Badanie CK (kinaza kreatynowa)

Material: Krew Kod ICD-9: M18 Symbol: CK

Badanie CK (kinaza kreatynowa)

Material: Krew Kod ICD-9: M18 Symbol: CK

Kinaza kreatynowa (CK), nazywana też fosfokinazą kreatynową, to enzym biorący udział w przemianach energetycznych zachodzących w komórkach.

Od 20 lat badamy Twoją krew.

4.7 / 5

200 000+ zadowolonych Pacjentów

Badanie w pigułce

Krótki opis badania

Oznaczenie aktywności CK służy przede wszystkim do oceny uszkodzenia mięśni szkieletowych– w mniejszym stopniu – mięśnia sercowego oraz monitorowania chorób mięśni i powikłań polekowych.

Czas oczekiwania na wynik

Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.

Jak odebrać wynik?

Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.

Przygotowanie do badania

Badanie zwykle wykonuje się na czczo.

Co najmniej 24–48 godzin przed badaniem należy unikać intensywnej aktywności fizycznej.

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach.

Czym jest kinaza kreatynowa?

Kinaza kreatynowa to enzym, który występuje w postaci trzech izoenzymów:

CK-MM (dominująca w mięśniach szkieletowych);
CK-MB (głównie mięsień sercowy);
CK-BB (mózg oraz inne tkanki).

Enzym ten odgrywa kluczową rolę w buforowaniu i szybkim odtwarzaniu zasobów energetycznych komórek o dużym zapotrzebowaniu na energię.

Rola aktywności kinazy kreatynowej w organizmie

Aktywność kinazy kreatynowej (CK) pozwala na szybkie magazynowanie i odtwarzanie energii w komórkach, zwłaszcza mięśniowych i nerwowych.

Wskazania do wykonania badania CK we krwi

Typowe wskazania do badania stężenia kinazy kreatynowej obejmują:

podejrzenie ostrego lub przewlekłego uszkodzenia mięśni szkieletowych (miopatie zapalne, dystrofie mięśniowe);
monitorowanie działań niepożądanych leków (zwłaszcza statyny) i diagnostyka polekowych miopatii i rabdomiolizy;
ocena pacjentów po intensywnym wysiłku, urazach mięśni, operacjach ortopedycznych lub długotrwałym unieruchomieniu;
wspomagająco w diagnostyce uszkodzenia mięśnia sercowego wraz z troponiną i innymi markerami (obecnie rola CK-MB jest mniejsza niż troponin wysokoczułych);
różnicowanie przewlekle podwyższonej CK u osób pozornie zdrowych, z podejrzeniem utajonych chorób mięśni.

Jak przebiega badanie?

Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego pacjenta. Następnie materiał transportowany jest do laboratorium medycznego, gdzie oznaczana jest aktywność kinazy kreatynowej.

Normy

Wynik podawany jest jako aktywność enzymu w U/l (IU/l) wraz z zakresem referencyjnym danego laboratorium.

Zakresy referencyjne CK zależą od metody oznaczenia, płci, wieku i masy mięśniowej.

Wynik zawsze skonsultuj z lekarzem.

Przyczyny niskiej aktywności kinazy kreatynowej

Niskie CK zwykle nie ma znaczenia klinicznego i najczęściej wiąże się z niewielką masą mięśniową (np. u osób starszych lub o drobnej budowie ciała) lub indywidualną zmiennością.

Rzadziej może towarzyszyć niedożywieniu albo zaawansowanemu zanikowi mięśni.

Objawy niskiej aktywności

Sama niska aktywność CK zwykle nie daje objawów i najczęściej jest przypadkowym znaleziskiem laboratoryjnym. Jeśli towarzyszą jej osłabienie mięśni, spadek wydolności fizycznej, utrata masy ciała, wynikają one z choroby podstawowej i wymagają szerszej diagnostyki.

Przyczyny podwyższonej aktywności CK

Najważniejsze przyczyny wysokiego poziomu obejmują:

uszkodzenie mięśni szkieletowych – urazy, operacje, zgniecenie, rabdomioliza (czyli rozpad mięśni np. w przebiegu ciężkiego wysiłku, hipertermii złośliwej, zatrucia, ciężkiej hiponatremii);
miopatie zapalne i dystrofie (np. dystrofia Duchenne’a, zapalenia mięśni);
niedoczynność tarczycy – miopatia endokrynna;
intensywny wysiłek fizyczny – może powodować krótkotrwały, kilkukrotny wzrost CK;
drgawki i napady padaczkowe – intensywna praca mięśni podczas napadu może prowadzić do uwalniania CK do krwi;
procedury medyczne i zabiegi w obrębie mięśni – np. częste zastrzyki domięśniowe czy większe zabiegi chirurgiczne;
niektóre leki – statyny, fibraty, niektóre antywirusowe, przeciwpsychotyczne i antybiotyki (np. daptomycyna);
choroby serca – ostre uszkodzenie mięśnia sercowego.

