Badanie ASO
Od 20 lat badamy Twoją krew.
4.7 / 5
Co to jest Badanie ASO?
Badanie ASO (odczyn antystreptolizynowy) ocenia obecność przeciwciał przeciw streptolizynie O. Pomaga wykazać, że organizm miał niedawno kontakt z paciorkowcem grupy A. Badanie jest wykorzystywane przede wszystkim w diagnostyce późnych powikłań poinfekcyjnych, takich jak gorączka reumatyczna czy poinfekcyjne kłębuszkowe zapalenie nerek.
Czas oczekiwania na wynik
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 1 dzień. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Jak odebrać wynik?
- Na koncie my.synevo.pl. Wszystkie wyniki w jednym miejscu i powiadomienie.
- Online przy użyciu jednorazowego kodu (ważny 60 dni).
- W Punkcie Pobrań, w którym robiłeś/aś badanie. Przyjdź z kodem i dokumentem tożsamości.
Przygotowanie do badania
Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania:
- Nie trzeba być na czczo, chyba że wykonywane są również inne badania, które tego wymagają.
- Krew można oddać o dowolnej porze dnia.
- Przed pobraniem warto odpocząć w pozycji siedzącej przez około 15 minut.
Najważniejsze jest poinformowanie lekarza o niedawno przebytej infekcji gardła, skóry, antybiotykoterapii oraz o objawach sugerujących powikłania poinfekcyjne.
Jaka jest cena badania ASO?
Cena badania ASO waha się od 32,00 zł do 64,00 zł, w zależności od punktu pobrań.
Co to jest ASO?
Antystreptolizyny, czyli ASO, to przeciwciała wytwarzane przez układ odpornościowy przeciwko streptolizynie O. Streptolizyna O jest jedną z toksyn produkowanych przez paciorkowce beta-hemolizujące z grupy A, czyli Streptococcus pyogenes.
Bakterie z grupy paciorkowców mogą wywoływać m.in.:
- anginę paciorkowcową, czyli ostre zapalenie gardła i migdałków,
- płonicę (szkarlatynę),
- zakażenia skóry np. liszajec, róża,
- ciężkie zakażenia inwazyjne m.in. paciorkowcowy zespół wstrząsu toksycznego.
Oprócz tego, po niektórych zakażeniach streptokokami mogą wystąpić powikłania takie jak reumatyczna choroba serca, gorączka reumatyczna czy kłębuszkowe zapalenie nerek.
Zakażenie przenosi się drogą kropelkową albo przez bezpośredni kontakt z wydzieliną z błon śluzowych nosogardła osoby chorej lub nosiciela.
Do transmisji może dojść również przez kontakt z zakażoną raną albo zmienioną chorobowo skórą.
Kiedy należy wykonać badanie ASO (odczyn antystreptolizynowy)?
Badanie stężenia przeciwciał ASO warto rozważyć przy podejrzeniu powikłań po paciorkowcach, szczególnie gdy po anginie lub innej infekcji pojawiają się bóle stawów, obrzęki, osłabienie, kołatanie serca lub zmiany w moczu. W praktyce jest najbardziej przydatne, gdy objawy występują z opóźnieniem i trzeba potwierdzić wcześniejszy kontakt z paciorkowcem.
Badanie odczynu antystreptolizynowego pomaga też w diagnostyce:
- gorączki reumatycznej,
- poinfekcyjnego kłębuszkowego zapalenia nerek.
Oznaczenie miana przeciwciał może pomóc lekarzowi ustalić, czy pacjent miał niedawno kontakt z paciorkowcem grupy A, a wpołączeniu z objawami i innymi wynikami może ułatwić rozpoznanie powikłań poinfekcyjnych.
W niektórych przypadkach lekarz może zlecić ponowne oznaczenie, aby sprawdzić czy miano przeciwciał rośnie.
Jak przebiega badanie krwi?
Badanie ASO polega na pobraniu próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego pacjenta. Materiał jest następnie przekazywany do laboratorium diagnostycznego.
Normy ASO i interpretacja wyników badania
Należy mieć na uwadze, że normy zależą od wieku i metody oznaczenia, dlatego laboratoria mogą podawać nieco inne zakresy referencyjne.
- W praktyce często przyjmuje się, że u dorosłych za prawidłowe uznaje się wartości ASO poniżej 200 IU/ml, jednak nie jest uniwersalną normą.
Pamiętaj, by po otrzymaniu wyniku badania skonsultować się z lekarzem, ponieważ tylko całościowa ocena stanu zdrowia pozwala na prawidłową interpretację wyników.
Przyczyny niskiego miana przeciwciał
Niskie miano ASO zwykle nie ma znaczenia klinicznego i nie wymaga dalszych działań.
Może oznaczać brak niedawnego kontaktu z paciorkowcem albo to, że infekcja była dawno temu i poziom przeciwciał już spadł. Nie wyklucza jednak całkowicie zakażenia paciorkowcem ani jego powikłań, ponieważ nie u każdego pacjenta obserwuje się wzrost stężenia ASO.
