejszym zakażeniu HBV oraz stosowanych lekach wpływających na odporność,
• zgłosić niedawne podanie immunoglobuliny przeciw WZW typu B (HBIG), ponieważ może ona przejściowo wpływać na wynik badania.

W przypadku anty-HBs nie stosuje się klasycznego zakresu referencyjnego. Najważniejszy jest tzw. próg seroprotekcji. Za wynik potwierdzający odpowiedź ochronną po pełnym szczepieniu uznaje się najczęściej stężenie ≥ 10 mIU/ml (tzw. wynik reaktywny).

Wynik warto omówić z lekarzem, który uwzględni także historię szczepień, ewentualne przebyte zakażenie oraz wyniki innych markerów wirusowego zapalenia wątroby typu B.

Cena p-ciała p. HBs waha się od od 55,00 do 85,00 zł, w zależności od punktu pobrań.

Przeciwciała anty-HBs to białka wytwarzane przez układ odpornościowy w odpowiedzi na kontakt z antygenem powierzchniowym wirusa HBV. Pojawiają się w odpowiedzi na szczepienie lub po przebyciu zakażenia HBV.

Po szczepieniu organizm wytwarza wyłącznie przeciwciała anty-HBs. U osób, które przeszły naturalne zakażenie HBV, zwykle wykrywa się zarówno anty-HBs, jak i przeciwciała anty-HBc, co pomaga odróżnić odporność poszczepienną od pochorobowej (po oznaczeniu innych markerów wirusa).

Rola przeciwciał p. HBs w organizmie

Do zakażenia wirusem HBV może dojść poprzez kontakt z zakażoną krwią lub innymi płynami ustrojowymi, między innymi podczas kontaktów seksualnych. Anty-HBs są przeciwciałami neutralizującymi. Wiążą antygen powierzchniowy wirusa i utrudniają HBV wnikanie do komórek wątroby. Ich obecność po zakończonym cyklu szczepień świadczy o wytworzeniu odpowiedzi immunologicznej przeciw HBV.

Stężenie przeciwciał może z czasem stopniowo się obniżać. Nie zawsze oznacza to utratę odporności. U większości zdrowych osób pamięć immunologiczna utrzymuje się przez wiele lat i pozwala organizmowi szybko wytworzyć przeciwciała w razie kontaktu z wirusem.

Badanie polega na pobraniu niewielkiej próbki krwi żylnej, najczęściej ze zgięcia łokciowego. Następnie w laboratorium oznacza się stężenie przeciwciał anty-HBs metodami immunochemicznymi.

Niskie lub niewykrywalne stężenie przeciwciał anty-HBs może mieć różne znaczenie w zależności od historii szczepień i czasu, jaki upłynął od szczepienia. Może wynikać z:

• braku szczepienia i braku kontaktu z wirusem,
• nieukończenia pełnego schematu szczepień,
• wykonania badania zbyt wcześnie po szczepieniu,
• braku wystarczającej odpowiedzi organizmu na szczepienie,
• naturalnego spadku stężenia przeciwciał po wielu latach od szczepienia,
• obniżonej odporności związanej z wiekiem, chorobami przewlekłymi lub leczeniem immunosupresyjnym,
• przewlekłej choroby nerek lub dializoterapii,

O dalszych badaniach i sposobie postępowania decyduje lekarz, który interpretuje wyniki w kontekście objawów, przebytych chorób oraz indywidualnych czynników ryzyka pacjenta.

Wysokie stężenie anty-HBs najczęściej jest wynikiem:

• skutecznego szczepienia przeciw WZW typu B,
• przebytego i wyeliminowanego zakażenia HBV,
• niedawnego podania immunoglobuliny przeciw WZW typu B (HBIG) – przeciwciała pochodzące z immunoglobuliny mogą być wykrywane przez kilka miesięcy.

Warto również pamiętać, że wysokie stężenie nie oznacza większego stopnia ochrony ani nie wskazuje na aktywne zakażenie HBV.

Zakażenie wirusem HBV często przebiega bezobjawowo, szczególnie u małych dzieci oraz u osób z przewlekłym zakażeniem. Jeśli pojawiają się objawy ostrego WZW typu B, zwykle rozwijają się po kilku tygodniach lub miesiącach od zakażenia i mogą obejmować:

• zmęczenie,
• osłabienie,
• gorączkę,
• utratę apetytu,
• nudności, wymioty,
• ból brzucha (zwłaszcza w prawym podżebrzu),
• bóle mięśni i stawów,
• ciemne zabarwienie moczu,
• jasny stolec,
• świąd skóry,
• żółtaczkę, czyli zażółcenie skóry i białkówek oczu.

Przewlekłe zakażenie HBV może przez wiele lat nie powodować żadnych dolegliwości. W miarę postępu choroby mogą jednak pojawić się objawy świadczące o uszkodzeniu wątroby, takie jak przewlekłe zmęczenie, nawracająca żółtaczka, wodobrzusze, zaburzenia krzepnięcia krwi czy zaburzenia świadomości związane z niewydolnością wątroby.

Warto pamiętać, że brak objawów nie wyklucza zakażenia wirusem HBV. Z tego powodu rozpoznanie opiera się na badaniach laboratoryjnych, a nie wyłącznie na występujących dolegliwościach.