Badanie HLA-B27
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Co to jest Badanie HLA-B27?
Badanie HLA-B27 pozwala ustalić, czy u pacjenta występuje allel HLA-B*27 kodujący antygen HLA-B27. Jest to oznaczenie pomocnicze, wykorzystywane przede wszystkim przy podejrzeniu spondyloartropatii, zwłaszcza osiowej spondyloartropatii i zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK). Wynik dodatni zwiększa prawdopodobieństwo choroby u osoby z odpowiednimi objawami, ale sam nie pozwala postawić rozpoznania.
Czas oczekiwania na wynik
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 10 dni. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie do badania
Badanie nie wymaga szczególnego przygotowania.
Jaka jest cena badania HLA-B27?
Cena badania HLA-B27 waha się od 205,00 zł do 285,00 zł, w zależności od punktu pobrań.
Czym jest antygen HLA-B27?
HLA-B27 jest antygenem należącym do układu ludzkich antygenów leukocytarnych HLA klasy I, czyli głównego układu zgodności tkankowej. Białka HLA uczestniczą w prezentowaniu fragmentów białek limfocytom T i pomagają układowi odpornościowemu odróżniać własne komórki od potencjalnie obcych lub zmienionych.
HLA-B27 jest dziedzicznym markerem predyspozycji, którego związek jest najsilniejszy z osiową spondyloartropatią, w tym ZZSK. Allel może zostać odziedziczony po jednym z rodziców, ale dziedziczy się predyspozycję, a nie pewność wystąpienia choroby. Większość osób posiadających HLA-B27 nie zachoruje na ZZSK.
Kiedy warto wykonać badanie HLA-B27?
Badanie HLA-B27 jest najbardziej przydatne wtedy, gdy objawy, badanie lekarskie lub wyniki badań obrazowych sugerują spondyloartropatię, czyli grupę chorób zapalnych stawów i kręgosłupa. Lekarz może zalecić wykonanie badania HLA-B27 w przypadku:
- przewlekłego bólu dolnej części pleców trwającego ponad 3 miesiące, który rozpoczął się przed 45. rokiem życia i ma cechy sugerujące zapalny charakter bólu, takie jak nasilanie się w spoczynku lub w nocy i poprawa po aktywności fizycznej;
- bólu pośladków, porannej sztywności kręgosłupa lub wyraźnej poprawy po zastosowaniu niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ);
- nawracających stanów zapalnych stawów;
- zapalenia przyczepów ścięgnistych, szczególnie w okolicy pięty;
- występowania tzw. palca kiełbaskowatego, czyli obrzęku obejmującego cały palec dłoni lub stopy;
- ostrego zapalenia błony naczyniowej oka;
- podejrzenia reaktywnego zapalenia stawów, łuszczycowego zapalenia stawów lub spondyloartropatii związanej z nieswoistym chorobom zapalnym jelit;
- występowania spondyloartropatii u krewnego pierwszego stopnia.
Wykrycie antygenu może być przydatne w diagnostyce wczesnej fazy choroby, kiedy zmiany mogą nie być jeszcze widoczne w badaniach obrazowych.
Jak przebiega badanie krwi?
Pracownik medyczny pobiera próbkę krwi żylnej, zwykle z żyły znajdującej się w zgięciu łokciowym. Następnie pobrany materiał jest przekazywany do laboratorium, gdzie wykonywana jest analiza diagnostyczna.
Normy i interpretacja wyniku
Badanie ma zwykle charakter jakościowy, dlatego wyniku nie interpretuje się przy użyciu zakresu liczbowego. Laboratorium podaje najczęściej: HLA-B27 dodatni/obecny albo HLA-B27 ujemny/nieobecny – zawsze należy uwzględnić metodę i komentarz na konkretnym sprawozdaniu
| Wynik | Co oznacza |
| Dodatni | Wykryto allel HLA-B*27. U osoby z typowymi objawami zwiększa to prawdopodobieństwo spondyloartropatii i może wspierać dalszą diagnostykę. |
| Ujemny | Nie wykryto allelu HLA-B*27 metodą zastosowaną przez laboratorium. Zmniejsza to prawdopodobieństwo części spondyloartropatii w odpowiednim kontekście klinicznym. |
Warto pamiętać, że wynik badania HLA-B27 jest tylko jednym z elementów diagnostyki. Zarówno dodatni, jak i ujemny wynik nie pozwala samodzielnie potwierdzić ani wykluczyć choroby. Ostateczne rozpoznanie opiera się na całościowej ocenie objawów, badaniu fizykalnym oraz wynikach badań laboratoryjnych i obrazowych. W zależności od sytuacji klinicznej mogą być wykorzystywane: rezonans magnetyczny lub zdjęcia rentgenowskie stawów krzyżowo-biodrowych i kręgosłupa.
