Holotranskobalamina (aktywna witamina B12)
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Co to jest Badanie Holotranskobalamina (aktywna witamina B12)?
Badanie holotranskobalaminy mierzy stężenie biologicznie aktywnej frakcji witaminy B12, która jest jedyną formą tej witaminy dostępną dla komórek organizmu. Standardowe badanie witaminy B12 mierzy jej całkowitą ilość we krwi, w tym frakcje nieaktywne.
Holotranskobalamina idzie o krok dalej i sprawdza wyłącznie tę część B12, którą organizm może rzeczywiście wykorzystać. Jest to szczególnie cenne, gdy wynik badania B12 nie jest jednoznacznie prawidłowy ani nieprawidłowy.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Jak się przygotować do badania?
- Do badania należy przyjść na czczo, czyli nie jeść i nie pić niczego poza wodą przez 8 do 12 godzin.
- Na 72 godziny przed pobraniem należy odstawić wszystkie suplementy diety zawierające witaminę B12.
- Przed odstawieniem leków lub suplementów warto skonsultować się z lekarzem.
Jaka jest cena holotranskobalamina (aktywna witamina B12)?
Cena holotranskobalamina (aktywna witamina B12) waha się od 360,00 zł do 378,00 zł, w zależności od punktu pobrań.
Czym jest holotranskobalamina?
Witamina B12 krąży we krwi w dwóch formach. Większość, bo aż 80%, związana jest z białkiem haptokoryną i nie może być pobierana przez komórki. Tylko pozostałe 20% związane z białkiem transkobalaminą II tworzy właśnie holotranskobalaminę i jest jedyną formą dostępną dla tkanek organizmu.
Oznaczenie holotranskobalaminy jest uważane za czulszy i bardziej swoisty marker niedoboru witaminy B12 niż standardowe oznaczenie całkowitej B12, ponieważ jej poziom spada jako jeden z pierwszych, jeszcze zanim wyczerpią się ogólne zapasy witaminy w organizmie.
Rola witaminy B12 w organizmie
Witamina B12 jest niezbędna do produkcji czerwonych krwinek w szpiku kostnym, prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, syntezy DNA oraz metabolizmu homocysteiny.
Jej niedobór prowadzi do niedokrwistości megaloblastycznej, czyli stanu, w którym czerwone krwinki są zbyt duże i nieprawidłowo zbudowane, a w dłuższej perspektywie do uszkodzenia włókien nerwowych, czego objawem są drętwienie i mrowienie kończyn oraz problemy z pamięcią i koncentracją.
Organizm ludzki czerpie witaminę B12 wyłącznie z produktów pochodzenia zwierzęcego, takich jak mięso, ryby, jaja i nabiał. Zapasy zgromadzone w wątrobie wystarczają na 2 do 5 lat, dlatego niedobór rozwija się powoli i przez długi czas przebiega bezobjawowo.
Kiedy należy wykonać badanie?
Oznaczenie holotranskobalaminy jest szczególnie zalecane:
- osobom stosującym dietę wegetariańską lub wegańską,
- osobom starszym powyżej 60. roku życia ze względu na gorsze wchłanianie B12,
- pacjentom z chorobami żołądka i jelit, takimi jak choroba Leśniowskiego-Crohna, atroficzne zapalenie żołądka lub stan po resekcji żołądka,
- osobom długotrwale przyjmującym metforminę lub inhibitory pompy protonowej,
- a także przy niejednoznacznych wynikach standardowego badania witaminy B12.
Jak przebiega badanie?
Badanie wykonuje się w Punkcie Pobrań, gdzie personel pobiera próbkę krwi żylnej ze zgięcia łokciowego, tak jak przy standardowym badaniu krwi. Pobranie jest krótkie i trwa kilka minut.
Normy
Wartości referencyjne mogą się nieznacznie różnić między laboratoriami ze względu na zastosowane metody analityczne. Interpretację wyników zawsze pozostaw lekarzowi.
