Od 20 lat badamy Twoją krew.
Androstendion jest kluczowym prekursorem hormonów płciowych – testosteronu i estradiolu – uczestniczy w powstawaniu hormonów odpowiedzialnych za kształtowanie drugorzędowych cech płciowych. Oznaczenie stężenia androstendionu służy ocenie czynności nadnerczy, jajników i jąder, a także diagnostyce zaburzeń związanych z nadmierną lub niedostateczną produkcją androgenów.
Standardowy czas oczekiwania na wynik badania wynosi 5 dni. Podany czas oczekiwania jest liczony od następnego dnia roboczego po pobraniu.
Badanie androstendionu najlepiej zaplanować rano, na czczo, w godzinach 8:00–9:00, ponieważ poziom hormonu zmienia się w ciągu dnia.
U kobiet zaleca się wykonanie badania w pierwszym tygodniu cyklu miesiączkowego (między 2. a 5. dniem) lub zgodnie z zaleceniami lekarza.
Androstendion to hormon steroidowy z grupy androgenów, wytwarzany głównie przez korę nadnerczy (u obu płci), a także przez jajniki u kobiet i jądra u mężczyzn.
Sam hormon jest stosunkowo słabym androgenem – jego zasadnicze znaczenie polega na przekształcaniu się w silniejsze hormony. W tkankach obwodowych (m.in. w tkance tłuszczowej, skórze, wątrobie) jest przekształcany:
Androstendion odpowiada za wykształcanie się drugorzędowych cech płciowych – zmian zachodzących w organizmie podczas dojrzewania, które różnicują wygląd kobiet i mężczyzn, ale nie są bezpośrednio związane z narządami rozrodczymi. Są to np. owłosienie ciała i twarzy, obniżenie głosu oraz charakterystyczna budowa sylwetki.
Badanie jest szczególnie wartościowe, gdy objawy kliniczne sugerują zaburzenia produkcji androgenów.
Badanie przydaje się w diagnostyce schorzeń takich jak:
Ważnym wskazaniem do wykonania badania jest przedwczesne dojrzewanie płciowe u dzieci – przyspieszony wzrost, wczesne pojawienie się owłosienia łonowego.
Badanie może również stanowić element diagnostyki hormonalnej w diagnostyce niepłodności u kobiet i mężczyzn.
Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej ze zgięcia łokciowego.
Wartości referencyjne androstendionu różnią się w zależności od płci, a u kobiet dodatkowo od fazy cyklu miesiączkowego i wieku.
Dodatkowo zakres norm może być inny w każdym laboratorium, dlatego wynik zawsze należy odczytywać w odniesieniu do przedziału podanego na wydruku z konkretnego laboratorium.
Za niski poziom androstendionu we krwi mogą odpowiadać:
Główne objawy niedoboru tego hormonu to:
Podwyższony poziom androstendionu zwykle wskazuje na zaburzenia gospodarki hormonalnej i nadmierną produkcję androgenów w organizmie. Obserwowany jest w wyniku sytuacji takich jak:
Nadmiar androstendionu może wpływać na samopoczucie, życie seksualne i wygląd, a także na rozwój płciowy u dzieci. Skutki różnią się istotnie w zależności od płci.
U kobiet najważniejsze symptomy to:
U mężczyzn objawy są znacznie mniej wyraźne ze względu na wysoki naturalny poziom androgenów. Pojawiają się:
U dzieci obojga płci nadmiar androstendionu odpowiedzialny jest za:
Androstendion osiąga najwyższe stężenie we krwi około 25.–30. roku życia, po czym stopniowo spada wraz z wiekiem.
Niezależnie od wieku, androstendion wykazuje również rytm dobowy – jego stężenie jest najwyższe rano (między 7:00 a 10:00) i spada w ciągu dnia. Dlatego badanie najczęściej pobiera się rano, aby wynik był miarodajny i porównywalny z wartościami referencyjnymi.
Hiperandrogenizm to stan nadmiernej aktywności androgenów w organizmie kobiety – może być pochodzenia nadnerczowego, jajnikowego lub mieszanego. Oznaczenie androstendionu jest jednym z kluczowych badań pozwalających nie tylko potwierdzić hiperandrogenizm, ale przede wszystkim zlokalizować jego źródło.
Androstendion nigdy nie jest interpretowany w izolacji – wchodzi w skład standardowego panelu hiperandrogenizmu, który obejmuje również badania takie jak testosteron (wolny i całkowity), DHEA-S, 17-OH-progesteron, LH i FSH.