Objawy niskiego poziomu ASO
Jeśli pacjent nie ma objawów infekcji ani jej powikłań, niski wynik najczęściej oznacza brak potrzeby wdrożenia leczenia.
Przyczyny podwyższonego ASO
Podwyższony poziom ASO sugeruje niedawny kontakt z paciorkowcem. Sam wynik nie potwierdza jednak aktywnego zakażenia.
Objawy wysokiego stężenia ASO
Jeśli po infekcji paciorkowcowej pojawiają się niepokojące objawy, nie należy ich bagatelizować. Mogą one świadczyć o przebytym kontakcie z paciorkowcem lub powikłaniach po zakażeniu, w tym gorączce reumatycznej, dlatego wymagają oceny lekarza.
Do alarmujących objawów sugerujących możliwość aktywnej infekcji paciorkowcowej należą:
- utrzymująca się gorączka,
- bóle i obrzęki stawów,
- duszność,
- podwyższone ciśnienie tętnicze, kołatanie serca,
- obrzęki, szczególnie twarzy lub okolicy oczu,
- krwiomocz – ciemny, czerwony lub brunatny,
- wyraźne zmniejszenie ilości oddawanego moczu,
- ogólne osłabienie,
- wysypka skórna.
W przebiegu anginy paciorkowcowej pojawiają się:
- silny ból gardła, szczególnie przy przełykaniu,
- wysoka gorączka,
- zaczerwienienie i obrzęk migdałków, czasem z białym lub ropnym nalotem,
- powiększone węzły chłonne szyjne,
- bóle głowy, osłabienie i złe samopoczucie.
Paciorkowcowemu zakażeniu skóry oprócz gorączki i dreszczy możę towarzyszyć naciek zapalny, który sprawia, że skóra staje się:
- intensywnie czerwona,
- błyszcząca,
- obrzęknięta,
- bolesna przy dotyku,
- cieplejsza.
Charakterystyczne objawy gorączki reumatycznej to:
- zapalenie stawów,
- bóle stawów,
- zapalenie serca, które może obejmować m.in. zastawki serca lub wsierdzie
- pląsawica (mimowolne rychy niezależne od woli),
- wysypka skórna,
- rumień brzeżny,
- guzki podskórne
Pojawienie się tych dolegliwości powinno skłonić do jak najszybszej konsultacji lekarskiej.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Dlaczego ASO wykorzystuje się w diagnostyce gorączki reumatycznej?
Gorączka reumatyczna jest późnym powikłaniem zakażenia paciorkowcem z grupy A. Jej objawy pojawiają się zwykle dopiero po kilku tygodniach infekcji, dlatego w momencie ich wystąpienia pacjent może nie mieć już symptomów zakażenia paciorkowcem. Podwyższone stężenie ASO może w takiej sytuacji pomóc potwierdzić, że organizm niedawno miał kontakt z bakterią.
Samo podwyższone stężenie ASO nie oznacza jednak gorączki reumatycznej i nie jest wystarczające do jej rozpoznania. Lekarz uwzględnia również inne objawy i kryteria diagnostyczne. Gorączka reumatyczna najczęściej występuje u dzieci w wieku 7–15 lat i ujawnia się zazwyczaj w przeciągu 1-5 tygodni od zakażenia.
Jakie są najpoważniejsze powikłania zakażenia paciorkowcami?
Paciorkowce mogą też prowadzić do głębokich, szybko postępujących zakażeń inwazyjnych, które stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i wymagają pilnej interwencji lekarskiej. Do powikłań zakażeń inwazyjnych należą między innymi posocznica (sepsa), martwicze zapalenie powięzi oraz paciorkowcowy zespół wstrząsu toksycznego (STSS).
Jak leczy się infekcje wywołane przez paciorkowce z grupy A?
Podstawowym antybiotykiem stosowanym w leczeniu zakażeń wywołanych przez S. pyogenes jest penicylina lub amoksycylina. Dobór antybiotyku przez lekarza zależy jednak od rodzaju zakażenia, wieku pacjenta i ewentualnej alergii na penicyliny.
Bibliografia:
- ASO – miano antystreptolizyn O, czyli przeciwciał przeciwko enzymom paciorkowców β-hemolizującym grupy A, mp.pl.
- M. Bigos, F. Bielec, A. Kiryszewska-Jesionek, A. Kuczyńska, M. Łysakowska, M. Schmidt, I. Szczerba, B. Zarzycka, J. Żurawska-Olszewska, D. Pastuszak-Lewandoska, Bakteriologia medyczna – najważniejsze patogeny, Wydawnictwo Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, Łódź 2022.
- K. Szczypa, J. Wilemska, W. Hryniewicz, I. Sitkiewicz, Epidemiologia zakażeń Streptococcus pyogenes, struktura klonalna populacji i antybiotykooporność, „Postępy Mikrobiologii” 2013, tom 52, nr 3, s. 223–232.
- I. Szczygielska, Gorączka reumatyczna – choroba, która nadal istnieje, „Reumatologia” 2008, tom 46, nr 5, s. 295–299.