Niska holotranskobalamina (niedobór)
Obniżony poziom holotranskobalaminy wskazuje na wyczerpywanie się zapasów aktywnej witaminy B12 dostępnej dla komórek. Do najczęstszych przyczyn niedoboru należą:
- stosowanie diety wegańskiej i wegetariańskiej,
- zaburzenia wchłaniania w przewodzie pokarmowym,
- niedokrwistość złośliwa (choroba Addisona-Biermera), w której brakuje czynnika wewnętrznego Castle’a niezbędnego do wchłaniania B12,
- długotrwałe stosowanie metforminy lub inhibitorów pompy protonowej,
- a także podeszły wiek ze względu na fizjologiczne zmniejszenie wydzielania kwasu żołądkowego.
Objawy niedoboru
Najczęstsze objawy niedoboru witaminy B12 to:
- przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
- bladość skóry,
- drętwienie i mrowienie kończyn,
- zaburzenia równowagi i chodu,
- problemy z pamięcią i koncentracją,
- obniżony nastrój,
- a w badaniach krwi powiększone czerwone krwinki (makrocytoza) i niedokrwistość megaloblastyczna.
Przyczyny podwyższonej holotranskobalaminy
Podwyższony poziom holotranskobalaminy może pojawić się:
- po suplementacji witaminy B12,
- w chorobach wątroby i nerek,
- a także w niektórych chorobach nowotworowych.
Sam podwyższony wynik bez kontekstu klinicznego zazwyczaj nie wymaga leczenia.
Objawy wysokiego poziomu
Nadmiar witaminy B12 z pożywienia lub suplementów rzadko wywołuje objawy toksyczne, ponieważ nadwyżka jest wydalana przez nerki.
Utrzymujący się bardzo wysoki poziom bez suplementacji może być wskazówką do poszerzenia diagnostyki w kierunku chorób wątroby lub nowotworów układu krwiotwórczego.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czym różni się holotranskobalamina od standardowego badania witaminy B12?
Standardowe badanie witaminy B12 mierzy całkowite stężenie tej witaminy we krwi, w tym frakcje biologicznie nieaktywne, które stanowią aż 80% całości. Holotranskobalamina mierzy wyłącznie aktywną frakcję, rzeczywiście dostępną dla komórek. Dzięki temu jest czulszym markerem wczesnego niedoboru i wykrywa go wcześniej, zanim całkowity poziom B12 wyraźnie spadnie.
Czy holotranskobalamina jest przydatna w diagnostyce zaburzeń neurologicznych?
Tak. Niedobór witaminy B12 może powodować polineuropatię, zaburzenia chodu i problemy z pamięcią. Holotranskobalamina wykrywa ten niedobór wcześniej niż standardowe badanie B12, co czyni ją cennym narzędziem przy niewyjaśnionych objawach neurologicznych. Warto wykonać ją łącznie z kwasem metylomalonowym.
Jak długo można przyjmować witaminę B12 bez kontroli poziomu we krwi?
Witamina B12 jest rozpuszczalna w wodzie i jej nadmiar jest wydalany przez nerki, dlatego suplementacja jest generalnie bezpieczna.
Niemniej jednak regularna kontrola pozwala ocenić, czy suplementacja rzeczywiście wyrównuje niedobory i czy dawka jest odpowiednia. Lekarz powinien ustalić optymalną częstotliwość kontrolnych badań indywidualnie dla każdego pacjenta.
Bibliografia:
- Nexo E., Hoffmann-Lücke E., Holotranscobalamin, a marker of vitamin B-12 status: analytical aspects and clinical utility, American Journal of Clinical Nutrition, 2011.
- Sobczyńska-Malefora A. et al., Vitamin B12 status in health and disease: a critical review, Diagnosis, 2021.
- Medycyna Praktyczna, Niedobór witaminy B12, mp.pl.
