Antygen CA 19-9 - marker nowotworowy

Do oznaczenia CA 19-9 nie jest potrzebne szczególne przygotowanie – badanie można wykonać niezależnie od tego, czy jesteś na czczo, czy po posiłku. 

Przed pobraniem krwi warto wypić szklankę niegazowanej wody, co ułatwia wkłucie i pobranie materiału.

Wartości referencyjne mogą się różnić w zależności od miejsca, w którym zostało wykonane badanie ze względu na różne metody oznaczenia. 

W większości laboratoriów prawidłowy poziom CA 19-9 wynosi poniżej około 37 U/ml.  

Należy jednak pamiętać, że: 

• nieprawidłowy wynik nie musi oznaczać choroby nowotworowej; 

• prawidłowy wynik nie wyklucza w 100% nowotworu – niektóre guzy w ogóle nie produkują tego antygenu lub produkują go w niewielkich ilościach.  

Dlatego zawsze skonsultuj się z lekarzem, by przy interpretacji wyników ocenić cały obraz kliniczny i inne badania.

Cena antygen CA 19-9 – marker nowotworowy waha się od od 57,00 do 88,00 zł, w zależności od punktu pobrań.

Markery nowotworowe są elementem diagnostyki onkologicznej. Wykorzystuje się je przede wszystkim do wspomagania diagnostyki, oceny skuteczności leczenia oraz monitorowania przebiegu choroby.  

Marker nowotworowy CA 19-9 to białkowy antygen związany z nowotworami przewodu pokarmowego, którego podwyższony poziom we krwi najczęściej towarzyszy rakowi trzustki. 

Jego niewielkie ilości mogą występować także u osób zdrowych, natomiast wyraźnie podwyższone stężenia najczęściej wiążą się z nowotworami trzustki i innych odcinków przewodu pokarmowego. 

Kto powinien wykonać badanie CA 19-9? 

Oznaczenie antygenu CA 19-9 jest zalecane, gdy istnieje podejrzenie choroby nowotworowej lub poważnych zaburzeń w obrębie trzustki i przewodu pokarmowego: 

• przy podejrzeniu raka trzustki na podstawie objawów odczuwanych przez pacjenta, 

• w diagnostyce i monitorowaniu innych nowotworów przewodu pokarmowego, 

• pomocniczo w różnicowaniu przewlekłych chorób zapalnych trzustki/dróg żółciowych od zmian nowotworowych. 

Podczas terapii kolejne oznaczenia CA 19-9 pozwalają sprawdzić, czy guz odpowiada na leczenie – spadek stężenia zwykle świadczy o regresji choroby, a narastające wartości mogą sugerować progresję lub nieskuteczność terapii.  

Marker ten jest także pomocny w wykrywaniu rozsiewu nowotworu: utrzymujący się lub ponownie rosnący poziom CA 19-9 po zakończonym leczeniu może wskazywać na nawroty choroby oraz przerzuty.

Należy pamiętać, że oznaczenie stężenia CA 19-9 nie nadaje się jako badanie przesiewowe u osób bez objawów i samodzielnie nie wyklucza ani nie potwierdza nowotworu.

Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego pacjenta. 

W niewielkich stężeniach może pojawiać się we krwi osób zdrowych i nie jest to powodem do niepokoju.

Stężenie CA 19-9 bywa podwyższone u większości (około 75–85%) pacjentów z zaawansowanym rakiem trzustki, ale wzrost tego markera obserwuje się także w łagodnych, nienowotworowych chorobach układu pokarmowego. 

Podwyższone wartości CA 19-9 obserwuje się w wielu przypadkach: 

• raka trzustki, 

• raka żołądka, 

• nowotworów wątroby, 

• raka dróg żółciowych, 

• raka jelita grubego i odbytnicy, 

• rzadziej w niektórych przypadkach raka jajnika. 

Wysokie CA 19-9 nie zawsze musi oznaczać obecność nowotworu. Możliwe jest także przekraczanie dopuszczalnej normy tego wskaźnika przy innych, mniej poważnych stanach chorobowych, takich jak m.in.: 

• zapalenie trzustki, 

• cholestaza,  

• niedrożność dróg żólciowych 

• marskość wątroby, 

• kamienie żółciowe (kamica pęcherzyka żółciowego). 

Wówczas poziom tego markera jest niższy niż przy nowotworach złośliwych.

W większości przypadków rak trzustki jest rozpoznawany dopiero w zaawansowanym stadium, kiedy możliwości skutecznego leczenia są poważnie ograniczone.  

Szacuje się, że u nawet około 80% chorych pierwsze wyraźne symptomy pojawiają się już przy rozsianej postaci choroby. 

Twoją uwagę powinny zwrócić przede wszystkim: 

• żółtaczka (zażółcenie skóry, twardówek oczu i widocznych błon śluzowych), 

• ciemny kolor moczu, 

• tłuszczowe stolce, 

• świąd skóry, 

• tępy ból brzucha lub uczucie dyskomfortu, 

• ból promieniujący do dolnej części pleców, 

• obrzęk i wczesne uczucie sytości podczas jedzenia, 

• wymioty, 

• brak apetytu, 

• utrata masy ciała, 

• wzdęcia. 

Dlatego jeśli odczuwasz takie dolegliwości, nie odkładaj konsultacji i zgłoś się do lekarza. Lekarz na podstawie wywiadu i badania fizykalnego dobierze dalszą diagnostykę.