Należy pamiętać, że niewielkie zwiększenie aktywności CK nie zawsze równa się chorobie. Wynik powinien być interpretowany w kontekście objawów, wywiadu i innych badań laboratoryjnych.

Objawy wysokiej aktywności CK

W zależności od przyczyny wzrostu kinazy kreatynowej we krwi u pacjenta mogą pojawiać się:

bóle mięśni, tkliwość, sztywność, skurcze;
osłabienie siły mięśniowej, trudności w wykonywaniu codziennych czynności;
obrzęk mięśni i uogólnione złe samopoczucie w przypadku rabdomiolizy;
w rabdomiolizie – ciemne zabarwienie moczu (mioglobinuria), ból mięśni, gorączka, objawy niewydolności nerek – stan nagły wymagający pilnej interwencji.
w uszkodzeniu mięśnia sercowego – ból w klatce piersiowej, duszność, kołatania serca, objawy niewydolności krążenia.

Jeśli odczuwasz tego typu dolegliwości, wskazana jest konsultacja lekarska.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czy wysiłek fizyczny wpływa na aktywność CK?

Podczas intensywnego lub długotrwałego wysiłku dochodzi do mikrouszkodzeń włókien mięśniowych, zwiększonej przepuszczalności błony komórkowej i uwalniania enzymu do krwi, co skutkuje przejściowym wzrostem aktywności CK. U sportowców, osób z dużą masą mięśniową oraz po wysiłku wartości mogą fizjologicznie być wyższe, nawet kilkukrotnie.

Czy badanie kinazy kreatynowej wykryje choroby serca?

Samo oznaczenie CK nie jest wystarczające, żeby „wykrywać” choroby serca i nie służy dziś jako główny test w diagnostyce choroby wieńcowej czy zawału serca. Kinaza kreatynowa pochodzi w znacznym stopniu z mięśni szkieletowych, a tylko część z mięśnia sercowego (izoenzym CK‑MB), dlatego wzrost wartości CK jest niespecyficzny – wysokie stężenie częściej odzwierciedla uszkodzenie mięśni niż izolowaną patologię serca.

Wzrost aktywności CK w surowicy krwi może więc występować w chorobach serca (np. ostrym zawale), ale także w bardzo wielu innych stanach, dlatego badanie aktywności nie jest testem „przesiewowym” w kierunku chorób mięśnia sercowego i zawsze wymaga korelacji z objawami i innymi badaniami (np. troponiną serca).

Na czym polega rabdomioliza?

Typowe przyczyny rabdomiolizy to m.in. ciężki wysiłek (często w upale lub przy odwodnieniu), poważne urazy, narkotyki, alkohol, wrodzone miopatie i zaburzenia metabolizmu. W ich wyniku dochodzi do uszkodzenia błony komórkowej tkanki mięśniowej. Zaburzona zostaje równowaga jonowa, aktywują się enzymy degradujące struktury komórki i w efekcie mięsień ulega „autodestrukcji”, uwalniając mioglobinę, enzymy (CK, LDH), elektrolity i inne składniki rozpadu do układu krążenia.

Stan ten może prowadzić do uszkodzenia narządów – szczególnie kanalików nerkowych, gdzie mioglobina w sprzyjających warunkach (hipowolemia, kwasica) może indukować ostrą niewydolność nerek.

Bibliografia:

Jurjiu B. i in., Should Creatine Kinase be tested at baseline in athletes?, „Health, Sports & Rehabilitation Medicine” 2021, vol. 22, nr 4, s. 236-241.
Torres P.A., Helmstetter J.A., Kaye A.M., Kaye A.D., Rhabdomyolysis: pathogenesis, diagnosis, and treatment, „Ochsner Journal” 2015, vol. 15, nr 1, s. 58-69.

Dlaczego warto wykonać badanie w Synevo?

W Synevo gwarantujemy, że otrzymasz dokładny i niepodważalny wynik.
Badanie zrealizujesz we wszystkich naszych Punktach Pobrań. Znajdź swój.

Zdajemy sobie sprawę, że niektórzy pacjenci – jak dzieci, osoby starsze czy przewlekle chore – mogą wymagać szczególnej troski. Nasi pracownicy są odpowiednio przeszkoleni, by zapewnić każdemu poczucie bezpieczeństwa i spokoju.

Jeśli boisz się pobrania krwi albo masz szczególne potrzeby, daj nam znać już przy rejestracji – chętnie pomożemy.

Aby skrócić czas wizyty w Punkcie Pobrań, kup badanie online.

By odbierać wyniki online i mieć do nich dostęp z dowolnego miejsca o dowolnej porze, załóż konto w my.synevo.