Objawy chorób związanych z obecnością allelu HLA-B*27
HLA-B27 samo w sobie nie wywołuje objawów. Dolegliwości pojawiają się wtedy, gdy rozwinie się związana z nim choroba, a ich rodzaj zależy od zajętych narządów.
Osiowa spondyloartropatia i zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK) mogą powodować przewlekły ból dolnej części pleców lub pośladków, poranną sztywność kręgosłupa oraz ból wybudzający ze snu w drugiej połowie nocy. Charakterystyczna jest poprawa dolegliwości po aktywności fizycznej i brak poprawy podczas odpoczynku. Wraz z postępem choroby może dochodzić do ograniczenia ruchomości kręgosłupa oraz zmniejszenia ruchomości klatki piersiowej.
Zapalenie stawów obwodowych może powodować ból, obrzęk i sztywność stawów, szczególnie kończyn dolnych. Często występuje również zapalenie przyczepów ścięgnistych (entezopatia), objawiające się m.in. bólem pięty w miejscu przyczepu ścięgna Achillesa lub rozcięgna podeszwowego. U części pacjentów pojawia się tzw. palec kiełbaskowaty, czyli obrzęk obejmujący cały palec dłoni lub stopy.
W reaktywnym zapaleniu stawów objawy stawowe mogą wystąpić po przebytej infekcji przewodu pokarmowego lub układu moczowo-płciowego. Oprócz bólu i obrzęku stawów możliwe są także zapalenie przyczepów ścięgnistych i więzadłowych, dolegliwości ze strony oczu, objawy ze strony układu moczowo-płciowego oraz zmiany skórne i śluzówkowe.
Ostre zapalenie błony naczyniowej oka powoduje ból oka, jego zaczerwienienie, światłowstręt oraz pogorszenie ostrości widzenia. Zmiany zwykle dotyczą jednego oka. Pojawienie się takich dolegliwości wymaga pilnej konsultacji okulistycznej, ponieważ nieleczone zapalenie może prowadzić do trwałego uszkodzenia wzroku.
U części osób ze spondyloartropatią występują również objawy pozastawowe. Mogą to być charakterystyczne zmiany łuszczycowe skóry i paznokci lub symptomy nieswoistych chorób zapalnych jelit, takie jak przewlekła biegunka, bóle brzucha czy obecność krwi w stolcu. Wykrycie allelu HLA-B*27 nie oznacza jednak, że u danej osoby występuje łuszczyca lub choroba zapalna jelit.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy obecność allelu HLA-B*27 oznacza ZZSK?
Nie. Dodatni wynik nie oznacza ZZSK. Rozpoznanie ustala się na podstawie całego obrazu klinicznego oraz wyników odpowiednich badań, w tym badań obrazowych stawów krzyżowo-biodrowych. Wykrycie allelu HLA-B*27 zwiększa prawdopodobieństwo choroby u osoby z charakterystycznymi objawami, jednak nie wystarcza do rozpoznania choroby. Dlatego wynik zawsze jest interpretowany łącznie z objawami, badaniami laboratoryjnymi i obrazowymi.
Czy ujemny wynik wyklucza chorobę?
Nie. Osiowa spondyloartropatia, w tym ZZSK, może występować u osób bez allelu HLA-B27, dlatego przy typowych objawach diagnostyki nie należy kończyć na pojedynczym wyniku ujemnym.
Czy badanie allelu HLA-B*27 może pomóc odróżnić ZZSK od reumatoidalnego zapalenia stawów?
Tak, ale jedynie pomocniczo. Obecność HLA-B27 może wspierać podejrzenie osiowej spondyloartropatii u osoby z charakterystycznymi objawami, ale nie jest samodzielnym testem pozwalające odróżnić ją od reumatologicznego zapalenia stawów (RZS). Rozpoznanie wymaga uwzględnienia objawów, badania lekarskiego oraz odpowiednich badań laboratoryjnych i obrazowych.
Bibliografia:
- Musiał, Znaczenie HLA-B27 w diagnostyce zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, „Przegląd Reumatologiczny” 2010, nr 3 (32), s. 6–7.
